Sáng 15/4, Báo Giáo dục và Thời đại phối hợp cùng Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) phát động cuộc thi "Thiết kế bài giảng về môi trường không khói thuốc năm 2026".
Tại lễ phát động, bà Nguyễn Thị Thu Hương - Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế cho biết tỷ lệ hút thuốc lá điếu thông thường trong học sinh đã giảm rõ rệt, từ 2,5% (năm 2014) xuống còn 1,9% (năm 2022). Tuy nhiên, môi trường học đường đang đối mặt với làn sóng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Các sản phẩm này được thiết kế hiện đại, quảng bá dưới mác "ít độc hại" để đánh lừa thanh thiếu niên.
"Từ ngày 1/7 tới, Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá sẽ được nâng cấp thành Quỹ Phòng bệnh. Với vai trò mới, chúng tôi kỳ vọng triển khai các chương trình truyền thông mạnh mẽ hơn nữa để bảo vệ thế hệ trẻ", bà Hương thông tin.
Chia sẻ về góc độ giáo dục, ông Phạm Quỳnh, Phó Tổng biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, nhìn nhận khó khăn lớn nhất hiện nay không phải là thiếu thông tin, mà là sự "miễn nhiễm" của một bộ phận người trẻ trước các cảnh báo.
"Học sinh biết thuốc lá có hại nhưng vẫn thử vì tâm lý muốn khẳng định bản thân. Các em không còn là đối tượng thụ động lắng nghe một chiều. Nếu bài giảng chỉ lặp lại những thông điệp xa vời sẽ bị các em bỏ qua", ông Quỳnh phân tích.
Theo ông, cuộc thi năm nay đặt trọng tâm vào việc thay đổi cách tiếp cận. Thay vì truyền đạt kiến thức hàn lâm, các bài giảng cần chạm tới cảm xúc, tạo ra các tình huống để học sinh tự nhận ra rủi ro và lựa chọn hành vi đúng đắn.
"Một bài giảng dù công phu nhưng không khiến học sinh thay đổi hành động thì chưa thể coi là thành công", đại diện Ban giám khảo nhấn mạnh.
Bà Dương Thanh Hương, Phó Tổng biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, kỳ vọng cuộc thi sẽ cụ thể hóa nhiệm vụ xây dựng môi trường học đường an toàn. Các bài giảng dự thi sẽ tập trung cung cấp thông tin khoa học về tác hại của cả thuốc lá truyền thống lẫn các loại thuốc lá mới, đồng thời trang bị kỹ năng từ chối cho học sinh.
Ban tổ chức kỳ vọng đây sẽ là bước chuyển từ truyền thông một chiều sang đối thoại, giúp giáo dục trở thành "lá chắn" tiên phong trong cuộc chiến chống tác hại thuốc lá.
