Bài liên quan
“Thần lực” Thi đua của Báo chí Việt Nam
Giữ ngòi bút ngay thẳng, có dũng khí và thấm đẫm nhân văn
Cuối Thu, nắng trải mênh mông, bầu trời trong xanh thăm thẳm khiến cuộc về nguồn của chúng tôi có chiều thêm thi vị. Cộng hưởng hứng khởi cho chuyến đi là những đổi thay hiện hữu: Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên óng ả, thông thoáng; những ruộng lúa, đồi chè xanh ngắt; những nhà máy hiện đại và đẹp đẽ. Đã bớt rồi cái cảnh “Từng đoàn xe vận tải nối nhau đi/Trên đất nước đỏ au màu xây dựng…” của một thời tiền công nghiệp… Bây giờ, tiêu chuẩn về vệ sinh công nghiệp, vệ sinh môi trường được đặt ra hết sức nghiêm ngặt nên mọi hoạt động đều phải thân thiện môi trường… Hết đường tránh thành phố Thái Nguyên, qua xã Cổ Lũng, Phấn Mễ, Động Đạt, Ôn Lương, Phủ Lý là đến Hợp Thành. Nơi này chỉ cách Hà Nội chừng 150 cây số, bây giờ đi ô tô độ nửa ngày, nhưng dân cư hôm nay còn thưa thớt, thậm chí hiu hắt… Chắc chắn 68 năm trước, 154 đại biểu tiêu biểu nhất của cả nước về đây, trong điều kiện kháng chiến, trong điều kiện bí mật, trong điều kiện thông tin liên lạc thiếu thốn, phương tiện chủ yếu đi bộ… mới thấy cố gắng tổ chức được Đại hội cao thế nào.
Bia ghi dấu nơi tổ chức Đại hội thi đua lần thứ nhất xóm Khuân Lân.
Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Hải Hồ sau khi trao đổi với tôi về Hợp Thành (huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên) hiện nay, do mắc bận đã ủy nhiệm cho Phó Chủ tịch UBND xã Lương Hải Long và Bí thư chi bộ kiêm trưởng bản Khuân Lân Đinh Sỹ An làm việc với tôi… Câu chuyện xoay quanh trăn trở cho một hướng đi sao cho Hợp Thành mau chóng thoát khỏi tình trạng bình bình như bây giờ…
Và chúng tôi đi vào Khuân Lân, nơi diễn ra Đại hội thi đua yêu nước lần thứ nhất… Từ trung tâm xã theo con đường nông thôn bé nhỏ, độ 5km hết đường, đi bộ trong rừng nửa cây là đến di tích. Anh Long ái ngại giải thích: Tuy chưa có đường ô tô nhưng đã có dự án mở đường vào đây, kinh phí 700 triệu và đã được đồng chí Nguyễn Thị Mai - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể Thao và Du lịch Thái Nguyên phê duyệt. Từ trên nhà sàn 5 gian (sau được biết chính là nền của Hội trường đại hội xưa), ông Ma Văn Thanh - chủ nhà xuống thang đón khách. Tách trà được pha nóng hổi, ông Thanh tâm sự.
34 năm trước, duy nhất gia đình ông vào đây dựng nhà, chấm dứt cảnh hoang lạnh nơi thâm sơn cùng cốc này… Và từ năm 2004, Nhà nước đến dựng bia di tích, gia đình ông nghiễm nhiên trở thành người trông coi, dọn dẹp không thù lao, chế độ. Ông mong huyện, tỉnh quan tâm, hiểu cho tấm lòng người dân mà giải quyết chứ gia đình cũng ngại nói ra. Ấm nước, chén trà mỗi khi có khách lặn lội đường xa đến; vài câu giải thích về di tích theo cách biết đến đâu nói đến đó, vậy thôi, đồng bào cũng tự giác làm từ lâu rồi.
Trưởng bản Đinh Sỹ An bổ sung thêm rằng: Cho đến hôm nay bản Khuân Lân cũng chỉ có 78 gia đình đồng bào Tày sinh sống (năm 1952 có 7 hộ), vất vả lắm mới thành lập được chi bộ Đảng với 18 đảng viên. Bây giờ cũng chỉ trông vào ít ruộng lúa và rừng cây keo, phải chăng vì điều kiện làm ăn khó khăn nên nơi này như vậy?
