Nợ đọng tràn lan tại các công trình, dự án
Theo tìm hiểu của phóng viên được biết, kế hoạch đầu tư công trung hạn huyện Bình Sơn giai đoạn 2021-2025 được HĐND huyện thông qua tại Nghị quyết số 82/NQ-HĐND ngày 21/12/2021 với tổng nguồn vốn là 973,85 tỷ đồng (vốn xây dựng cơ bản tập trung 253,85 tỷ đồng; nguồn thu tiền sử dụng đất 720 tỷ đồng).
Trong đó, bố trí dự phòng đầu tư 20 tỷ đồng; vốn đối ứng Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới 72,25 tỷ đồng (trả nợ giai đoạn 2016-2020, bố trí giai đoạn 2021- 2025); bố trí các dự án giai đoạn trước chuyển sang, dự án chuyển tiếp 157,31 tỷ đồng; đối ứng vốn ngân sách tỉnh 35,42 tỷ đồng; bố trí giai đoạn này 602,64 tỷ đồng; bố trí 10% kinh phí đo đạt bản đồ địa chính 72 tỷ đồng; bố trí đối ứng các chương trình khác 14,23 tỷ đồng.
Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi đã phát hiện hàng loạt sai phạm khi thanh tra Chuyên đề về nợ đọng xây dựng cơ bản, việc thu hồi nợ tạm ứng và quyết toán công trình xây dựng tại UBND huyện Bình Sơn, giai đoạn từ năm 2021 – 2023.
Theo Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi, về hỗ trợ kinh phí để sửa chữa 11 dự án Khu tái định cư trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất: Sau khi được UBND tỉnh hỗ trợ một phần kinh phí thực hiện vào năm 2017, UBND huyện Bình Sơn có các tờ trình xin UBND tỉnh tiếp tục hỗ trợ kinh phí còn lại theo tỷ lệ (tỉnh 80%, huyện 20%); đến ngày 3/11/2022, Chủ tịch UBND tỉnh có Công văn số 5615/UBND-KTTH chỉ đạo phần kinh phí trả nợ khối lượng còn lại thuộc trách nhiệm của UBND huyện Bình Sơn. Tuy nhiên, đến nay huyện chưa kịp thời bố trí ngân sách huyện để trả nợ quyết toán dự án hoàn thành đối với 4,419 tỷ đồng theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh và theo điểm a khoản 4 Điều 51 Luật Đầu tư công 2019.
Đối với các công trình do Chủ tịch UBND các xã quyết định chủ trương đầu tư (sử dụng vốn ngân sách xã hoặc kết hợp nhiều nguồn vốn): có 3 công trình UBND các xã (Bình Hải, Bình Đông; Bình Hòa) chưa kịp thời thanh toán các khoản chi phí theo khoản 2 Điều 68 Luật Đầu tư công 2019 và không cân đối, bố trí đủ vốn ngân sách xã theo tiến độ đầu tư được duyệt theo điểm c khoản 5 Điều 51 Luật Đầu tư công 2019, dẫn đến còn nợ đọng 0,488 tỷ đồng.
Có 15 công trình tại các xã (Bình Đông, Bình Thạnh, Bình Chương, Bình Tân Phú, Bình Hòa) thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 được Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1396/QĐ-UBND ngày 25/9/2019 đã quyết toán dự án hoàn thành, nhưng UBND huyện Bình Sơn chưa chủ động bố trí vốn ngân sách Trung ương, tỉnh đã được UBND tỉnh giao kế hoạch vốn hằng năm để thực hiện trả nợ công, còn nợ đọng cơ cấu vốn ngân sách Trung ương, tỉnh, số tiền 2,519 tỷ đồng.
Ngoài ra, UBND 18 xã đã thanh toán vượt cơ cấu nguồn vốn ngân sách Trung ương, tỉnh, số tiền 5,074 tỷ đồng/95 công trình thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020. Trong quá trình đầu tư, xây dựng các công trình thuộc Chương trình MTQG (xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020, giai đoạn 2021-2025 và giảm nghèo bền vững), UBND các xã, thị trấn chưa làm rõ khả năng huy động, cân đối nguồn vốn đầu tư và các nguồn vốn khác, dẫn đến không bố trí đủ vốn theo tiến độ đầu tư được duyệt, làm phát sinh nợ đọng vốn đối ứng ngân sách xã 14,845 tỷ đồng/115 công trình.
