Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Ninh, từ đầu năm đến nay, dù tuyến biên giới đã được kiểm soát chặt, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp. Các đối tượng thường lợi dụng địa hình hiểm trở của tuyến biên giới, cùng nhiều đường mòn, bến bãi tự phát để thực hiện hành vi vi phạm.
Đặc biệt, tại khu vực cửa khẩu, hành vi vi phạm ngày càng tinh vi hơn. Nổi lên là tình trạng lợi dụng sự thông thoáng trong khai báo điện tử để cố tình khai sai tên hàng, thậm chí không khai, khai sai chủng loại, số lượng, hoặc trị giá nhằm gian lận thuế, trốn thuế.
Các mặt hàng trọng điểm thường là thuốc lá, mỹ phẩm, đồ thời trang giả nhãn hiệu nổi tiếng, hàng điện tử và thực phẩm đông lạnh. Sau khi đưa vào nội địa, hàng hóa vi phạm được chia nhỏ, gửi xe khách hoặc đưa lên các sàn thương mại điện tử để tiêu thụ.
Trước tình hình đó, tỉnh Quảng Ninh đã triển khai một loạt giải pháp đồng bộ, quyết liệt, thể hiện sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước kiện toàn Ban Chỉ đạo 389 tỉnh với chức danh Trưởng Ban là Chủ tịch UBND tỉnh, đảm bảo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ địa bàn”.
Các địa phương, cơ quan chức năng chủ động đề ra các biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, với phương án đấu tranh sát với thực tế. Từ đó, kịp thời ngăn chặn, phát hiện, bắt giữ và xử lý nghiêm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Với tinh thần hết sức quyết liệt, từ đầu năm đến nay, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã ban hành tổng cộng 54 văn bản chỉ đạo, triển khai các chương trình, kế hoạch công tác trọng tâm. Kết quả, toàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ, xử lý gần 2.500 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, với tổng giá trị hàng hóa vi phạm hơn 45,5 tỷ đồng.
Đáng chú ý, đã có 46 vụ với 107 đối tượng bị xử lý hình sự, tăng 31,4% về số vụ và 95% về số đối tượng so với cùng kỳ năm 2024. Riêng Chi cục Hải quan khu vực VIII đã chủ trì, bắt giữ xử lý 543 vụ vi phạm.
Ở cấp xã, các lực lượng chức năng liên tục tăng cường kiểm soát chặt khu vực cửa khẩu, tuyến biên giới. Đặc biệt là liên tục tuần tra, kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng sản xuất, vận chuyển, tập kết, kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả trong nội địa.
Song song với đấu tranh, công tác tuyên truyền, vận động được chú trọng, góp phần tích cực vào nhiệm vụ phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại. Mục tiêu là đưa kiến thức quy định pháp luật đi sâu vào đời sống, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong cộng đồng dân cư khu vực biên giới.
Đặc biệt, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chế độ hóa đơn, chứng từ liên quan đến nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa được tăng cường. Điều này giúp các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh biết và thực hiện đúng, tạo thuận lợi cho việc kiểm tra, truy xuất nguồn gốc.
Vừa siết chặt quản lý theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, tăng cường kiểm tra, xử lý theo quy định, vừa đẩy mạnh cải cách hành chính trong ngành Hải quan. Đây là những giải pháp trọng tâm giúp thúc đẩy hoạt động XNK chính ngạch và đẩy lùi buôn lậu, gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh.
Nhờ những nỗ lực này, 9 tháng năm 2025, hoạt động XNK trên địa bàn tỉnh tiếp tục được duy trì ổn định và ghi nhận nhiều dấu hiệu khởi sắc. Tổng kim ngạch XNK qua địa bàn đạt hơn 15,6 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2024, và thu ngân sách nhà nước từ hoạt động XNK đạt 12.657 tỷ đồng.