Đứng bên di tích Hội trường 8 mái xóm Khuân Lân, xã Hợp Thành ghi dấu nơi tổ chức “Đại hội chiến sỹ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất”, tôi nhớ lại đã được đọc Nhật ký kháng chiến của ông Lê Văn Hiến - Bộ trưởng tài chính Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa, lúc bấy giờ đóng ở Chiêm Hóa (Tuyên Quang). Ông viết, đại ý… Ngày 30/4 đến ngày 5/5/1952, đi dự Đại hội Anh hùng lần thứ nhất bên Thái Nguyên, thấy kháng chiến đã lớn mạnh nhiều rồi. Ghi công công trạng là để động viên, kích lệ. Có công thì sẽ có huân…
Hợp Thành hôm nay.
Vâng, chính nơi này ngày 15/12/2004 đã được Nhà nước công nhận di tích cấp Quốc gia và dựng bia ghi dấu nho nhỏ.
Chỉ có 154 đại biểu được bầu chọn trong cả nước về đây trong mấy ngày đầu tháng 5/1952 nhưng đại hội được đón hầu hết lãnh tụ kháng chiến: Chủ tịch Hồ Chí Minh; các đồng chí: Trường Chinh, Tôn Đức Thắng, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp… Tại đại hội, 7 anh hùng đầu tiên tiêu biểu cho phong trào thi đua yêu nước được bầu chọn, đó là: Ngô Gia Khảm, Trần Đại Nghĩa, Hoàng Hanh (Anh hùng Lao động), Cù Chính Lan, Nguyễn Thị Chiên, Nguyễn Quốc Trị, La Văn Cầu (Anh hùng Quân đội). Đại hội cũng đã chọn bầu được 23 Chiến sỹ xuất sắc để tặng Huân chương kháng chiến hạng nhất. Câu nói bất hủ của Bác Hồ tại Đại hội lần thứ nhất là: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua…”. Người kêu gọi đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước nhằm thực hiện khẩu hiệu: “Người người thi đua, ngành ngành thi đua; Ta nhất định thắng; địch nhất định thua”.
Chúng ta đang tiến tới Đại hội thi đua toàn quốc lần thứ X vào cuối năm 2020 này, nhưng những gì đã diễn ra ở Hợp Thành vẫn mãi mãi đi vào lịch sử của phong trào thi đua và là niềm tự hào của mảnh đất và con người nơi chiến khu xưa này…
Xã Hợp Thành vừa tiến hành đại hội Đảng bộ lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Nhìn lại 5 năm đã qua, Hợp Thành vui mừng về thành tích đã thu được: Xã đạt chuẩn nông thôn mới sớm hơn 2 năm, thu nhập đầu người đạt trên 32 triệu đồng, đã đạt 82,3 triệu đồng trên mỗi ha đất canh tác; thu ngân sách tăng hằng năm trên 10%... Đời sống đồng bào ngày càng khá giả… Đồng chí Nguyễn Hải Hồ - Bí thư Đảng ủy xã chia sẻ: “Hợp Thành vinh dự là cội nguồn của phong trào thi đua yêu nước sẽ tiếp tục thi đua để xã vững mạnh toàn diện và bền vững, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân…”. Còn Phó Chủ tịch xã Lương Hải Long thì trăn trở: “10km2, 3.000 người, vùng đất màu mỡ mà không nhiều thế mạnh… Hợp Thành phải thi đua thế nào đây? Nhất là lại ở nơi nguồn cội của phong trào thi đua?”
Chiều xuống, mặt trời khuất dần sau rặng núi bản Khuân Lân. Bên kia núi là xã Phục Linh của huyện Đại Từ, phía trước kia là đất Định Hóa liền kề và chợt tự hỏi: Sao người ta cứ cắt rời các điểm di tích lịch sử kháng chiến mà không xâu chuỗi lại cho liên hoàn, liên tuyến… cho chính danh trên bản đồ du lịch… Bí thư huyện ủy Phú Lương Bùi Thanh Hải - Giám đốc ngành Văn hóa Thái Nguyên, rồi đội ngũ cán bộ còn rất trẻ bây giờ chắc chắn sẽ trả lời được băn khoăn này…
Bút ký của nhà báo Phan Hữu Minh
