Nghiệp vụ và đạo đức báo chí cho 'influencer': Xu hướng chống lại tin giả

Theo khảo sát của Pew Research Center (Mỹ), cứ 5 người thì có 1 người thường xuyên nhận tin tức từ influencer, và tỉ lệ này tăng lên hơn 1/3 trong nhóm dưới 30 tuổi.

Khi ranh giới giữa “nhà báo” và “người sáng tạo nội dung” ngày càng mờ, việc giúp những người có tầm ảnh hưởng hiểu rõ giá trị của báo chí, xác minh thông tin và truyền tải trung thực trở thành ưu tiên mới của truyền thông toàn cầu.

Tại Mỹ, sáng kiến News Creator Corps (NCC) ra đời vào tháng 9 là ví dụ điển hình cho xu hướng này. Do ba cựu nhà báo Rachel Lobdell, Annemarie Dooling và Maya Srikrishnan sáng lập, NCC triển khai chương trình học bổng Trusted Creators kéo dài 9 tuần dành cho 20 influencer, giúp họ học các kỹ năng như phỏng vấn, xác minh dữ kiện và sử dụng hồ sơ công khai.

Ảnh: News Creator Corps
Ảnh: News Creator Corps

Người đồng sáng lập Jay Rosen - nhà phê bình truyền thông và cựu giáo sư Đại học New York - nhấn mạnh: “Nếu bạn biết một chút về nghệ thuật báo chí, công việc của bạn sẽ tốt hơn rất nhiều”.

Mục tiêu của NCC không phải tạo ra thế hệ “nhà báo mới”, mà giúp những người vốn có ảnh hưởng - blogger, chuyên gia ẩm thực, nhà bình luận chính trị hay bác sĩ - kể chuyện có trách nhiệm hơn. Rachel Lobdell ví chương trình này như một “liều vắc-xin thông tin”: thay vì cấm cản TikTok, hãy làm cho tin tức trên TikTok trở nên tốt hơn.

Không chỉ Mỹ, nhiều tổ chức toàn cầu cũng bắt đầu đào tạo nhà sáng tạo nội dung như một phần của chiến lược chống tin giả.

UNESCO hiện triển khai khóa học trực tuyến quy mô lớn dạy kỹ năng xác minh, kiểm chứng và đạo đức báo chí cho những người làm nội dung trên mạng. Chương trình này được coi là nỗ lực xây dựng “hệ miễn dịch thông tin” toàn cầu, giúp người ảnh hưởng hiểu rõ hậu quả của việc lan truyền tin sai lệch.

Bên cạnh đó, Google News Initiative, Reuters Institute hay Knight Center đều mở các khóa ngắn hạn về “responsible content creation” (sáng tạo nội dung có trách nhiệm), kết hợp tài trợ và hướng dẫn kỹ năng kể chuyện trung thực, minh bạch tài trợ và phân biệt quảng cáo với tin tức.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Nhiều hoạt động đào tạo và hội thảo về trách nhiệm số cho KOL, KOC và streamer được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM, trong đó phổ biến quy định của Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, sử dụng dịch vụ internet và cung cấp thông tin trên mạng.

Dù vẫn còn những khiếm khuyết tự nhiên của internet (như việc người có sức ảnh hưởng dễ thu hút tương tác, trong khi tòa soạn có trách nhiệm kiểm duyệt bình luận nhiều hơn), giới truyền thông phải xác định thực tế rằng: báo chí chính thống vẫn phải là dòng chảy thông tin chủ đạo, nhưng cần phải tìm ra cách để khiến báo chí phù hợp hơn với cách con người tiếp cận thông tin ngày nay.

Xem thêm

Gia hạn thời gian nhận tác phẩm dự Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Gia hạn thời gian nhận tác phẩm dự Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

(CLO) Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa có thông báo về việc kéo dài thời gian đăng, phát, tiếp nhận tác phẩm dự Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX - năm 2026, đồng thời điều chỉnh thời gian chấm giải.

Báo chí địa phương Đức dùng AI để tìm lại độc giả trẻ

Báo chí địa phương Đức dùng AI để tìm lại độc giả trẻ

(CLO) Mới đây, mạng lưới truyền thông địa phương IPPEN.MEDIA và hiệp hội các nhà xuất bản báo địa phương DRIVE local e.V. của Đức đã tổ chức Ngày Báo chí Địa phương đầu tiên tại Đức, với sự tham gia của hơn 100 tờ báo tiếng Đức. Sự kiện đặt ra một bài toán quen thuộc, rằng làm thế nào để báo chí địa phương tiếp tục thu hút độc giả trong thời đại TikTok, YouTube và trí tuệ nhân tạo (AI)?

Thông tư Quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ sản xuất tác phẩm báo chí in, báo chí điện tử và in báo chí in, đăng tải báo chí điện tử

Thông tư Quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ sản xuất tác phẩm báo chí in, báo chí điện tử và in báo chí in, đăng tải báo chí điện tử

(CLO) Ngày 6/8/2026, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã ban hành Thông tư số 23/2026/TT-BVHTTDL quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ sản xuất tác phẩm báo chí in, báo chí điện tử và in báo chí in, đăng tải báo chí điện tử. Báo Nhà báo và Công luận trân trọng giới thiệu Toàn văn Thông tư 23.

Không chỉ phản ánh văn hóa, báo chí đang góp phần định nghĩa văn hóa

Không chỉ phản ánh văn hóa, báo chí đang góp phần định nghĩa văn hóa

(CLO) Nếu trước đây sức hấp dẫn của một quốc gia chủ yếu được tạo nên từ các biểu tượng văn hóa và truyền thống, thì trong kỷ nguyên số, yếu tố quyết định lại là năng lực sản xuất và lan tỏa các sản phẩm của công nghiệp văn hóa. Sự chuyển dịch đó cũng đặt báo chí vào một vai trò mới: không còn chỉ là kênh truyền tải thông tin mà trở thành tác nhân trực tiếp tham gia sản xuất, phân phối và tái định nghĩa văn hóa.

Khi báo chí trở thành 'người giải mã' di sản

Khi báo chí trở thành 'người giải mã' di sản

(CLO) Ca trù, hát Xoan, Bài chòi hay những phong tục, tập quán từng được nhìn nhận như những khái niệm hàn lâm đang được báo chí chuyển ngữ thành những câu chuyện gần gũi với công chúng. Bằng Megastory, E-magazine, Podcast và nhiều hình thức kể chuyện hiện đại, cùng những tác phẩm đi sâu vào đời sống của các nghệ nhân, báo chí không chỉ đưa di sản đến gần hơn với người đọc mà còn khơi dậy cảm xúc, giúp các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được lan tỏa và tiếp nối trong đời sống đương đại.

Cách hãng tin Nam Phi chinh phục độc giả để tạo doanh thu

Cách hãng tin Nam Phi chinh phục độc giả để tạo doanh thu

(CLO) Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo ngày càng bấp bênh, nhiều tòa soạn trên thế giới đã lựa chọn dựng "tường phí", chỉ cho phép người đọc trả tiền mới được xem nội dung. Nhưng Daily Maverick - một hãng tin điều tra của Nam Phi - lại đi theo hướng ngược lại.

Đưa truyền hình trở thành công cụ chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa

Đưa truyền hình trở thành công cụ chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa

(NB&CL) Việc Đài Truyền hình Việt Nam định vị VTV8 trở thành Kênh Truyền hình Quốc gia về Văn hóa, Di sản, Lịch sử và Du lịch, theo nhà báo Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Miền Trung - Tây Nguyên (VTV8), không chỉ là sự thay đổi về tên gọi mà là bước chuyển nhằm đưa VTV8 trở thành công cụ chiến lược phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh quốc gia.

Đồng chí Hồ Thị Kim Thoan giữ chức vụ Phó Tổng Biên tập Báo Bảo vệ pháp luật

Đồng chí Hồ Thị Kim Thoan giữ chức vụ Phó Tổng Biên tập Báo Bảo vệ pháp luật

Chiều 4-8, tại trụ sở cơ quan, VKSND tối cao đã tổ chức Lễ công bố, trao Quyết định của Viện trưởng VKSND tối cao về việc bổ nhiệm Phó Tổng Biên tập Báo Bảo vệ pháp luật. Đồng chí Trần Hải Quân, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Viện trưởng VKSND tối cao, Trưởng Ban chỉ đạo công tác tuyên truyền ngành Kiểm sát nhân dân dự, chỉ đạo và trao các quyết định tại buổi Lễ.

Cỡ chữ bài viết: