Gói BHYT bổ sung: Giảm chi phí người bệnh chi trả, giảm áp lực cho quỹ BHYT

Quyền lợi của BHYT hiện hành dù khá toàn diện nhưng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của người dân

Đó là khẳng định của lãnh đạo Bộ Y tế tại tại hội thảo "Định hướng xây dựng chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) bổ sung" ngày 18/12.

Tại hội thảo, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà khẳng định BHYT là một trong hai trụ cột an sinh xã hội, giữ vai trò then chốt trong bảo đảm công bằng và hiệu quả chăm sóc sức khỏe.

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, chính sách BHYT những năm qua đã đạt nhiều kết quả tích cực: Tỷ lệ bao phủ tăng nhanh, cuối năm 2024 đạt 94,29%, dự kiến năm 2025 đạt trên 95%; quyền lợi người tham gia được mở rộng, chất lượng khám chữa bệnh ngày càng cải thiện, người dân được tiếp cận nhiều dịch vụ kỹ thuật hiện đại.

Tuy nhiên, tỷ lệ chi trả trực tiếp từ tiền túi của người dân hiện vẫn ở mức cao, ước trên 40% tổng chi phí khám chữa bệnh, vượt ngưỡng khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

Điều này khiến nguy cơ nghèo hóa do bệnh tật vẫn hiện hữu, nhất là với người nghèo, nhóm yếu thế và những người mắc bệnh mạn tính, điều trị dài ngày.

“Quyền lợi của BHYT hiện hành dù khá toàn diện so với mức đóng, nhưng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của người dân. Vì vậy, việc nghiên cứu và triển khai BHYT bổ sung là yêu cầu khách quan, cần thiết để đa dạng hóa các cơ chế bảo vệ tài chính”, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.

BHYT bổ sung là gì, người dân được lợi gì từ gói BHYT bổ sung?

Thực ra khái niệm BHYT bổ sung đã được Bộ Y tế nhắc đến từ lâu. Tại cuộc tọa đàm về chính sách BHYT bổ sung trong dự án luật BHYT sửa đổi do Bộ Y tế phối hợp Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức hồi tháng 10/2023, lãnh đạo Vụ BHYT (Bộ Y tế)- bà Trần Thị Trang đã cho biết.

BHYT bổ sung là BHYT tự nguyện, nhà nước sẽ quy định nguyên tắc xây dựng mức phí để đảm bảo quyền lợi cho người bệnh

Loại hình BHYT đang thực hiện là chính sách BHYT an sinh xã hội, bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước đảm bảo để nâng cao chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Theo bà Trang, chúng ta đang hướng tới bao phủ BHYT toàn dân. Bởi vậy, Bộ Y tế mong muốn phát triển BHYT bổ sung, dự kiến đề xuất thực hiện liên kết giữa BHYT xã hội và cơ sở kinh doanh BHYT thương mại để người dân có thêm lựa chọn.

Gói BHYT bổ sung nhằm xây dựng các gói quyền lợi y tế ngoài phạm vi chi trả của BHYT, tăng quyền lợi, giảm chi từ tiền túi của người bệnh.

Tại hội thảo "Định hướng xây dựng chính sách BHYT bổ sung" ngày 18/12, Bộ Y tế cho biết chi trả trực tiếp từ tiền túi của người dân cho khám chữa bệnh hiện chiếm hơn 40% tổng chi phí, cao hơn khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, áp lực tài chính cho chăm sóc sức khỏe được dự báo sẽ còn gia tăng nếu không có những điều chỉnh chính sách kịp thời.

Từ thực tế đó, Bộ Y tế xác định đa dạng hóa các gói dịch vụ BHYT, trong đó có BHYT bổ sung, là hướng đi quan trọng nhằm giảm chi phí người dân phải tự chi trả, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của xã hội.

BHYT toàn dân vẫn là nền tảng, còn BHYT bổ sung được thiết kế để hỗ trợ, mở rộng quyền lợi, không thay thế và không làm suy yếu nguyên tắc bao phủ toàn dân.

Theo định hướng, BHYT bổ sung được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, dành cho người đã tham gia BHYT bắt buộc. Hoạt động này phải bảo đảm minh bạch, bền vững, tuân thủ nguyên tắc phi lợi nhuận hoặc kiểm soát lợi nhuận.

Phạm vi quyền lợi của BHYT bổ sung không được trùng lặp với quyền lợi và mức hưởng của BHYT xã hội. Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp mua hoặc hỗ trợ mua BHYT bổ sung cho người lao động và cho phép hạch toán chi phí này vào chi phí doanh nghiệp.

Chia sẻ tại hội thảo, bà Nguyễn Khánh Phương, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế), cho biết BHYT bổ sung là loại hình bảo hiểm do khu vực tư nhân cung cấp, nhằm bù đắp những phần chi phí hoặc dịch vụ không được BHYT bắt buộc chi trả, như khoản đồng chi trả, thuốc ngoài danh mục hay các dịch vụ theo yêu cầu.

"Về cơ bản, BHYT bổ sung giúp mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe, bổ sung chi phí đồng chi trả và các dịch vụ nằm ngoài phạm vi thanh toán của BHYT hiện hành", bà Khánh Phương nói.

Bộ Y tế định hướng nghiên cứu xây dựng gói BHYT bổ sung tại Việt Nam dành cho những người đã tham gia BHYT xã hội và có khả năng chi trả. Gói này dự kiến chi trả phần cùng chi trả và các dịch vụ, thuốc ngoài phạm vi quỹ BHYT bắt buộc, áp dụng mức hưởng như nhau, không phân biệt tuổi hay rủi ro sức khỏe.

Theo dự thảo định hướng, BHYT bổ sung có thể gồm 4 nhóm gói: gói chi trả phần đồng chi trả; gói chi trả các dịch vụ y tế, dịch vụ tự chọn ngoài phạm vi chung; gói hỗ trợ chi phí điều trị các bệnh hiểm nghèo, chi phí lớn; và gói thỏa thuận giữa người tham gia với tổ chức cung cấp bảo hiểm.

Sự cần thiết của việc xác lập gói BHYT bổ sung cần thiết, tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất lúc này là làm thế nào để thiết kế gói BHYT bổ sung một cách chặt chẽ và minh bạch, tránh trùng lặp quyền lợi và bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế.