"Đi và Kể": Báo chí và câu chuyện về sự sống còn của động vật hoang dã

Từ ngày 4-6/11/2022, tại Ninh Bình, Tổ chức Wildlife Conservation Society (WCS) đã tổ chức chương trình tập huấn “Đi và kể” mùa 2. Đây là hoạt động đào tạo tại hiện trường kỹ năng khai thác đề tài về bảo vệ động vật hoang dã (ĐVHD) cho các nhà báo, phóng viên trẻ và sinh viên báo chí.

Nhập vai điều tra tuyệt đối không vi phạm pháp luật

"Đi và Kể" mùa 2, các học viên được lắng nghe những chia sẻ từ người hướng dẫn gồm giảng viên nhà trường và các nhà báo có kinh nghiệm về môi trường, ĐVHD. Ngoài ra, các học viên được thực tế tham quan trung tâm cứu hộ tê tê, thú ăn thịt, rùa và hiểu hơn về đặc điểm, tập tính thích nghi, nắm chắc công tác bảo tồn, giải cứu và thả chúng về tự nhiên…

di va ke bao chi va cau chuyen ve su song con cua dong vat hoang da hinh 1

Nhà báo Nguyễn Trường Sơn, Đài truyền hình Việt Nam

Trong chương trình tập huấn, Nhà báo Nguyễn Trường Sơn, Đài truyền hình Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm trong điều tra về buôn bán trái phép động vật hoang dã, cách thu thập khai thác, kiểm chứng thông tin, kỹ năng nhập vai, phỏng vấn và cách sử dụng thiết bị hỗ trợ trong điều tra buôn bán động vật hoang dã…

“Lưu ý khi điều tra các bạn cần nghiêm túc trong việc thẩm định đề tài để đảm bảo tính chính xác, khách quan. Đặc biệt, khi nhập vai tuyệt đối  không được vi phạm pháp luật dưới mọi hình thức…”, Nhà báo Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh.

Về kỹ năng khai thác nội dung đề tài điều tra, Nhà báo Hoàng Chiên, Báo NTNN/Điện tử Dân Việt cho hay, khi thực hiện luôn tìm ra chìa khóa của vấn đề, tìm lối ra và tư duy mở rộng đề tài. Đồng thời, đào sâu đề tài từ chính hiện trường, có khi là một chi tiết rất nhỏ có được trong quá trình điều tra giúp đề tài mở ra gấp nhiều lần.

“Một câu nói của đối tượng có khi đưa cả câu chuyện dài mà chúng ta đang điều tra rẽ theo hướng khác hoặc quay lại 180 độ”, Nhà báo Hoàng Chiên nói.

di va ke bao chi va cau chuyen ve su song con cua dong vat hoang da hinh 2

Nhà báo Hoàng Chiên, báo Dân Việt

Ngoài kiến ​​thức và kỹ năng về báo chí điều tra, học viên tham gia được tìm hiểu về báo chí điều tra hiện đại trên nền tảng số như long- form, E-magazine, Megastory, xây dựng tác phẩm theo lối kể chuyện (Storytelling)… 

Học viên cũng được đào tạo về các phương án dự phòng cho các tình huống rủi ro khi tác nghiệp điều tra, cách phối hợp với cơ quan chức năng và phương án tác nghiệp phù hợp…

“Đi và Kể” là một chương trình tập huấn kết hợp giữa trái nghiệm, kể chuyện, thực hành. Chương trình thiết kế với mong muốn các học viên sẽ có những kỹ năng và kiến thức cần thiết để điều tra, khám phá nhiều câu chuyện đằng sau đề tài buôn bán ĐVHD và lan tỏa những câu chuyện theo cách riêng của mình.

“Đi và Kể” mùa 2…tìm hướng để bắt đầu!