Cũng theo Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi, đến thời điểm ngày 30/6/2024, trên địa bàn huyện Bình Sơn còn nợ đọng tổng số tiền 21,63 tỷ đồng/159 công trình, trong đó: vốn ngân sách huyện 4,419 tỷ đồng/11 công trình; vốn ngân sách xã nợ 0,6 tỷ đồng/3 công trình; nợ cơ cấu vốn ngân sách Trung ương, tỉnh 2,519 tỷ đồng/15 công trình; nợ vốn đối ứng ngân sách xã 14,09 tỷ đồng/130 công trình (thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 và giai đoạn 2021-2025).
Yêu cầu tổ chức kiểm điểm trách nhiệm về các sai phạm
Cũng theo Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi, kiểm tra tính chính xác về các chi phí đã quyết toán vốn đầu tư hoàn thành của 25 công trình do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện và Ban Quản lý Chương trình MTQG các xã, thị trấn làm chủ đầu tư cho thấy, Chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công xây lắp đã nghiệm thu, thanh toán, quyết toán đối với 24 công trình do sai phạm trong việc nghiệm thu, thanh toán, quyết toán tăng chi phí xây lắp và các chi phí khác lớn hơn khối lượng thực tế thi công dẫn đến tăng với tổng số tiền 469.434.000 đồng.
Cụ thể: Do công tác lập dự toán công trình không chính xác làm tăng khối lượng một số hạng mục công việc và thực tế thi công một số công việc không đúng theo thiết kế được duyệt, nhưng trong quá trình nghiệm thu các bên không kiểm tra, tính toán khối lượng theo đúng thực tế thi công mà nghiệm thu theo khối lượng dự toán dẫn đến thanh toán, quyết toán tăng khối lượng dẫn đến làm tăng số tiền 425.431.000 đồng.
Chủ đầu tư đã nghiệm thu, thanh toán, quyết toán tăng các chi phí với tổng số tiền 44.003.000 đồng. Đối với công trình Trường Tiểu học thôn Tân Hy xã Bình Đông: Lập chi phí quản lý dự án chưa đúng Quyết định số 79/QĐ-BXD dẫn đến làm tăng số tiền 11.336.000 đồng hay công trình Đường xã tuyến Tịnh Phong - Tịnh Hòa (đoạn qua xã Bình Tân) làm tăng giá trị dự toán công trình với tổng số tiền 346.282.000 đồng…
Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi nhận định, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sai phạm, trong đó do các nguyên nhân chính do việc quản lý, điều hành của Chủ tịch UBND các xã, thị trấn; Thủ trưởng các phòng: Tài chính - Kế hoạch, Kinh tế và Hạ tầng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện chưa thật sâu sát, thiếu kiểm tra, giám sát dẫn đến tham mưu còn có một số nội dung công việc chưa kịp thời, để xảy ra sai sót.
Trong công tác đầu tư xây dựng, các đơn vị tư vấn, thi công tham gia vào thực hiện các công trình chưa thực hiện đầy đủ các trách nhiệm, nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký kết và chấp hành pháp luật chưa nghiêm túc.
Qua đó, Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu UBND huyện tổ chức họp tập thể lãnh đạo UBND huyện để rút kinh nghiệm đối với các sai sót trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thuộc trách nhiệm của Chủ tịch và các Phó Chủ tịch UBND huyện (qua từng thời kỳ) về các nội dung được thanh tra gắn liền với việc đề ra từng giải pháp, lộ trình khắc phục những hạn chế, vi phạm mà Kết luận thanh tra đã chỉ ra.
Kiểm điểm rút kinh nghiệm của lãnh đạo các phòng: Tài chính - Kế hoạch, Kinh tế và Hạ tầng, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng huyện, Chủ tịch UBND các xã, thị trấn; Ban Quản lý thực hiện Chương trình MTQG các xã, thị trấn về các nội dung thiếu sót, tồn tại, vi phạm nêu trên.
Đối với công trình Đường xã tuyến Tịnh Phong - Tịnh Hòa (đoạn qua xã Bình Tân) chỉ đạo Ban quản lý Chương trình MTQG xã Bình Tân Phú và các cơ quan, đơn vị tổ chức việc kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của lãnh đạo, công chức, viên chức có liên quan đến các sai sót đã nêu trong kết luận thanh tra để xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định.
Trâm Anh
