TPHCM có nhiều lợi thế đón đầu
Tại Hội nghị Sơ kết 6 tháng đầu năm và ra mắt Chi hội Kinh tế bán dẫn, AI và IoT Hasemi thuộc Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM, nhiều chuyên gia đầu ngành đã đưa ra các nhận định, dự báo về ngành bán dẫn đối với Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng. Các chuyên gia nhận định Việt Nam đang đứng trước cơ hội hiếm có để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu khi làn sóng dịch chuyển sản xuất và tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang diễn ra mạnh mẽ.
Trao đổi với PV Nhà báo và Công luận, bà Trương Thị Minh Sâm, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM, cho biết cùng với xu hướng phát triển kinh tế mới của đất nước hướng đến mục tiêu 2045, tầm nhìn 2050 (net zero) nhất là vào ngày 26/6 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phê duyệt Đề án mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn mới đều gắn với khoa học, công nghệ. Trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn phát triển dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo, những lĩnh vực như kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh hay công nghiệp bán dẫn không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với sự phát triển của các đô thị lớn. Chính vì lí do đó, Hasem đã ra mắt Chi hội Kinh tế bán dẫn, AI - IoT (viết tắt là Hasemi).
Nói về TPHCM, bà cho rằng TPHCM có nhiều lợi thế để đón đầu làn sóng này khi luôn giữ vai trò đầu tàu về kinh tế, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới.
"Khoa học công nghệ khi gắn với yếu tố kinh tế sẽ tạo ra giá trị gia tăng rất lớn. Đặc biệt, những ngành công nghệ cao như bán dẫn, AI hay IoT sẽ kéo theo sự phát triển của hàng loạt lĩnh vực khác, từ sản xuất, logistics, tài chính đến thương mại và dịch vụ", bà Sâm nhận định.
Theo bà, các tổ chức nghiên cứu, hiệp hội kinh tế hiện không chỉ thực hiện vai trò tập hợp đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học hay doanh nghiệp mà còn tham gia phản biện, tư vấn chính sách, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới.
Các chuyên gia cũng cho rằng mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 sẽ khó có thể thực hiện nếu tiếp tục dựa vào mô hình tăng trưởng truyền thống.
Trong bối cảnh đó, kinh tế số và kinh tế xanh được xem là hai trụ cột quan trọng của giai đoạn phát triển mới, còn bán dẫn, AI và IoT chính là hạ tầng nền tảng để vận hành hai trụ cột này.
Không thể phát triển kinh tế số nếu thiếu ngành bán dẫn
Chi hội Kinh tế bán dẫn, AI - IoT của Hasem (viết tắt là Hasemi) sau khi ra mắt thành công và ngay trong buổi ra mắt, đại diện chi hội đã có bài tham luận chuyên đề chuyên sâu "Giới thiệu hệ sinh thái công nghệ chiến lược eVSMC & Hasemi trong đào tạo kinh tế & quản trị kinh doanh bán dẫn, AI, IoT.
Trong phần trình bày của mình, ông Nguyễn Huỳnh Đức Khoa, Phó Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý trọng tài ARI, Chi hội phó Chi hội Kinh tế bán dẫn, AI và IoT Hasemi, Thành viên Ban điều hành Liên minh phát triển nguồn lực công nghiệp bán dẫn Việt Nam cho biết, bán dẫn hiện diện trong gần như mọi hoạt động của đời sống hiện đại, từ điện thoại thông minh, máy tính, thiết bị gia dụng, ô tô, hệ thống thanh toán điện tử cho đến các giải pháp thành phố thông minh và sản xuất công nghiệp.
Thống kê được đưa ra tại hội thảo cho thấy trung bình mỗi người hiện sử dụng khoảng 120 con chip mỗi năm thông qua các thiết bị điện tử và các dịch vụ số trong cuộc sống hàng ngày.
"Từ lúc thức dậy, sử dụng điện thoại, làm việc với máy tính, thanh toán trực tuyến hay điều khiển các thiết bị thông minh trong gia đình, chúng ta đều đang tương tác với các sản phẩm có chứa chip bán dẫn", ông Khoa cho biết.
Theo ông, nếu không có ngành bán dẫn thì kinh tế số gần như không thể tồn tại, bởi mọi hoạt động của nền kinh tế số đều phụ thuộc vào hạ tầng phần cứng và khả năng xử lý dữ liệu của chip.
Đây cũng là lý do nhiều quốc gia đang xem bán dẫn là ngành công nghiệp chiến lược và cạnh tranh quyết liệt để giành vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của Việt Nam hiện nay không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở nguồn nhân lực.
Ông Khoa cho rằng mô hình phát triển nghề nghiệp của một kỹ sư công nghệ đã thay đổi đáng kể dưới tác động của AI và tốc độ đổi mới công nghệ ngày càng nhanh.
Một kỹ sư tốt nghiệp ở tuổi 22 không thể chỉ dựa vào kiến thức chuyên môn kỹ thuật trong suốt hơn 40 năm làm việc. Đến giai đoạn khoảng 30 tuổi, nhiều người sẽ buộc phải lựa chọn giữa việc tiếp tục đi sâu vào chuyên môn, chuyển sang quản trị điều hành, kinh doanh hoặc nghiên cứu.
"Nếu kỹ sư công nghệ không được trang bị thêm kiến thức về kinh tế, quản trị, tài chính hay đầu tư, họ sẽ gặp nhiều khó khăn khi muốn phát triển lên các vị trí quản lý hoặc khởi nghiệp", ông Khoa nhận định.
Theo ông, trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc đào tạo nhân lực công nghệ không thể chỉ dừng ở kỹ năng kỹ thuật mà phải hướng đến tư duy kinh doanh, quản trị và khả năng tham gia vào toàn bộ chuỗi giá trị của ngành.
Các chuyên gia cũng cho rằng Việt Nam không nên chỉ dừng lại ở vai trò gia công hay lắp ráp mà cần từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế chip, phát triển vật liệu mới, nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.
"Muốn xây dựng thành công nền kinh tế dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc chơi bán dẫn", ông Khoa nhấn mạnh.
