Theo báo cáo điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 phục vụ Dự án Trục đại lộ cảnh quan, một trong những nhiệm vụ cốt lõi được đặt ra là bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hệ thống đê điều và hành lang thoát lũ. Để giải bài toán này, các đơn vị tư vấn đã tiến hành tính toán, mô phỏng thủy văn dựa trên những cơ sở khoa học nghiêm ngặt.
Khác với các phương án quy hoạch thông thường, việc đánh giá tác động lũ lụt lần này được xem xét trên tổng thể toàn bộ lưu vực sông Hồng - Thái Bình. Mô hình tính toán tích hợp đa yếu tố từ tác động liên vùng thượng lưu đến hạ lưu, chế độ vận hành của hệ thống hồ chứa thủy điện, ảnh hưởng của thủy triều và kịch bản biến đổi khí hậu tính đến năm 2100.
Thành phố sử dụng các mô hình toán thủy văn, thủy lực một chiều (1D) và hai chiều (2D) đã được hiệu chỉnh, kiểm định bằng chuỗi số liệu thực đo thực tế. Kịch bản cực đoan nhất được đưa vào mô phỏng là trận lũ có chu kỳ tần suất 500 năm. Kết quả từ mô hình khoa học này là cơ sở để cơ quan quản lý xác định cao độ san nền an toàn cho từng khu vực chức năng dọc hai bờ sông, đồng thời đề xuất các phương án chỉnh trị, nạo vét dòng cận sông nhằm giảm thiểu tối đa cản trở dòng chảy.
Nhằm hài hòa giữa mục tiêu phát triển và bảo tồn tự nhiên, Hà Nội định hướng phát triển không gian hai bên bờ sông theo mô hình thích ứng sinh thái chủ động, lấy hệ thống công viên thân thiện với môi trường làm chủ đạo.
Thay vì bê tông hóa triệt để, thành phố đưa ra giải pháp linh hoạt đối với hạ tầng giao thông bãi sông. Theo đó, các tuyến đường bộ kết nối và khai thác cảnh quan sát mép nước sẽ được thiết kế đặc thù, chấp nhận chịu tác động ngập lụt ngắn hạn trong mùa lũ. Phía trên các bãi sông, mặt bằng tự nhiên sẽ được san gạt theo các cấp cao độ bậc thang để phân bổ không gian chức năng tương ứng:
Khu vực thềm địa hình trên 11,5 m: Được định hướng là khu vực có thể xây dựng mới.
Khu vực thềm địa hình từ 9,5 đến 11,5 m: Tổ chức không gian linh hoạt, xây dựng các công trình thích ứng sinh thái và cải tạo các khu dân cư hiện hữu.
Khu vực thềm địa hình dưới 9,5 m: Dành riêng cho phục hồi sinh thái, phát triển mạng lưới giao thông chậm (đường dạo, xe đạp) và các công trình phục vụ hoạt động văn hóa, thể thao, công cộng ngoài trời dễ dàng thu dọn khi nước dâng.
Để nâng cao năng lực tự thoát nước và cải tạo cảnh quan dòng sông, phương án quy hoạch đề xuất thực hiện đồng bộ việc cải tạo bãi sông và nạo vét khơi thông khu vực sát lòng sông. Các đoạn bờ bãi sông cũng sẽ được kè gia cố phù hợp với từng phân khu chức năng để vừa bảo vệ đất ven bờ vừa tăng khả năng tiêu thoát lũ.
Đáng chú ý, Hà Nội cũng đang nghiên cứu giải pháp xây dựng các đập dâng trên sông Hồng. Chức năng của các đập này là điều tiết, duy trì mực nước ổn định phục vụ giao thông thủy, nông nghiệp và cảnh quan vào mùa kiệt. Vào mùa lũ, hệ thống đập dâng này sẽ được vận hành mở hoàn toàn để không gây ảnh hưởng đến hành lang thoát lũ của toàn thành phố. Vị trí đặt đập cụ thể sẽ tiếp tục được khảo sát và quyết định trong các giai đoạn nghiên cứu đầu tư tiếp theo của dự án.
