Nghiệp vụ và đạo đức báo chí cho 'influencer': Xu hướng chống lại tin giả

Theo khảo sát của Pew Research Center (Mỹ), cứ 5 người thì có 1 người thường xuyên nhận tin tức từ influencer, và tỉ lệ này tăng lên hơn 1/3 trong nhóm dưới 30 tuổi.

Khi ranh giới giữa “nhà báo” và “người sáng tạo nội dung” ngày càng mờ, việc giúp những người có tầm ảnh hưởng hiểu rõ giá trị của báo chí, xác minh thông tin và truyền tải trung thực trở thành ưu tiên mới của truyền thông toàn cầu.

Tại Mỹ, sáng kiến News Creator Corps (NCC) ra đời vào tháng 9 là ví dụ điển hình cho xu hướng này. Do ba cựu nhà báo Rachel Lobdell, Annemarie Dooling và Maya Srikrishnan sáng lập, NCC triển khai chương trình học bổng Trusted Creators kéo dài 9 tuần dành cho 20 influencer, giúp họ học các kỹ năng như phỏng vấn, xác minh dữ kiện và sử dụng hồ sơ công khai.

Ảnh: News Creator Corps
Ảnh: News Creator Corps

Người đồng sáng lập Jay Rosen - nhà phê bình truyền thông và cựu giáo sư Đại học New York - nhấn mạnh: “Nếu bạn biết một chút về nghệ thuật báo chí, công việc của bạn sẽ tốt hơn rất nhiều”.

Mục tiêu của NCC không phải tạo ra thế hệ “nhà báo mới”, mà giúp những người vốn có ảnh hưởng - blogger, chuyên gia ẩm thực, nhà bình luận chính trị hay bác sĩ - kể chuyện có trách nhiệm hơn. Rachel Lobdell ví chương trình này như một “liều vắc-xin thông tin”: thay vì cấm cản TikTok, hãy làm cho tin tức trên TikTok trở nên tốt hơn.

Không chỉ Mỹ, nhiều tổ chức toàn cầu cũng bắt đầu đào tạo nhà sáng tạo nội dung như một phần của chiến lược chống tin giả.

UNESCO hiện triển khai khóa học trực tuyến quy mô lớn dạy kỹ năng xác minh, kiểm chứng và đạo đức báo chí cho những người làm nội dung trên mạng. Chương trình này được coi là nỗ lực xây dựng “hệ miễn dịch thông tin” toàn cầu, giúp người ảnh hưởng hiểu rõ hậu quả của việc lan truyền tin sai lệch.

Bên cạnh đó, Google News Initiative, Reuters Institute hay Knight Center đều mở các khóa ngắn hạn về “responsible content creation” (sáng tạo nội dung có trách nhiệm), kết hợp tài trợ và hướng dẫn kỹ năng kể chuyện trung thực, minh bạch tài trợ và phân biệt quảng cáo với tin tức.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Nhiều hoạt động đào tạo và hội thảo về trách nhiệm số cho KOL, KOC và streamer được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM, trong đó phổ biến quy định của Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, sử dụng dịch vụ internet và cung cấp thông tin trên mạng.

Dù vẫn còn những khiếm khuyết tự nhiên của internet (như việc người có sức ảnh hưởng dễ thu hút tương tác, trong khi tòa soạn có trách nhiệm kiểm duyệt bình luận nhiều hơn), giới truyền thông phải xác định thực tế rằng: báo chí chính thống vẫn phải là dòng chảy thông tin chủ đạo, nhưng cần phải tìm ra cách để khiến báo chí phù hợp hơn với cách con người tiếp cận thông tin ngày nay.

Xem thêm

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

(CLO) Lấy hình tượng "Trang giấy diệu kỳ" làm ngôn ngữ xuyên suốt, chương trình nghệ thuật "Chắp cánh tuổi thơ" do Báo Nhân Dân tổ chức là một món quà tinh thần ý nghĩa dành tặng các em nhỏ Thủ đô. Sự kết hợp giữa âm nhạc, xiếc, vũ đạo cùng dàn nghệ sĩ nổi tiếng không chỉ tạo ra một không gian tương tác bùng nổ cảm xúc, mà còn sâu xa gửi gắm thông điệp nuôi dưỡng tâm hồn và tình yêu quê hương, đất nước.

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

(CLO) Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ II do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức đã chính thức khép lại với giải Nhất thuộc về tác phẩm “Yêu một Hà Nội”. Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, sự kiện đã tôn vinh những góc nhìn mới mẻ về văn hóa, con người Hà Nội, đồng thời phát động mùa giải thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng”.

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

(CLO) Luật Báo chí 2025 đặt hoạt động báo chí trong một không gian pháp lý mới, gắn chặt hơn với môi trường số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, rủi ro pháp lý của một tác phẩm báo chí không còn chỉ nằm ở nội dung bài viết, mà có thể xuất hiện ở nhiều khâu, từ thu thập thông tin, xác minh, biên tập, sử dụng AI đến xuất bản, phân phối, chỉnh sửa và cải chính.

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

(CLO) Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026), những giá trị từ cuộc đời, sự nghiệp và di sản báo chí của ông tiếp tục được nhìn nhận không chỉ ở ý nghĩa lịch sử, mà còn ở những giá trị nghề nghiệp vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với báo chí hôm nay.

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

(NB&CL) Luật Báo chí 2025 mở rộng trách nhiệm của cơ quan báo chí từ tác phẩm phát sóng sang toàn bộ vòng đời nội dung trên không gian mạng. Với báo chí truyền hình, mỗi lần cắt dựng, đổi tiêu đề, thumbnail hay chuyển thể sang video ngắn đều có thể làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin, đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội dung và phân định trách nhiệm trên từng nền tảng.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

(CLO) Sáng 30/9, Báo Bảo vệ Pháp luật tổ chức Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa”. Tại đây, đại diện cơ quan chức năng, doanh nghiệp,... đã tập trung nhận diện những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mới, nhất là trên môi trường số, đồng thời trao đổi giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

(CLO) Không còn chỉ là những cuộc gặp gỡ độc giả hay hoạt động bên lề, sự kiện đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong cách các tòa soạn xây dựng thương hiệu, tạo nội dung và phát triển doanh thu.

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” được lãnh đạo các cơ quan báo chí đánh giá cao không chỉ ở những vấn đề được đặt ra đúng thời điểm, mà còn ở khả năng phát hiện và dự báo những yêu cầu đang hình thành đối với báo chí. 

Cỡ chữ bài viết: