Hệ thống máy móc hiện đại của Z121
An toàn luôn đặt lên hàng đầu
Có bề dày lịch sử của 47 năm xây dựng và phát triển, Nhà máy Z121 là đơn vị trực thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (Bộ Quốc phòng) có nhiệm vụ sản xuất các mặt hàng quốc phòng, cung cấp cho các đơn vị huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bao gồm các loại ống nổ, hạt lựu, liều phóng, dây nổ, dây cháy chậm…một số các mặt hàng lưỡng dụng phục vụ nền kinh tế quốc dân như thuốc nổ công nghiệp, phụ kiện nổ (kíp nổ, kíp điện, kíp vi sai…). Đặc biệt, nhà máy là nơi duy nhất trong nước sản xuất và cung cấp pháo hoa để phục vụ những ngày đại lễ của dân tộc, là đơn vị đầu tiên trên thế giới nghiên cứu thử nghiệm thành công sản phẩm pháo hoa không rác, các sản phẩm pháo hoa do nhà máy sản xuất đã đáp ứng được nhu cầu thưởng thức của người dân trong nước và chinh phục được khách hàng “khó tính” như Nhật Bản, Mỹ, Úc… Được trực tiếp đến từng khu vực sản xuất, chúng tôi càng hiểu hơn công việc của những người lính thời bình hôm nay. Tới 4 nhà máy sản xuất, mỗi nhà máy với từng nhiệm vụ khác nhau hầu hết đều hoạt động trên dây chuyền tự động hóa, sử dụng hoàn toàn bằng các hệ thống máy móc hiện đại nhất hiện nay, chỉ trừ có nhà máy sản xuất pháo hoa, do đặc thù riêng nên đa số các công đoạn đều làm thủ công.
Nếu như chỉ có thế, câu chuyện làm kinh tế của những người chiến sỹ nơi đây thực không nhiều điều đáng nói. Điểm đặc biệt ở đây là rất nhiều dây chuyền tự động hóa của nhà máy là do chính các kỹ sư, cán bộ của Nhà máy thiết kế, chế tạo. Từ các dây chuyền nhập khẩu của nước ngoài, cán bộ, kỹ sư và công nhân lành nghề nhà máy đã sản xuất thêm 2 tổ máy với 6 đầu máy phục vụ sản xuất dây nổ công nghiệp nhưng tiết kiệm được hàng vài chục tỷ đồng từ việc nhập khẩu thiết bị. Mấy năm gần đây, mặc dù tình hình sản xuất gặp nhiều khó khăn, nhưng nhà máy vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất quốc phòng, đồng thời tiếp tục làm ra nhiều sản phẩm kinh tế có giá trị cao. Công ty xác định phải đầu tư vào thiết bị máy móc, cơ khí hoá - hiện đại hoá công nghệ sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Mục tiêu hướng đến là nâng cao chất lượng sản phẩm và đảm bảo tuyệt đối an toàn cho người lao động.
Chúng tôi đến nhà máy sản xuất pháo hoa, câu chuyện an toàn mới thực lên đến đỉnh điểm. Không tiếng máy nổ, không tiếng nói cười, mọi thứ chúng tôi quan sát thấy đều ở trạng thái tĩnh. Theo đại tá Nguyễn Trí Dũng – Phó Giám đốc Nhà máy Z121 thì việc sản xuất pháo hoa rất nguy hiểm do độc hại và dễ cháy nổ nên phải tôn trọng nghiêm ngặt quy tắc an toàn. Hoàn thiện một quả pháo hoa phải qua một quá trình kỹ thuật phức tạp. Tùy từng đơn hàng, tùy theo chủng loại, màu sắc, yêu cầu, kích cỡ, kỹ thuật viên phải tính toán làm nhân sinh (bằng nhân đất hoặc nhân thuốc), tiếp đến là bộ phận làm viên màu, làm thuốc nhồi cháy, làm vỏ bán cầu, nhồi thuốc, tổng lắp, phơi sấy và bảo quản. Từ khi làm nhân đến lúc hoàn thiện một quả pháo phải mất hàng tháng trời…Thế nên ở nhà máy sản xuất số 4 này, công nhân đa phần là nữ. Họ tỉ mỉ, nhẹ nhàng và thận trọng.
Sản xuất pháo hoa ở Z121
Có một ngôi làng trực thuộc Nhà máy
Với gần 35.000 cán bộ, công nhân viên và lao động hợp đồng, bình quân mỗi tháng nhà máy phải lo tới hơn 30 tỷ đồng tiền lương, đó là một áp lực không nhỏ trong tình hình kinh tế ngày một khó khăn như hiện nay. Vậy mà trong nhiều năm nay, với những chiến lược đúng, duy trì nhịp độ tăng trưởng ổn định, Nhà máy Z121 không có hiện tượng thiếu việc làm, thu nhập bình quân hiện nay đạt 8,6 triệu đồng/người/tháng. Hai năm nay, nhà máy Z121 luôn giữ vững danh hiệu là thành viên của CLB 1000 tỷ. Theo lời kể của đồng chí Trần Anh Mạnh- Phó Chủ nhiệm Chính trị Nhà máy, chúng tôi đến thăm ngôi làng quân giới, ngôi làng trực thuộc Nhà máy Z121 thì đó không hề là những con số “làm đẹp báo cáo”. Thực tiễn, hầu hết các gia đình lính thợ đã trở nên khá giả, nhà cao cửa rộng, nhiều gia đình sắm được xe hơi… Nhà máy Z121 có rất nhiều gia đình 3 thế hệ, 2 thế hệ cùng làm việc, sinh sống. Thế hệ ông cha, con cái, dâu rể…làm việc trong nhà máy chiếm tỷ lệ cao nên những mối ràng buộc, tinh thần gắn bó sâu sắc với nhau, với công việc chung thì không nơi đâu sánh bằng.
Để đảm bảo cuộc sống cho cán bộ, công nhân, một hệ thống thiết chế văn hóa được xây dựng theo chuẩn quốc gia ngay trong khuôn viên Nhà máy. Đó là ngôi làng chỉ dành cho cán bộ, công nhân của nhà máy với hơn 2000 hộ dân, đó là những hàng cây xanh rợp lối, hệ thống bể bơi, sân bóng gỗ, bóng chuyền, bóng đá, cầu lông, tennis, Nhà truyền thống… là một khu vực nằm rải khắp khuôn viên rộng lớn của nhà máy, tiện lợi và hữu ích cho mọi gia đình nơi đây. Trường học, trạm xá, đường xá, nghĩa trang liệt sĩ…đều được xây dựng đẹp đẽ, an toàn. Đặc biệt, chúng tôi được đến thăm Trường Mầm non Hoa Hồng trong ngôi làng Quân giới - là trường mầm non đầu tiên của Quân đội được công nhận đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2. Đây là ngôi trường dành cho con em cán bộ công nhân viên và nhân dân trong khu vực đóng quân, thật sự là niềm mơ ước của nhiều vùng miền, kể cả Hà Nội. Trong khuôn viên Nhà máy còn có nhiều khu chung cư được xây dựng để dành cho các cặp vợ chồng quân giới chưa có điều kiện xây nhà riêng có thể thuê ở với giá rất rẻ: từ 300 đến 450 ngàn đồng/căn hộ/tháng… Luôn xác định cùng với việc đẩy mạnh sản xuất cần phải chăm lo chu đáo và đảm bảo an sinh xã hội thật tốt cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên, Nhà máy Z121 còn có nhiều hoạt động ý nghĩa giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, từng bước xây dựng nhà máy như một “gia đình lớn” của mọi cán bộ, công nhân viên nơi đây.
Xứng đáng với danh hiệu Anh hùng LLVT, Anh hùng Lao động thời kì đổi mới, Z121 đã đang và tiếp tục phát huy hơn nữa truyền thống 47 năm qua của một thương hiệu lớn, quyết tâm khẳng định mình trên con đường phát triển bền vững theo mô hình doanh nghiệp quân đội quốc phòng – kinh tế.
Hoàng Hà
