Không thể để báo chí 'tự bơi' trong kỷ nguyên AI

Ngày 29/12, tại tọa đàm “Báo chí và trí tuệ nhân tạo (AI): Chìa khóa đồng hành trong kỷ nguyên mới” do Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân tổ chức, nhiều ý kiến đã tập trung làm rõ tác động hai chiều của AI đối với báo chí: vừa tạo ra cơ hội đổi mới phương thức làm báo, vừa đặt ra những thách thức về mô hình phát triển, chất lượng nội dung và trách nhiệm xã hội.

dada473b01fd8ea3d7ec.jpg
Tọa đàm “Báo chí và trí tuệ nhân tạo (AI): Chìa khóa đồng hành trong kỷ nguyên mới” với sự tham gia của lãnh đạo Cục báo chí, các nhà khoa học, các chuyên gia, các cộng tác viên trên cả nước.

AI thay đổi hành vi độc giả, báo chí đối diện áp lực sụt giảm traffic

Chia sẻ từ góc nhìn thực tiễn tòa soạn, nhà báo Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử cho biết, xu hướng báo chí thế giới ứng dụng AI đang làm thay đổi rõ rệt hành vi tiếp nhận thông tin của độc giả. Trong bối cảnh đó, doanh thu từ quảng cáo báo chí trên toàn cầu đang sụt giảm và Việt Nam sẽ không nằm ngoài xu thế này.

Theo nhà báo Hoàng Nhật, trong vòng 2–3 năm tới, các cơ quan báo chí Việt Nam sẽ cảm nhận rõ hơn sự sụt giảm traffic. Điều này buộc báo chí phải thay đổi phương thức tiếp cận độc giả, không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà cần có thêm các chính sách, quyền lợi và sản phẩm phù hợp để giữ chân bạn đọc.

8350594c1f8a90d4c99b.jpg
Nhà báo Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử nhấn mạnh câu chuyện AI thay đổi hành vi độc giả.

Nhà báo Hoàng Nhật nhấn mạnh, AI có thể hỗ trợ các cơ quan báo chí tạo ra nhiều sản phẩm mới, song cần được nhìn nhận đúng vai trò là trợ lý. Tại Báo Nhân Dân, AI đã được ứng dụng hiệu quả trong hoạt động xuất bản như rà soát lỗi chính tả, gợi ý văn phong phù hợp với quy định của báo. AI đảm nhiệm tốt các thao tác lặp đi lặp lại, qua đó giải phóng phóng viên, biên tập viên khỏi công việc mang tính kỹ thuật để tập trung nhiều hơn cho sáng tạo nội dung.

Bên cạnh đó, AI còn hỗ trợ phân tích dữ liệu, giúp xây dựng các sản phẩm đồ họa, biểu đồ sinh động cho những loạt bài về bão lũ, ô nhiễm không khí, so sánh lượng mưa… Thời gian thực hiện các sản phẩm này được rút ngắn đáng kể so với phương pháp truyền thống. Theo nhà báo Hoàng Nhật, trong thời gian tới, Báo Nhân Dân sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng AI để tạo ra những tác phẩm báo chí có sức lan tỏa hơn.

Ứng dụng AI phải đi kèm kiểm soát, không “đổ lỗi cho thuật toán”

Từ góc độ quản lý nhà nước, bà Đặng Thị Phương Thảo, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết, các khảo sát gần đây cho thấy mức độ sử dụng AI trong báo chí Việt Nam đã rất phổ biến. Cụ thể, 96,3% nhà báo đã từng sử dụng AI ở những mức độ khác nhau; hơn 60% cơ quan báo chí đã ứng dụng hoặc lên kế hoạch ứng dụng AI trong năm 2024, con số này tăng gấp đôi so với năm trước.

29580e544892c7cc9e83.jpg
Bà Đặng Thị Phương Thảo, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng cần sớm ban hành chiến lược quốc gia về báo chí trong kỷ nguyên AI.

Tuy nhiên, theo bà Thảo, việc ứng dụng AI hiện nay chủ yếu tập trung vào các khâu hỗ trợ sản xuất nội dung, chỉnh sửa, kiểm tra và dịch thuật. AI được sử dụng nhiều về mặt kỹ thuật và tốc độ, trong khi các khâu cốt lõi của nghề báo như đánh giá, lựa chọn thông tin, đạo đức và trách nhiệm xã hội vẫn do con người nắm giữ. Điều này cho thấy các cơ quan báo chí vẫn giữ vai trò kiểm soát trong quá trình ứng dụng AI.

Phó Cục trưởng Cục Báo chí cũng cảnh báo những rủi ro lâu dài nếu lạm dụng AI. "Đặc biệt là nguy cơ lệ thuộc công nghệ, làm suy giảm năng lực tác nghiệp độc lập, bản lĩnh chính trị và nghiệp vụ của đội ngũ làm báo", bà Thảo nhấn mạnh. Trước thực tế đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế và khung pháp lý về báo chí, bao gồm việc rà soát, cập nhật Luật Báo chí, Luật Sở hữu trí tuệ và các nghị định liên quan.

Theo bà Thảo, các quy định mới sẽ làm rõ vấn đề sản xuất nội dung báo chí có sự tham gia của AI, xác định trách nhiệm pháp lý khi AI tạo ra thông tin sai lệch, vi phạm đạo đức hoặc bản quyền; đồng thời khẳng định rõ trách nhiệm của cơ quan báo chí và cá nhân nhà báo, không chấp nhận việc “đổ lỗi cho thuật toán”.

"Việc xây dựng Bộ quy tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí được coi là cơ sở để các cơ quan báo chí triển khai thống nhất", bà cho biết.

Bên cạnh đó, bà Đặng Thị Phương Thảo cho rằng cần sớm ban hành chiến lược quốc gia về báo chí trong kỷ nguyên AI, trong đó chú trọng hỗ trợ hạ tầng công nghệ, nền tảng dùng chung, khuyến khích thí điểm các mô hình báo chí mới có kiểm soát, đồng thời tăng cường đào tạo nguồn nhân lực báo chí về kỹ năng số, AI và dữ liệu. "Trước làn sóng AI, báo chí không chỉ giữ vai trò cung cấp thông tin mà còn phải trao niềm tin và truyền cảm hứng tích cực cho xã hội", bà chia sẻ.

Xem thêm

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

(CLO) Ở Cao Bằng, những câu chuyện về người phụ nữ vùng cao làm chủ kinh tế, những cách làm mới trong sản xuất và đời sống đang được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh kể lại qua nhiều hình thức báo chí. Mỗi đề tài mang một sắc thái riêng, nhưng đều hướng đến những vấn đề gần gũi với đồng bào, góp phần lan tỏa kinh nghiệm hay và khơi mở những hướng phát triển trong cộng đồng.

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk không chỉ giới thiệu những mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả, mà còn đi sâu vào cách làm, điều kiện triển khai và những trở ngại trong thực tế. Qua đó, thông tin tuyên truyền gắn với câu hỏi thiết thực: người dân có thể học gì từ một mô hình, cần chuẩn bị những gì và đâu là những rào cản cần tháo gỡ để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

(CLO) Trong hành trình phát triển và hiện đại hóa, Hà Nội đứng trước bài toán gìn giữ những giá trị văn hóa, không gian di sản và nếp sống truyền thống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển bền vững mà không đánh mất bản sắc riêng.

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Ngày 25/10, tại trụ sở Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hà Nội), Tòa soạn Tiếng Xanh tổ chức lễ ra mắt Ban Biên tập nhiệm kỳ 2026–2027 và chương trình tập huấn thành viên mới, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình hoạt động của các thành viên trong nhiệm kỳ mới.

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

(CLO) Ở địa bàn miền núi, biên giới như Lạng Sơn, phát thanh có lợi thế nhờ khả năng phủ sóng rộng và thói quen nghe đài của người dân. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tận dụng đặc điểm này để lồng ghép thông tin về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến vào các chương trình quen thuộc với công chúng.

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

(CLO) Ngày 24/10, Báo Thanh Niên đã tổ chức lễ ký thỏa thuận bảo trợ trẻ mồ côi và trao Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả trong chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” giai đoạn 2021–2026.

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

(CLO) Tuyên truyền về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi không chỉ là đưa thông tin đến người dân, mà còn đòi hỏi cách thể hiện phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tiếp nhận của từng cộng đồng.

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế số và điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, góp phần đưa những cách làm hiệu quả từ cơ sở đến gần hơn với người dân, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy nhân rộng mô hình.

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

(CLO) Làm thế nào để thông tin về một chủ trương lớn, khô khan như việc thay đổi tổ chức bộ máy nhà nước trở nên sinh động, gần gũi và có ý nghĩa trực tiếp với người dân? Bài toán của những người làm phim chính luận đã được nhà báo Nguyễn Đình Thanh và ê-kíp giải mã thành công qua tác phẩm “Hà Nội - Quản trị mới - Gần lòng dân” – bộ phim vừa xuất sắc đoạt Giải A tại Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội năm 2026.

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

(CLO) Có điện thoại thông minh, thường xuyên sử dụng Internet nhưng vẫn khó nhận diện thông tin sai lệch, thậm chí tin vào những câu chuyện do trí tuệ nhân tạo tạo dựng. Thực tế này cho thấy khoảng cách số không khép lại khi người dân có thiết bị và kết nối, mà còn nằm ở khả năng đánh giá thông tin, nhận diện rủi ro và tự chủ trong môi trường số.

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

(CLO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng chưa từng có trong tiếp cận tri thức, sản xuất thông tin và giải quyết các vấn đề của đời sống. Nhưng khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh, một câu hỏi cũng trở nên cấp thiết: Liệu tất cả mọi người có cơ hội như nhau để tiếp cận, hiểu và hưởng lợi từ những thành tựu đó?

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

(NB&CL) Khảo sát thực địa tại 16 phường, xã, kết nối tư liệu lịch sử với câu chuyện làng nghề và những nỗ lực kiến tạo không gian sống ven sông, loạt bài “Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh” của cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với gìn giữ di sản, phát huy nguồn lực cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Cỡ chữ bài viết: