Phục hồi sinh kế cho người dân Nam Trung Bộ sau lũ dữ

Bài toán sống còn

Đã nhiều ngày trôi qua nhưng ký ức kinh hoàng về trận lũ lịch sử vẫn in đậm trong tâm trí của anh Hoàng Văn Nghiêm (trú tại xã Tuy Phước Tây, Gia Lai).

“Mặc dù đã chọn vị trí cao, tuy nhiên tối 19/11 mưa lớn khiến nước sông Hà Thanh dâng cao đột ngột, kết hợp nước từ thượng nguồn đổ về quét qua trại bò. Khi đó cả gia đình đang chống ngập ở nhà.

Khi nước rút chạy ra thì thấy 15 con bò đã chết ngổn ngang. Trại đang nuôi bò mẹ và bò thịt, mỗi con trị giá 15 - 20 triệu đồng, tổng thiệt hại gần 300 triệu đồng.

Để gây dựng đàn bò, mình phải vay ngân hàng và huy động thêm vốn từ người thân. Giờ không biết lấy tiền đâu trả lãi. Dù rất tiếc nhưng gia đình cũng phải chôn toàn bộ số bò bị chết để đảm bảo vệ sinh môi trường”, anh Nghiêm thở dài.

Ảnh 1.Hình ảnh lồng bè nuôi thủy sản của người dân bị thiệt hại nghiêm trọng.Ảnh.TL
Hình ảnh lồng bè nuôi thủy sản của người dân bị thiệt hại nghiêm trọng. Ảnh: TL.

Đặc biệt những đợt mưa lũ dữ dội liên tiếp xảy ra từ đầu năm 2025 đến nay đã gây thiệt hại nặng nề tại các vùng nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản ven biển như Khánh Hòa, Đắk Lắk.

Hàng trăm ngàn lồng bè nuôi tôm hùm trên vịnh Xuân Đài đã bị nước bạc bủa vây, tỉ lệ tôm chết 80 - 90%. Nghề nuôi tôm hùm nổi tiếng của Sông Cầu đứng trước nguy cơ xóa sổ.

Theo ông Phạm Văn Nguyên - Chủ tịch UBND phường Xuân Đài (tỉnh Đắk Lắk), từ tối 19/11, nhiều hộ dân liên tục báo tôm chết hàng loạt do sốc nước. Người dân cố thu gom để gỡ vốn nhưng gặp khó khăn vì thiếu đá bảo quản.

Trong đợt mưa lũ vừa qua trên địa bàn có 430/536 hộ nuôi bị thiệt hại, tỷ lệ tôm chết lên đến 22.500/27.000 lồng tương đương hơn 80% với giá trị ước tính 610 tỷ đồng. Đây là thiệt hại khủng khiếp, chưa từng có kể từ khi nghề nuôi tôm hùm hình thành tại vịnh Xuân Đài.

Không chỉ mất đi toàn bộ tài sản tích lũy nhiều năm, người dân còn đối mặt nguy cơ trắng tay trong thời gian dài bởi chu kỳ nuôi kéo dài, vốn đầu tư lớn và phụ thuộc mạnh vào điều kiện tự nhiên.

Với các mô hình nuôi giá trị cao như tôm hùm, thiệt hại không chỉ nằm ở số lồng bè bị hư hại hay con giống chết mà còn bao gồm hệ thống neo, phao, thiết bị chăm sóc, thức ăn và thậm chí là mất mùa vụ khi tôm đang vào giai đoạn chuẩn bị thu hoạch.

Tái thiết hạ tầng nuôi biển theo hướng chống chịu thiên tai

Trước bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, câu chuyện phục hồi sinh kế cho nông dân, đặc biệt là các hộ nuôi trồng thủy sản giá trị cao trở thành nhiệm vụ cấp bách hơn bao giờ hết.

Ảnh 2.Tôm hùm là thủy sản giá trị cao của người dân chết hàng loạt sau lũ lụt lịch sử.Ảnh.TL.
Tôm hùm là thủy sản giá trị cao của người dân chết hàng loạt sau lũ lụt lịch sử.Ảnh.TL.

Theo ông Nhữ Văn Cẩn - Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Việt Nam là quốc gia có tiềm năng rất lớn để phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển (hay còn gọi là nuôi biển) với vùng đặc quyền kinh tế rộng hơn 1 triệu km² và hơn 3.200km đường bờ biển.

Tuy nhiên ông Cẩn cũng nhìn nhận rằng, để phát triển theo hướng hiện đại, quy mô công nghiệp, thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, nuôi biển vẫn còn nhiều thách thức như Quy hoạch và quản lý vùng nuôi còn hạn chế; hạ tầng kỹ thuật, giống, thức ăn, công nghệ nuôi và hệ thống giám sát môi trường còn thiếu đồng bộ.

Năng lực quản lý Nhà nước và giám sát hoạt động nuôi biển cần được tăng cường. Trong khi đó, yêu cầu về chứng nhận, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ môi trường ngày càng khắt khe.

Nhiều chuyên gia cũng khẳng định mưa lũ những năm gần đây cho thấy mô hình nuôi tôm hùm bằng lồng gỗ, phao xốp truyền thống đã không còn phù hợp trước cường độ thiên tai tăng mạnh.

Việc chuyển đổi sang lồng HDPE (nhựa chịu lực), hệ thống neo thông minh, phao composite giúp tăng độ bền, hạn chế trôi dạt và giảm thiệt hại khi gặp sóng to, gió lớn.

Cùng với đó, Nhà nước cần có chương trình hỗ trợ chuyển đổi công nghệ nuôi biển, tương tự mô hình mà một số nước như Na Uy, Hàn Quốc, Canada đã áp dụng. Đây có thể là hình thức hỗ trợ trực tiếp hoặc ưu tiên vay vốn đổi mới công nghệ.

Các vùng nuôi cần được quy hoạch lại theo tiêu chí an toàn: phân vùng “nguy cơ cao - trung bình - thấp”, khuyến khích di dời khỏi các khu vực thường xuyên chịu tác động của hoàn lưu bão và áp thấp nhiệt đới.

Ngoài ra không thể đặt toàn bộ sinh kế vào một mô hình duy nhất, nhất là khi thiên tai ngày càng khó lường. Các địa phương có nghề nuôi biển cần triển khai chương trình “đa dạng hóa sinh kế”, hướng dẫn người dân phát triển du lịch cộng đồng, dịch vụ hậu cần, chế biến nhỏ,...

Xem thêm

Gia Lai: Đào tạo nghề gắn với sinh kế, giúp người dân vùng biên thoát nghèo

Gia Lai: Đào tạo nghề gắn với sinh kế, giúp người dân vùng biên thoát nghèo

(CLO) Thay vì sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, người dân xã biên giới Ia Pnôn (Gia Lai) đang từng bước tiếp cận kiến thức, kỹ thuật canh tác thông qua lớp đào tạo nghề trồng và chăm sóc cây điều tại làng Chan. Qua đó, giúp bà con thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao kỹ năng chăm sóc vườn cây, từng bước cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm.

Tuyên Quang: Tìm thấy nạn nhân mất tích tại Hồ sinh thái Na Hang

Tuyên Quang: Tìm thấy nạn nhân mất tích tại Hồ sinh thái Na Hang

(CLO) Sau 4 ngày nỗ lực tìm kiếm, ngày 21/11, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) khu vực Hà Giang phối hợp với Công an xã Minh Ngọc đã tìm thấy thi thể anh Triệu Văn Nghè (sinh năm 1984), trú tại thôn Thượng Tân, xã Minh Ngọc, bị mất tích do đuối nước tại Hồ sinh thái Na Hang.

Gia Lai: Kỷ luật cán bộ bảo vệ rừng sau vụ phá gần 700 cây thông, tiếp tục phát hiện rừng thông bị tàn phá

Gia Lai: Kỷ luật cán bộ bảo vệ rừng sau vụ phá gần 700 cây thông, tiếp tục phát hiện rừng thông bị tàn phá

(CLO) Liên quan vụ phá gần 700 cây thông hàng chục năm tuổi tại xã Ayun (tỉnh Gia Lai), một viên chức đã bị kỷ luật cảnh cáo. Tuy nhiên, một tiểu khu khác thuộc cánh rừng này tiếp tục ghi nhận hàng trăm cây thông bị cưa hạ, “bức tử”. Hiện lực lượng chức năng đang mở rộng hiện trường, kiểm đếm toàn bộ số cây bị phá hoại để báo cáo UBND tỉnh.

Giữ vững biên cương từ lòng dân trong kỷ nguyên số

Giữ vững biên cương từ lòng dân trong kỷ nguyên số

(CLO) Trên tuyến biên giới dài hơn 80km giáp Campuchia, những già làng, người có uy tín và thanh niên địa phương đang trở thành những “cột mốc sống”, sát cánh cùng Bộ đội Biên phòng Gia Lai giữ gìn từng tấc đất biên cương. Trong kỷ nguyên số, khi công nghệ trở thành nhịp cầu kết nối quân - dân, sức mạnh lòng dân tiếp tục được bồi đắp, góp phần giữ vững bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.

Khi người dân vùng cao làm chủ công nghệ, thu nhập từ nông nghiệp từng bước được nâng lên

Khi người dân vùng cao làm chủ công nghệ, thu nhập từ nông nghiệp từng bước được nâng lên

(CLO) Từ những khu nhà màng trồng cà chua, hoa chất lượng cao ở Lào Cai đến vườn chanh leo của đồng bào Dao tại Lai Châu, việc ứng dụng khoa học, công nghệ đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Không chỉ giúp nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí, những mô hình này còn cho thấy khi người dân được tiếp cận kỹ thuật mới và có sự liên kết trong tiêu thụ sản phẩm, lợi thế đất đai, khí hậu địa phương có thể chuyển hóa thành nguồn thu nhập ổn định hơn.

Quảng Trị: Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho xây dựng nông thôn mới

Quảng Trị: Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho xây dựng nông thôn mới

Để hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới năm 2026, 14 xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn tại Quảng Trị đang đứng trước yêu cầu vừa hoàn thiện các tiêu chí, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn, đẩy nhanh tiến độ công trình và tạo động lực phát triển sản xuất. Trong đó, khơi thông nguồn lực, đầu tư đúng trọng tâm và cải thiện thu nhập cho người dân được xem là những yếu tố quyết định tính bền vững của chương trình.

Gia Lai: Kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng xanh từ hai dự án năng lượng tái tạo hơn 2.181 tỷ đồng

Gia Lai: Kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng xanh từ hai dự án năng lượng tái tạo hơn 2.181 tỷ đồng

(CLO) Hai dự án Nhà máy điện gió Tây Hồ - Chư Prông và Nhà máy điện mặt trời nổi Bàu Cạn vừa được khởi công tại tỉnh Gia Lai, với tổng vốn đầu tư hơn 2.181 tỷ đồng. Khi đi vào hoạt động, 2 dự án dự kiến cung cấp gần 170 triệu kWh điện sạch mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia, góp phần khai thác tiềm năng năng lượng tái tạo và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Đưa công nghệ số vào cuộc chiến chống tội phạm nơi biên giới

Đưa công nghệ số vào cuộc chiến chống tội phạm nơi biên giới

(CLO) Từ mô hình “Hòm thư điện tử tố giác tội phạm ẩn danh” đến phong trào “Bình dân học vụ số”, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai đang từng bước ứng dụng công nghệ vào công tác vận động quần chúng. Những cách làm này không chỉ mở rộng kênh tiếp nhận thông tin, góp phần phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật mà còn giúp người dân vùng biên nâng cao kỹ năng số, chủ động tham gia giữ gìn an ninh, trật tự, chung tay bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng: Không ai giám sát vùng trồng tốt bằng chính người nông dân

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng: Không ai giám sát vùng trồng tốt bằng chính người nông dân

(CLO) Việc phân cấp thẩm quyền cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói về thẳng cấp xã được xem là bước tiến lớn trong cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, trước những lo ngại về năng lực tiếp nhận của cơ sở, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ có cơ chế hỗ trợ tối đa, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời nhấn mạnh vai trò giám sát chéo từ chính cộng đồng những người làm nông nghiệp.

Cỡ chữ bài viết: