Doanh nghiệp không đảm bảo năng lực tài chính
Theo đó, tại dự án Nhà máy điện mặt trời Bim 2 (Nhà máy ĐMT Bim 2): UBND tỉnh Ninh Thuận phê duyệt chủ trương đầu tư dự án khi Chủ đầu tư dự án không đủ vốn chủ sở hữu, không đúng quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 14 Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ.
Tuy nhiên, thực tế Chủ đầu tư đã thực hiện đầu tư dự án hoàn thành; Phê duyệt công suất cao hơn 75 MWp so với đề nghị của Chủ đầu tư, phê duyệt điều chỉnh bổ sung địa điểm thực hiện dự án tại xã Phước Minh, huyện Thuận Nam cho phần công suất mở rộng 50 MW là không đúng với địa điểm quy hoạch tại Văn bản số 669/TTg-CN ngày 23/5/2018 của Thủ tướng Chính phủ.
Đối với dự án Nhà máy điện gió Công Hải 1 cũng xảy ra tình trạng tương tự khi Công ty EVNIC không đủ vốn chủ sở hữu theo quy định, nhưng Sở Kế hoạch và Đầu tư Ninh Thuận vẫn trình và được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận đầu tư là không đúng Khoản 3 Điều 6 Thông tư số 32/2012/TT-BCT ngày 12/11/2012 của Bộ Công Thương.
Đặc biệt, trước khi cấp Giấy chứng nhận đầu tư, UBND tỉnh Ninh Thuận không lấy lại ý kiến của Bộ Công Thương là chưa đúng quy định. Đến thời điểm thanh tra (tháng 6/2022), Tổng công ty Phát điện 2 đã đầu tư cho dự án là 63,646 tỷ đồng (2 giai đoạn), đã được UBND tỉnh Ninh Thuận cho thuê tổng diện tích 7,62 ha đất (2 giai đoạn), dự án chậm tiến độ thời gian dài, nhưng UBND Tỉnh chưa có giải pháp xử lý.
UBND tỉnh Ninh Thuận Cho thuê đất dự án điện mặt trời chồng lấn hệ thống thủy lợi.
Thêm một dự án nữa đó là Nhà máy điện mặt trời Trung Nam Thuận Bắc 204 MW và Trung Nam Thuận Nam. Việc thẩm định năng lực tài chính nhà đầu tư Dự án ĐMT Trung Nam Thuận Bắc và Dự án ĐMT Trung Nam Thuận Nam chưa thực hiện đúng quy định Luật Đầu tư 2014; không đảm bảo năng lực tài chính theo quy định tại Điểm a Khoản 3 Điều 58 Luật Đất đai 2013, Điểm c Khoản 1 và điểm a, Điểm b Khoản 2 Điều 14 Nghị định số 43/2014/NĐ - CP ngày 15/5/2014.
Cho thuê đất dự án điện mặt trời chồng lấn hệ thống thủy lợi
Cụ thể, việc cho thuê đất thực hiện Dự án Nhà máy ĐMT Bim 2. UBND tỉnh Ninh Thuận phê duyệt Kế hoạch sử dụng đất huyện Thuận Nam và cho Công ty CP NLTT BIM thuê 165,16 ha đất tại xã Phước Ninh, huyện Thuận Nam trước khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 113/NQ-CP là không đúng; cho thuê 59,976 ha đất tại xã Phước Minh, huyện Thuận Nam là không đúng với địa điểm thực hiện dự án.
Việc thi công dự án trước khi UBND tỉnh cho thuê đất và trước khi điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất làm muối sang đất xây dựng công trình năng lượng là vi phạm quy định tại Điều 12 Luật Đất đai 2013. Thi công dự án trước khi Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo thẩm định Thiết kế kỹ thuật là không đúng Điểm a Khoản 1 Điều 26 Nghị định số 59/2015/NĐ-CP, chưa có ý kiến của Sở Xây dựng về quy hoạch tổng mặt bằng là chưa đúng Khoản 1 Điều 107 Luật Xây dựng 2014.
Đối với dự án Nhà máy điện gió Phước Hữu Duyên Hải 1 được UBND tỉnh Ninh Thuận cho thuê 1,073 ha đất nhưng đến thời điểm kiểm tra (tháng 6/2022) thì phần lớn diện tích còn lại đang sử dụng (khoảng 9 ha - 10,5 ha) chưa được UBND tỉnh cho thuê đất.
Cũng theo TTCP, việc điều chỉnh quy hoạch, cho thuê đất đối với 4 dự án điện mặt trời chồng lấn Hệ thống Thủy lợi Tân Mỹ. UBND tỉnh Ninh Thuận đã không thực hiện đúng trách nhiệm bảo vệ công trình thủy lợi theo quy định, đồng thời chuyển đổi quy hoạch sử dụng đất thủy lợi sang quy hoạch đất công trình năng lượng, phê duyệt các dự án điện mặt trời chồng lấn lên quy hoạch thủy lợi mà không có ý kiến của Bộ Nông nghiệp và PTNT, sử dụng đất trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi.
Mặc dù Sở Nông nghiệp và PTNT đã có ý kiến về sự không phù hợp trong việc sử dụng đất của các công trình Nhà máy điện mặt trời và đề nghị UBND tỉnh xem xét không thực hiện đối với khu vực của dự án đã quy hoạch thủy lợi và khu vực tưới, tuy nhiên, trong báo cáo UBND tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã báo cáo không đầy đủ các ý kiến của Sở Nông nghiệp và PTNT, trong đó có ý kiến về sự chồng lấn về diện tích đất của Dự án điện mặt trời trên đất Dự án Hệ thống thủy lợi Tân Mỹ đã được Bộ Nông nghiệp PTNT phê duyệt và triển khai thi công, dẫn tới UBND tỉnh Ninh Thuận đã thực hiện việc cho thuê đất với dự án.
Cũng bởi vậy, một phần kênh chính đã bị các dự án ĐMT chồng lấn với diện tích khu tưới và kênh bị lấn chiếm là 3,85 ha, không có cây trồng, một số vị trí kênh chưa thi công bị đứt gẫy không thể tiến hành thi công tiếp do đã bị trồng lấn, buộc phải nắn tuyến làm tăng chi phí ngân sách nếu không được thu hồi từ các chủ đầu tư dự án ĐMT.
Ngoài ra, tại dự án Nhà máy điện mặt trời Phước Hữu. UBND tỉnh Ninh Thuận cho Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Vịnh Nha Trang thuê đất đợt 2 với diện tích 30,18 ha tại xã Phước Hữu, Huyện Ninh Phước để thực hiện dự án Nhà máy điện mặt trời Phước Hữu (Quyết định số 333/QĐ-UBND ngày 30/8/2019) nhưng diện tích này không có trong Phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016-2020) tỉnh Ninh Thuận.
Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Vịnh Nha Trang đã sử dụng đất để khởi công xây dựng, hoàn thành Nhà máy trước khi được UBND tỉnh cho thuê 30,18 ha đất đợt 2 là vi phạm Điều 12 của Luật Đất đai 2013; thi công khi chưa có ý kiến của Sở Xây dựng về quy hoạch tổng mặt bằng là chưa đúng quy định về khởi công.
Tại dự án Nhà máy Điện mặt trời Mỹ Sơn: UBND tỉnh Ninh Thuận cho Công ty TNHH Điện mặt trời Mỹ Sơn 1 thuê để thực hiện Dự án tại xã Mỹ Sơn, huyện Ninh Sơn, diện tích được giao là 80,2 ha, tăng sai 6,04 ha so với quy định.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành có liên quan, UBND tỉnh Ninh Thuận chủ trì, chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với tập thể, cá nhân có liên quan đến khuyết điểm, vi phạm nêu tại Kết luận thanh tra; chỉ đạo các cơ quan, đơn vị có liên quan khẩn trương khắc phục khuyết điểm, vi phạm theo quy định của pháp luật.
Thanh tra Chính phủ cũng đã chuyển đến Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an hồ sơ vụ việc vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng đất để đầu tư 4 dự án điện mặt trời chồng lấn lên quy hoạch thủy lợi thuộc Dự án Hệ thống thủy lợi Tân Mỹ đã được Bộ Nông nghiệp và PTNT phê duyệt, đang triển khai thi công.
Nhà báo & Công luận sẽ tiếp tục thông tin.
Thành Vinh
