Nghiệp vụ và đạo đức báo chí cho 'influencer': Xu hướng chống lại tin giả

Theo khảo sát của Pew Research Center (Mỹ), cứ 5 người thì có 1 người thường xuyên nhận tin tức từ influencer, và tỉ lệ này tăng lên hơn 1/3 trong nhóm dưới 30 tuổi.

Khi ranh giới giữa “nhà báo” và “người sáng tạo nội dung” ngày càng mờ, việc giúp những người có tầm ảnh hưởng hiểu rõ giá trị của báo chí, xác minh thông tin và truyền tải trung thực trở thành ưu tiên mới của truyền thông toàn cầu.

Tại Mỹ, sáng kiến News Creator Corps (NCC) ra đời vào tháng 9 là ví dụ điển hình cho xu hướng này. Do ba cựu nhà báo Rachel Lobdell, Annemarie Dooling và Maya Srikrishnan sáng lập, NCC triển khai chương trình học bổng Trusted Creators kéo dài 9 tuần dành cho 20 influencer, giúp họ học các kỹ năng như phỏng vấn, xác minh dữ kiện và sử dụng hồ sơ công khai.

Ảnh: News Creator Corps
Ảnh: News Creator Corps

Người đồng sáng lập Jay Rosen - nhà phê bình truyền thông và cựu giáo sư Đại học New York - nhấn mạnh: “Nếu bạn biết một chút về nghệ thuật báo chí, công việc của bạn sẽ tốt hơn rất nhiều”.

Mục tiêu của NCC không phải tạo ra thế hệ “nhà báo mới”, mà giúp những người vốn có ảnh hưởng - blogger, chuyên gia ẩm thực, nhà bình luận chính trị hay bác sĩ - kể chuyện có trách nhiệm hơn. Rachel Lobdell ví chương trình này như một “liều vắc-xin thông tin”: thay vì cấm cản TikTok, hãy làm cho tin tức trên TikTok trở nên tốt hơn.

Không chỉ Mỹ, nhiều tổ chức toàn cầu cũng bắt đầu đào tạo nhà sáng tạo nội dung như một phần của chiến lược chống tin giả.

UNESCO hiện triển khai khóa học trực tuyến quy mô lớn dạy kỹ năng xác minh, kiểm chứng và đạo đức báo chí cho những người làm nội dung trên mạng. Chương trình này được coi là nỗ lực xây dựng “hệ miễn dịch thông tin” toàn cầu, giúp người ảnh hưởng hiểu rõ hậu quả của việc lan truyền tin sai lệch.

Bên cạnh đó, Google News Initiative, Reuters Institute hay Knight Center đều mở các khóa ngắn hạn về “responsible content creation” (sáng tạo nội dung có trách nhiệm), kết hợp tài trợ và hướng dẫn kỹ năng kể chuyện trung thực, minh bạch tài trợ và phân biệt quảng cáo với tin tức.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Nhiều hoạt động đào tạo và hội thảo về trách nhiệm số cho KOL, KOC và streamer được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM, trong đó phổ biến quy định của Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, sử dụng dịch vụ internet và cung cấp thông tin trên mạng.

Dù vẫn còn những khiếm khuyết tự nhiên của internet (như việc người có sức ảnh hưởng dễ thu hút tương tác, trong khi tòa soạn có trách nhiệm kiểm duyệt bình luận nhiều hơn), giới truyền thông phải xác định thực tế rằng: báo chí chính thống vẫn phải là dòng chảy thông tin chủ đạo, nhưng cần phải tìm ra cách để khiến báo chí phù hợp hơn với cách con người tiếp cận thông tin ngày nay.

Xem thêm

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” được lãnh đạo các cơ quan báo chí đánh giá cao không chỉ ở những vấn đề được đặt ra đúng thời điểm, mà còn ở khả năng phát hiện và dự báo những yêu cầu đang hình thành đối với báo chí. 

Nhìn rõ cơ hội, nhận diện điểm nghẽn để mở không gian phát triển mới

Nhìn rõ cơ hội, nhận diện điểm nghẽn để mở không gian phát triển mới

(CLO) Khép lại Diễn đàn Tổng Biên tập 2026, bức tranh tương lai báo chí vượt ra ngoài làn sóng công nghệ hay AI. Vấn đề cốt tử hiện nay là tổ chức lại chuỗi giá trị: Lấy bản sắc chuyên sâu và niềm tin làm vũ khí cạnh tranh, tìm kiếm mô hình kinh tế bền vững và chủ động liên kết chia sẻ hạ tầng dùng chung.

Không gian phát triển mới của báo chí: Quá trình tìm ra những giá trị mới từ chính những tài sản đang có

Không gian phát triển mới của báo chí: Quá trình tìm ra những giá trị mới từ chính những tài sản đang có

(CLO) Phiên I với chủ đề “Nhận diện không gian phát triển mới; Nhận diện cơ hội phát triển trong không gian mới của các cơ quan báo chí Việt Nam” tại Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 đã không chỉ dừng ở việc chỉ ra những xu hướng đang tác động đến các tòa soạn, mà còn tìm ra những cơ hội và giải pháp cho Báo chí cách mạng Việt Nam.

Chủ tịch Hội Nhà báo Lê Quốc Minh: AI cần phải trở thành một phần của hạ tầng tòa soạn

Chủ tịch Hội Nhà báo Lê Quốc Minh: AI cần phải trở thành một phần của hạ tầng tòa soạn

(CLO) Nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: AI không còn là câu chuyện thử nghiệm trong các tòa soạn, vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để AI trở thành một phần của hạ tầng toà soạn...

Hôm nay, khai mạc Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: 'Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới'

Hôm nay, khai mạc Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: 'Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới'

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập là dịp để những người đứng đầu các cơ quan báo chí, nhà quản lý, chuyên gia và các đại diện trong lĩnh vực truyền thông cùng nhận diện những cơ hội mới, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm những hướng phát triển phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường báo chí.

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026: Nhận diện cơ hội trong không gian phát triển mới của báo chí Việt Nam

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026: Nhận diện cơ hội trong không gian phát triển mới của báo chí Việt Nam

(NB&CL) Công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và các nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc môi trường hoạt động của báo chí. Cùng với đó, hành lang pháp lý tiếp tục được hoàn thiện, quá trình sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo chí đặt ra yêu cầu tổ chức lại nguồn lực và mô hình hoạt động. Những chuyển động ấy không chỉ đặt báo chí trước yêu cầu thích ứng, mà còn mở ra những cơ hội phát triển mới. Đây là trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: Nơi những người đứng đầu tòa soạn tìm lời giải cho không gian phát triển mới

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: Nơi những người đứng đầu tòa soạn tìm lời giải cho không gian phát triển mới

(CLO) Với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”, Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 diễn ra trong bối cảnh các cơ quan báo chí đang trải qua những thay đổi sâu sắc về tổ chức, mô hình hoạt động, công nghệ, nhân lực và nguồn lực.

Diễn đàn Tổng Biên tập: Hành trình đối thoại cùng những chuyển động của báo chí

Diễn đàn Tổng Biên tập: Hành trình đối thoại cùng những chuyển động của báo chí

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập được tổ chức thường niên đã từng bước tạo dựng một không gian đối thoại riêng của giới báo chí, nơi các nhà quản lý, chuyên gia, lãnh đạo cơ quan báo chí cùng nhìn vào những vấn đề lớn của nghề, chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn và tìm kiếm những cách làm mới. Sự tiếp nối của Diễn đàn qua từng năm cũng cho thấy một điều: những câu hỏi đặt ra với báo chí không đứng yên, và cuộc đối thoại về tương lai của báo chí cũng không thể dừng lại.

Kinh tế báo chí: Tìm dư địa mới từ những giá trị sẵn có

Kinh tế báo chí: Tìm dư địa mới từ những giá trị sẵn có

(CLO) Chỉ ra nghịch lý nội dung lan tỏa rộng nhưng giá trị kinh tế giữ lại bị phân mảnh, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Phùng Công Sưởng cho rằng bài toán kinh tế báo chí không thể chỉ trông vào pageview hay quảng cáo truyền thống, mà phải chuyển hóa dữ liệu, thương hiệu và niềm tin công chúng thành nguồn lực phát triển bền vững.

Nhà báo sáng tạo mở ra hướng tiếp cận mới cho tòa soạn

Nhà báo sáng tạo mở ra hướng tiếp cận mới cho tòa soạn

(CLO) Nhà báo sáng tạo đang trở thành một lực lượng đáng chú ý trong môi trường báo chí số. Họ vẫn làm công việc báo chí như phóng viên truyền thống, nhưng đưa nội dung lên những nền tảng nơi công chúng dành nhiều thời gian như YouTube, TikTok hay Facebook Reels.

Tinh gọn bộ máy để mở rộng không gian phát triển của báo chí

Tinh gọn bộ máy để mở rộng không gian phát triển của báo chí

(CLO) Tinh gọn bộ máy nhưng không thu hẹp năng lực truyền thông; ngược lại, đây là cơ hội để mở rộng không gian phát triển của báo chí. Khi nguồn lực được tổ chức lại, các loại hình và nền tảng được kết nối, một nguồn thông tin có thể tạo ra nhiều sản phẩm, nhiều điểm chạm với công chúng.

Tổng Biên tập Vũ Hoài Nam: Không gian phát triển mới mở ra cơ hội chưa từng có cho báo chí

Tổng Biên tập Vũ Hoài Nam: Không gian phát triển mới mở ra cơ hội chưa từng có cho báo chí

(CLO) Luật Báo chí 2025 mở thêm dư địa cho báo chí đổi mới mô hình hoạt động, trong khi công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và sự thay đổi cách tiếp cận thông tin của công chúng đang định hình một không gian phát triển mới. Trước thềm Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026, ông Vũ Hoài Nam, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam, cho rằng đây là cơ hội để các cơ quan báo chí đổi mới chính mình, nâng cao năng lực tạo giá trị và thực hiện tốt hơn sứ mệnh đối với xã hội.

Giải thưởng Human Act Prize 2026: Hợp lực nguồn lực xã hội, cùng kiến tạo tác động cộng đồng

Giải thưởng Human Act Prize 2026: Hợp lực nguồn lực xã hội, cùng kiến tạo tác động cộng đồng

(CLO) Sáng 21/9, tại Hà Nội, Báo Nhân Dân công bố Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize 2026 với chủ đề “Hợp lực cộng đồng”, đánh dấu mùa giải thứ tư và bước phát triển mới của giải thưởng: từ tìm kiếm, ghi nhận, tôn vinh các sáng kiến tiêu biểu sang kết nối con người, sáng kiến và các nguồn lực xã hội để cùng tạo ra những tác động lớn hơn.

Cỡ chữ bài viết: