Nghiệp vụ và đạo đức báo chí cho 'influencer': Xu hướng chống lại tin giả

Theo khảo sát của Pew Research Center (Mỹ), cứ 5 người thì có 1 người thường xuyên nhận tin tức từ influencer, và tỉ lệ này tăng lên hơn 1/3 trong nhóm dưới 30 tuổi.

Khi ranh giới giữa “nhà báo” và “người sáng tạo nội dung” ngày càng mờ, việc giúp những người có tầm ảnh hưởng hiểu rõ giá trị của báo chí, xác minh thông tin và truyền tải trung thực trở thành ưu tiên mới của truyền thông toàn cầu.

Tại Mỹ, sáng kiến News Creator Corps (NCC) ra đời vào tháng 9 là ví dụ điển hình cho xu hướng này. Do ba cựu nhà báo Rachel Lobdell, Annemarie Dooling và Maya Srikrishnan sáng lập, NCC triển khai chương trình học bổng Trusted Creators kéo dài 9 tuần dành cho 20 influencer, giúp họ học các kỹ năng như phỏng vấn, xác minh dữ kiện và sử dụng hồ sơ công khai.

Ảnh: News Creator Corps
Ảnh: News Creator Corps

Người đồng sáng lập Jay Rosen - nhà phê bình truyền thông và cựu giáo sư Đại học New York - nhấn mạnh: “Nếu bạn biết một chút về nghệ thuật báo chí, công việc của bạn sẽ tốt hơn rất nhiều”.

Mục tiêu của NCC không phải tạo ra thế hệ “nhà báo mới”, mà giúp những người vốn có ảnh hưởng - blogger, chuyên gia ẩm thực, nhà bình luận chính trị hay bác sĩ - kể chuyện có trách nhiệm hơn. Rachel Lobdell ví chương trình này như một “liều vắc-xin thông tin”: thay vì cấm cản TikTok, hãy làm cho tin tức trên TikTok trở nên tốt hơn.

Không chỉ Mỹ, nhiều tổ chức toàn cầu cũng bắt đầu đào tạo nhà sáng tạo nội dung như một phần của chiến lược chống tin giả.

UNESCO hiện triển khai khóa học trực tuyến quy mô lớn dạy kỹ năng xác minh, kiểm chứng và đạo đức báo chí cho những người làm nội dung trên mạng. Chương trình này được coi là nỗ lực xây dựng “hệ miễn dịch thông tin” toàn cầu, giúp người ảnh hưởng hiểu rõ hậu quả của việc lan truyền tin sai lệch.

Bên cạnh đó, Google News Initiative, Reuters Institute hay Knight Center đều mở các khóa ngắn hạn về “responsible content creation” (sáng tạo nội dung có trách nhiệm), kết hợp tài trợ và hướng dẫn kỹ năng kể chuyện trung thực, minh bạch tài trợ và phân biệt quảng cáo với tin tức.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Nhiều hoạt động đào tạo và hội thảo về trách nhiệm số cho KOL, KOC và streamer được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM, trong đó phổ biến quy định của Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, sử dụng dịch vụ internet và cung cấp thông tin trên mạng.

Dù vẫn còn những khiếm khuyết tự nhiên của internet (như việc người có sức ảnh hưởng dễ thu hút tương tác, trong khi tòa soạn có trách nhiệm kiểm duyệt bình luận nhiều hơn), giới truyền thông phải xác định thực tế rằng: báo chí chính thống vẫn phải là dòng chảy thông tin chủ đạo, nhưng cần phải tìm ra cách để khiến báo chí phù hợp hơn với cách con người tiếp cận thông tin ngày nay.

Xem thêm

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

(NB&CL) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường truyền thông đa chiều đòi hỏi báo chí địa phương không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính xác, có căn cứ. Lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu địa bàn chính là điểm tựa để báo chí phát hiện vấn đề từ sớm, đưa thông tin đến công chúng kịp thời và định hướng dư luận.

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

(CLO) Trước sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận tin tức của độc giả, thương hiệu báo chí GZH tại miền nam Brazil đã chuyển YouTube từ một kênh phân phối nội dung thành nền tảng sản xuất báo chí chủ lực. Chiến lược này giúp đơn vị đạt 167 triệu lượt xem và thu hút 869.000 người đăng ký trong năm 2025.

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

(CLO) Mediacorp, đơn vị sở hữu kênh tin tức CNA của Singapore, đã thiết kế lại ứng dụng và website theo hướng cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, giúp độc giả khám phá nhiều nội dung hơn và tương tác sâu hơn. Những thay đổi này mang lại kết quả tích cực, trong đó lượt nghe podcast trung bình hằng tháng tăng 84%, số lần nhấp vào trang chủ trên ứng dụng tăng 54%.

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

(CLO) Trước sự cạnh tranh từ những người sáng tạo nội dung và làn sóng thông tin do AI tạo ra trên TikTok, tờ VG của Na Uy lựa chọn đặt nhà báo và uy tín báo chí làm trọng tâm chiến lược tiếp cận độc giả trẻ. Cách làm này giúp lượt xem trung bình mỗi video tăng 74% trong một năm.

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

(CLO) Chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số được thể hiện qua những việc làm cụ thể như người dân livestream bán nông sản, hợp tác xã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử hay hỗ trợ bà con tiếp cận dịch vụ số. Đây cũng là những câu chuyện được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai chú trọng phản ánh từ thực tiễn cơ sở.

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

(CLO) Sáng 30/10, Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo báo chí lần thứ XIII – 2026, tập trung thảo luận vai trò của báo chí trong tuyên truyền, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Hơn 800 tin, bài của báo chí Trung ương đưa tin về Ninh Bình trong tháng 10

Hơn 800 tin, bài của báo chí Trung ương đưa tin về Ninh Bình trong tháng 10

(CLO) Ghi nhận sự đồng hành của các cơ quan truyền thông trước điểm sáng tăng trưởng GRDP 11,31% (đứng thứ 5 toàn quốc), Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Ninh Bình đề nghị báo chí tiếp tục bám sát các quyết sách lớn trong tháng 11/2026. Trong đó, trọng tâm là quá trình vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và các giải pháp giữ vững đà tăng trưởng kinh tế hai con số.

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Cỡ chữ bài viết: