Nghệ An: Vì sao người dân không “mặn mà” tại 2 khu tái định cư đầu tư hàng chục tỉ đồng?

Bỏ hoang suốt nhiều năm qua

Theo tìm hiểu của PV, năm 2012, dự án khu tái định cư xã Quỳnh Thắng (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) có tổng vốn đầu tư hơn 10 tỷ đồng với diện tích 4,6 ha, do UBND huyện Quỳnh Lưu làm chủ đầu tư. Dự án hoàn thành đưa vào sử dụng gồm các hạng mục: hệ thống đường nội vùng, mương thoát nước thải, điện sinh hoạt và nhà văn hóa cộng đồng.

Mục tiêu của dự án, khu tái định cư này sẽ bố trí cho 54 hộ dân ở xã Quỳnh Thắng đang sống trong vùng bị ngập nước ven hồ thủy lợi Vực Mấu, mỗi hộ dân được bố trí 600 m2 đất, trong đó có 400 m2 đất ở, 200 m2 đất sản xuất và được hỗ trợ di dời 20 triệu đồng.

Tuy nhiên, đã qua 12 năm, bà con nơi đây vẫn không mặn mà với chỗ ở mới. Qua ghi nhận của PV, các hạng mục như hệ thống đường nội vùng, mương thoát nước thải, đường điện sinh hoạt và nhà văn hóa cộng đồng ở khu tái định cư này cũng vì thế mà dần hoang tàn, đìu hiu, cỏ dại mọc um tùm.

Thấy khu tái định cư hoàn thành rồi bỏ không ở, người dân đã đưa trâu bò vào đây để chăn thả và làm điểm tập kết, phơi gỗ của một chủ xưởng mộc. Nhà văn hóa cộng đồng thuộc khu tái định cư luôn cửa đóng then cài, qua thời gian dài không sử dụng, tường lộ rõ vết nứt, mọc đầy rêu, xuống cấp.

Theo người dân thuộc diện tái định cư của xã Quỳnh Thắng, sở dĩ bà con không muốn di dời đến khu tái định cư là do khi di dời và nhận đất đến nơi ở mới thì phải phá dỡ toàn bộ tài sản cũ và phải chuyển mục đích sử dụng đất ở nơi cũ sang đất sản xuất nông nghiệp, trong khi mức hỗ trợ di dời thấp.

“Đất ở của các hộ thuộc diện tái định cư đang ở nơi cũ đều rộng trên 2.000 m2, đã xây dựng nhà cửa kiên cố, thuận lợi canh tác các loại hoa màu nên bà con không muốn đến nơi ở mới có diện tích đất không phù hợp. Vì vậy người dân làm giấy cam kết tự nguyện ở lại nơi cũ không vào nơi tái định cư” - nhiều người dân xã Quỳnh Thắng cho biết.

Ông Lê Văn Nga - Chủ tịch UBND xã Quỳnh Thắng cho rằng, khu tái định cư bỏ hoang thời gian dài và rất lãng phí, xã đề xuất UBND huyện Quỳnh Lưu xem xét cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng dự án khu tái định cư sang dự án đất ở nông thôn theo hình thức định giá cho các đối tượng đủ điều kiện theo quy định pháp luật hoặc đấu giá đất ở cho các hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu theo quy định của Luật Đất đai.

Ông Nguyễn Xuân Dinh - Phó Chủ tịch UBND huyện Quỳnh Lưu cho biết thêm: Đối với khu tái định cư xã Quỳnh Thắng, UBND huyện đang trình xin UBND tỉnh chủ trương chuyển đổi mục đích, đấu giá đất vừa tránh được lãng phí, vừa tạo được nguồn thu cho địa phương.

Khu tái định cư thành… bãi chăn bò

Tại thị xã Hoàng Mai, khu tái định cư xã Quỳnh Trang được xây dựng từ năm 2010, tổng trị giá đầu tư trên 6 tỷ đồng, với diện tích rộng hơn 4 ha tại địa bàn xóm 4, xã Quỳnh Trang. Mục tiêu của dự án, khu tái định cư này sẽ bố trí cho 66 hộ dân ở vùng ven sông Hoàng Mai thường bị ngập lụt do hồ Vực Mấu xả lũ. Ngoài được bố trí từ 300 - 400 m2 đất để làm nhà, mỗi hộ dân được hỗ trợ 10 - 15 triệu đồng để di dời nhà đến nơi ở mới.

Tuy nhiên, đã 14 năm trôi qua, khu tái định cư này vẫn chưa phát huy được hiệu quả. Theo quan sát của PV, cả khu đất này là bãi đất trống không có ai đến sinh sống, cỏ và cây dại mọc um tùm, là nơi hàng ngày chăn thả trâu bò, một số diện tích của khu tái định cư được người dân tận dụng để sản xuất thùng nhựa. Hệ thống hạ tầng khu tái định cư đã xuống cấp như kênh thoát nước một số đoạn bị sập gãy.

Qua tìm hiểu, nguyên nhân khiến người dân không mặn mà về ở tại khu tái định cư là do quá nhiều bất tiện cho sinh hoạt, sản xuất. Ở đây, hạ tầng chưa đồng bộ, nước sinh hoạt chưa có, khu vực sát với đồi núi nên khoan nước rất khó khăn. Chưa kể nơi ở mới diện tích đất chật, không có đất để chăn nuôi, làm vườn, người dân phải bỏ ra khoản chi phí lớn xây dựng nhà mới trong khi tiền hỗ trợ di dời thấp.

Ông Lê Đăng Thăng - Chủ tịch UBND xã Quỳnh Trang cho biết, xã đã tổ chức lấy ý kiến vận động người dân bị ảnh hưởng ngập lụt sông Hoàng Mai di dời về khu tái định cư nhưng không ai lên. Do khu tái định cư này vẫn còn những bất cập như hạ tầng chưa hoàn thiện, diện tích đất ở và đất canh tác quá ít.

“Xã có văn bản kiến nghị với cấp trên có thể cho đấu giá quyền sử dụng đất, hoặc cho xã quản lý. Hiện nay xã đang quản lý về mặt hành chính, không cho các hộ dân sinh sống xung quanh cơi nới, lấn chiếm vào đất thuộc khu tái định cư” - ông Lê Đăng Thăng cho biết thêm.

Theo lãnh đạo Phòng Kinh tế thị xã Hoàng Mai cho biết: Khu tái định cư xã Quỳnh Trang lâu nay đang bỏ không, UBND thị xã Hoàng Mai sẽ trình ý kiến của ngành liên quan xin được chuyển đổi để tránh tình trạng đất bị lãng phí.

Thiết nghĩ, các cấp chính quyền của tỉnh Nghệ An cần sớm có giải pháp chuyển đổi mục đích cho hai khu tái định cư trên để tránh tình trạng bỏ không gây lãng phí.

Trần Phong