Một diễn đàn trong thời điểm báo chí đứng trước những chuyển động lớn
Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 do Báo Nhà báo và Công luận tổ chức trong khuôn khổ chuỗi Sự kiện năm 2026, tiếp nối hoạt động được duy trì thường niên trong những năm qua. Diễn đàn năm nay tập trung vào chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”, đặt trong bối cảnh công nghệ, môi trường truyền thông, mô hình hoạt động và hành lang pháp lý của báo chí đang có những thay đổi mạnh mẽ.
Diễn đàn được tổ chức dưới sự chủ trì của ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam.
Tham dự Diễn đàn có lãnh đạo các cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam, lãnh đạo các cơ quan báo chí, cùng các chuyên gia truyền thông và đại diện doanh nghiệp. Sự tham gia của nhiều chủ thể trong hệ sinh thái báo chí - truyền thông tạo điều kiện để những vấn đề phát triển của báo chí được nhìn nhận từ nhiều góc độ, từ thể chế, công nghệ, tổ chức tòa soạn đến sản phẩm, công chúng và nguồn lực.
Theo ông Lê Trần Nguyên Huy, Tổng Biên tập Báo Nhà báo và Công luận, Trưởng Ban Tổ chức Diễn đàn, điểm đáng chú ý của chủ đề năm nay nằm ở cách tiếp cận “cơ hội”. Ông Huy cho rằng, những thay đổi về công nghệ, hành vi của công chúng, thể chế hay mô hình tổ chức là những dư địa mới để báo chí đổi mới cách làm, đa dạng sản phẩm và tìm kiếm những phương thức tạo giá trị phù hợp hơn.
Không gian phát triển mới, vì vậy, không chỉ được hiểu là sự xuất hiện của báo chí trên những nền tảng số mới. Đó là sự thay đổi rộng hơn trong toàn bộ hệ sinh thái báo chí, từ cách phát hiện và xử lý thông tin, tổ chức sản xuất, quản trị dữ liệu, phân phối nội dung đến cách xây dựng quan hệ với công chúng và tạo nguồn lực cho hoạt động báo chí.
“Cơ hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi các cơ quan báo chí có năng lực để nắm bắt. Không gian mới mở ra, nhưng cách tổ chức, năng lực công nghệ, chất lượng nhân lực, tư duy sản phẩm và khả năng tạo nguồn lực sẽ quyết định mức độ khai thác được không gian ấy”, ông Huy nhấn mạnh.
Tập trung vào những vấn đề chiến lược của báo chí
Từ những chuyển động của môi trường báo chí, Diễn đàn tập trung trao đổi 4 nhóm vấn đề lớn. Trước hết là dư địa từ chuyển đổi số và những thay đổi của hành lang pháp lý. Luật Báo chí 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng môi trường truyền thông số đang tạo thêm điều kiện để các cơ quan báo chí mở rộng hoạt động, phát triển sản phẩm và tiếp cận công chúng trên nhiều không gian hơn. Nhưng cùng với đó là yêu cầu về năng lực tổ chức, quản trị và làm chủ phương thức hoạt động mới.
Cùng với thể chế là bài toán tổ chức lại tòa soạn và nguồn lực trong quá trình sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo chí. Đây không chỉ là câu chuyện giảm đầu mối, mà liên quan đến cách tổ chức sản xuất, chia sẻ dữ liệu, sử dụng nhân lực và đưa sản phẩm đến công chúng. Mô hình tòa soạn hội tụ, hệ sinh thái đa nền tảng vì thế đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để nguồn lực được tổ chức lại nhưng năng lực sản xuất và sức lan tỏa của báo chí được nâng lên?
Ở một chiều khác, AI và dữ liệu đang mở ra một không gian phát triển mới cho báo chí. Công nghệ có thể thay đổi nhiều khâu trong chuỗi sản xuất nội dung, từ thu thập, xử lý đến phân phối sản phẩm. Vấn đề không chỉ là đưa AI vào tòa soạn, mà còn là khả năng làm chủ dữ liệu, kiểm soát công nghệ, bảo đảm độ tin cậy thông tin và giữ vững nguyên tắc nghề nghiệp.
Phía sau những thay đổi về công nghệ, sản phẩm và tổ chức vẫn là bài toán nguồn lực để báo chí phát triển bền vững. Kinh tế báo chí trong môi trường số vì thế trở thành nội dung quan trọng, với câu hỏi về những mô hình đa nền tảng, phương thức tạo doanh thu và các nguồn lực mới có thể hỗ trợ đầu tư cho nội dung, công nghệ và con người.
Đối thoại để biến cơ hội thành năng lực phát triển
Với sự tham gia của lãnh đạo cơ quan quản lý, Hội Nhà báo Việt Nam, các cơ quan báo chí, chuyên gia và doanh nghiệp, Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 được kỳ vọng tạo ra một không gian trao đổi chuyên sâu về những vấn đề đang tác động trực tiếp đến tương lai báo chí.
Ông Lê Trần Nguyên Huy cho rằng, mỗi cơ quan báo chí có nhiệm vụ, điều kiện và nguồn lực khác nhau, vì vậy không thể có một mô hình duy nhất cho tất cả. Giá trị của Diễn đàn nằm ở việc nhận diện xu hướng chung, đồng thời giúp mỗi tòa soạn nhìn thấy những vấn đề cần thay đổi từ chính hoạt động của mình.
“Chúng tôi mong muốn Diễn đàn vừa có thể nhận diện những vấn đề đang đặt ra vừa tạo ra một cuộc trao đổi thực chất về cách biến cơ hội thành năng lực phát triển. Khi không gian hoạt động của báo chí đã thay đổi, mỗi cơ quan báo chí cần chủ động xác định vị trí, lợi thế và hướng đi của mình trong không gian ấy”, ông Huy chia sẻ.
Đây cũng là ý nghĩa cốt lõi của chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”: Không gian mới không chỉ được mở ra bởi công nghệ hay những thay đổi về thể chế, mà còn được tạo nên từ khả năng đổi mới của các cơ quan báo chí trong tổ chức nguồn lực, làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm và xây dựng mô hình kinh tế phù hợp, trên nền tảng những giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng.
Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 diễn ra vào 13h30 ngày 25/9/2026 tại FLC Halong Bay Golf Club & Luxury Resort, đường Nguyễn Văn Cừ, phường Hạ Long, thành phố Quảng Ninh.