Qua chương trình, Ban tổ chức hy vọng sẽ góp phần tăng cường hoạt động đưa tin trên các phương tiện truyền thông về buôn bán trái phép ĐVHD, tăng số lượng các bài báo điều tra, đưa tin về các vi phạm, giúp tạo áp lực cho các cơ quan thực thi pháp luật thực hiện các hành động bảo vệ ĐVHD.

di va ke bao chi va cau chuyen ve su song con cua dong vat hoang da hinh 3

Ông Phạm Thành Trung, Quản lý chương trình, Tổ chức WCS Việt Nam

Ông Phạm Thành Trung, Quản lý chương trình, Tổ chức WCS Việt Nam cho biết, qua chương trình sẽ có nhiều hơn các nhà báo, phóng viên trẻ và sinh viên báo chí được trang bị kiến thức cơ bản, nâng cao kỹ năng thực hiện các bài báo, phóng sự có chất lượng cao.

“Ngoài kiến thức tổng quan về bảo vệ ĐVHD, các bạn có thể nhận diện hành vi vi phạm như thế nào, trên cơ sở đó lựa chọn đưa ra được ý tưởng xây dựng tác phẩm tốt nhất”, ông Phạm Thành Trung mong muốn.

Là học viên của “Đi và Kể” mùa 2, bạn Nguyễn Thị Huyền Trang, sinh viên Trường Đại học Khoa học Huế chia sẻ: “Sau 3 buổi tập huấn, thông qua thông tin từ thầy cô, nhà báo, em hiểu thêm nhiều thông tin, kiến thức về ĐVHD. Qua đó em muốn tạo nên các sản phẩm truyền thông đến với công chúng và thay đổi góc nhìn tích cực về bảo vệ ĐVHD của mọi người…”.

di va ke bao chi va cau chuyen ve su song con cua dong vat hoang da hinh 4

Các bạn học viên thảo luận về các kỹ năng tác nghiệp điều tra

Bạn Trần Hoài Phương, sinh viên năm 2, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, “Đi và Kể” mùa 2 giúp em thêm yêu động vật, hiểu hơn về chúng. Hơn nữa, bản thân cũng trau dồi được các kỹ năng nhập vai, tác nghiệp, các quy định pháp luật về ĐVHD.

“Em mong muốn tạo ra sản phẩm báo chí chất lượng và hoàn thiện để có thể lan tỏa, tác động đến cộng đồng, nhận thức của mọi người trong vấn đề sử dụng, buôn bán trái phép ĐVHD”, Hoài Thương tự tin chia sẻ sau chương trình tập huấn.

di va ke bao chi va cau chuyen ve su song con cua dong vat hoang da hinh 5

"Đi và Kể" mùa 2 tham quan các trại cứu hộ động vật tại Vườn Quốc gia Cúc Phương

“Đi và Kể” là hành trình dành cho những người trẻ làm báo, có khao khát dấn thân, điều tra về buôn bán ĐVHD, nhưng lại đang loay hoay tìm hướng để bắt đầu. 

“Đi và Kể mùa 2 được thực hiện bởi Tổ chức Wildlife Conservation Society (WCS).  Mùa 1 là chương trình đào tạo và huấn luyện thí điểm cho 12 nhà báo trẻ và sinh viên báo chí. Xuyên suốt 4 tháng tham gia chương trình, người tham gia được cung cấp các kiến thức về báo chí điều tra cũng như cách để áp dụng những kỹ năng này trong việc bảo vệ động vật hoang dã.

Các học viên cũng được thực hành các kỹ năng điều tra tại hiện trường thông qua huấn luyện “cầm tay chỉ việc” của các nhà báo điều tra có kinh nghiệm; để họ có thể xây dựng các câu chuyện, bài báo hoặc sản phẩm truyền hình về bảo vệ động vật hoang dã và các vấn đề liên quan đến buôn bán trái phép ĐVHD.

Kết thúc chương trình, 18 bài báo, phóng sự, sản phẩm truyền thông về bảo vệ ĐVHD và ĐTNĐ đã được đăng tải trên các kênh báo chí, truyền thông lớn tại Việt Nam như VTV24, VietNamplus, VOV,  Kiến Thức, Giáo dục & Thời đại…

Một số bài báo và tác phẩm truyền hình điển hình liên quan đến săn bắt và tiêu thụ chim hoang dã, các công ty xây dựng lấn chiếm khu vực bảo tồn, hoặc các nhà hàng bán tê tê ở Hà Nội, đã khiến các cơ quan thực thi pháp luật địa phương có những hành động tức thời.

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: