Tại sao bạo lực đột ngột bùng phát ở Haiti?

(CLO) Bạo lực băng đảng đã biến thành một cuộc bạo loạn quy mô quốc gia ở Haiti, khi chúng phá nhà tù, giải thoát hàng nghìn phạm nhân, thậm chí kiểm soát cả sân bay và tấn công các tòa nhà chính phủ.

Các quan chức chính quyền Haiti hiện đã phải áp đặt lệnh giới nghiêm hàng đêm và kéo dài 3 ngày bắt đầu từ thứ Hai trong nỗ lực giúp hạn chế bạo lực, dù rằng thực tế là hầu hết cư dân đã ở trong nhà vào ban đêm để tự bảo vệ mình.

tai sao bao luc dot ngot bung phat o haiti hinh 1

Haiti đang bất lực trước các cuộc bạo loạn băng đảng. Trong ảnh là một đám cháy bên ngoài Đại sứ quán Canada, tại Port-au-Prince, Haiti vào ngày 25 tháng 2 năm 2024. Ảnh: Ralph Tedy Erol

Bài liên quan

Bạo loạn ở Haiti: Băng đảng kiểm soát sân bay, tấn công các tòa nhà chính phủ

Băng đảng tấn công nhà tù Haiti: Hỗn loạn, bạo lực và hàng trăm kẻ vượt ngục

Băng đảng tấn công nhà tù lớn nhất Haiti, cảnh sát kêu gọi giúp đỡ

Haiti chìm trong cuộc chiến băng đảng: Lối thoát nào cho nước nghèo nhất Tây bán cầu?

Mục đích phía sau cuộc bạo loạn là gì?

Một số thủ lĩnh băng đảng quyền lực nhất Haiti cho biết mục tiêu của họ là lật đổ chính quyền của Thủ tướng Ariel Henry.

Đất nước này đã không tổ chức được các cuộc bầu cử quốc hội và tổng tuyển cử nào trong những năm gần đây. Ông Henry tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng với sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế sau vụ cố Tổng thống Jovenel Moise bị ám sát vào tháng 7 năm 2021.

Bạo lực bắt đầu bùng phát trở lại ở Haiti từ cuối tháng 2 sau khi ông Henry cam kết tổ chức cuộc tổng tuyển cử được chờ đợi từ lâu vào giữa năm 2025.

Đặc biệt, các cuộc tấn công trở nên dữ dội hơn và biến thành bạo loạn kể từ hôm thứ Năm tuần trước khi Thủ tướng Henry bay tới Kenya để thúc đẩy việc triển khai lực lượng cảnh sát do Liên hợp quốc hậu thuẫn để giúp chống lại các băng đảng.

Hôm thứ Bảy, các tay súng đã tràn vào nhà tù chính ở thủ đô Port-au-Prince và một nhà tù khác gần đó, giải thoát hơn 4.700 tù nhân trong một cuộc đột kích khiến nhiều người thiệt mạng.

Hiện chưa biết ông Henry đang ở đâu. Khi được hỏi ở Kenya về liệu việc quay trở lại Haiti có an toàn không, ông Henry chỉ biết nhún vai mà không trả lời.

Ai chịu trách nhiệm cho các cuộc tấn công ở Haiti?

Jimmy Chérizier, một cựu cảnh sát khét tiếng và có biệt danh “Barbecue”, người được coi là một trong những thủ lĩnh băng đảng quyền lực nhất Haiti, đã tuyên bố khi các tay súng bắt đầu tấn công cơ sở hạ tầng rằng hắn ta sẽ bắt giữ cảnh sát trưởng và các bộ trưởng chính phủ của đất nước.

Cherizier cho biết vào mùa hè năm ngoái rằng hắn ta sẽ chiến đấu chống lại bất kỳ lực lượng vũ trang quốc tế nào nếu được triển khai đến Haiti, đồng thời vận động người dân Haiti chống lại chính quyền.

Các thủ lĩnh băng đảng khác dường như cũng có liên quan đến các cuộc tấn công gần đây. Johnson André, được biết đến nhiều nhất với cái tên “Izo” và là thủ lĩnh của băng đảng “5 Giây”. Hắn ta gần đây xuất hiện trong một video đăng trên TikTok với thái độ đầy thách thức.

Băng đảng của Izo được coi là đồng minh của G-Pep, kẻ thù không đội trời chung của liên đoàn băng đảng Barbecue, nhưng các liên minh đã thay đổi trong những ngày gần đây để quay lại hợp tác với nhau.

Một báo cáo được Tổ chức Sáng kiến Toàn cầu Chống Tội phạm có Tổ chức xuyên quốc gia công bố vào tháng trước cho thấy “đối với các băng đảng, sự phát triển của các liên minh là một hiện tượng dễ thay đổi”.

Barbecue là thủ lĩnh của một liên đoàn băng đảng có tên “Gia đình và Đồng minh G9”, và trước đó hắn đã phát động các cuộc tấn công mạnh mẽ khiến đất nước tê liệt. Vào cuối năm 2022, hắn ta nắm quyền kiểm soát khu vực xung quanh trạm nhiên liệu quan trọng ở thủ đô Port-au-Prince trong gần hai tháng.

Tại sao các băng đảng phát triển mạnh ở Haiti?

Ước tính có khoảng 200 băng đảng tồn tại ở Haiti, trong đó có 23 băng nhóm chính được cho là đang hoạt động ở khu vực đô thị tại thủ đô Port-au-Prince. Theo các quan chức Liên hợp quốc, cho đến những năm gần đây chúng chỉ kiểm soát khoảng 60% Port-au-Prince, nhưng con số này hiện đã tăng lên 80%.

tai sao bao luc dot ngot bung phat o haiti hinh 2

Lực lượng cảnh sát Haiti được đánh giá bị áp đảo về cả số lượng lẫn sức mạnh vũ khí bởi các nhóm băng đảng. Ảnh: Ralph Tedy Erol

Buôn lậu vũ khí và đòi tiền chuộc bắt cóc đã cho phép các băng đảng trở nên độc lập hơn về mặt tài chính. Điều đó đã làm tăng quyền lực của chúng khi nhà nước suy yếu. Một sở cảnh sát thiếu kinh phí và nguồn lực hạn chế của Haiti đã không thể kiềm chế được chúng.

Theo báo cáo của Sáng kiến Toàn cầu, “các băng nhóm ngày nay có năng lực quân sự cao hơn nhiều so với thập kỷ trước. Điều này phần lớn được thúc đẩy bởi khả năng của các băng nhóm trong việc có được các loại vũ khí hạng nặng”.

Một báo cáo của Liên hợp quốc năm 2023 cho biết các vũ khí được thu hồi tại các cảng Haiti bao gồm “súng bắn tỉa cỡ nòng 50, súng trường 308 và thậm chí cả súng máy gắn đai”.

Hoàng Hải (theo CNN, AP, Reuters)

Xem thêm

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

(CLO) Những đám cháy lớn liên tiếp tại Pháp và Tây Ban Nha một lần nữa phủ bóng mùa hè Tây Nam Âu. Điều đáng lo ngại không chỉ là quy mô ngày càng lớn của các vụ cháy, mà còn ở chỗ chúng đang trở thành một "tham số" mới của nền kinh tế, buộc các chính phủ và doanh nghiệp phải thay đổi cách ứng phó.

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

(CLO) Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila (Philippines) ngày 23/7 đánh dấu cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai người sau gần một năm.

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

(CLO) Việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh đánh dấu một chương mới trong chính trường nước này sau gần 2 năm cầm quyền của Keir Starmer. Trong bối cảnh Vương quốc Anh vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ tăng trưởng kinh tế chậm, chi phí sinh hoạt cao, bất ổn xã hội và môi trường quốc tế nhiều biến động, sự thay đổi người đứng đầu chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho cả chương trình cải cách trong nước lẫn định hướng đối ngoại.

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

(NB&CL) Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể xu hướng lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp của sinh viên trên thế giới. Nếu trước đây quyết định nghề nghiệp chủ yếu dựa trên sở thích, triển vọng việc làm hay nhu cầu nhân lực, thì hiện nay năng lực thích ứng với công nghệ, khai thác dữ liệu và làm việc cùng AI ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn ngành nghề của thế hệ trẻ.

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

(CLO) Tại Trung tâm hội nghị quốc tế ở Geneva (Thụy Sĩ), một robot mang gương mặt của Mark Zuckerberg đang nháy mắt với đám đông. Chỉ vài giây sau, các khối cơ trên diện mạo của nó dịch chuyển và “biến hình” sang diện mạo của cựu Tổng thống Barack Obama. Hình ảnh mang tính biểu tượng này mở màn cho Hội nghị thượng đỉnh "AI for Good" (AI vì điều tốt đẹp), sự kiện thu hút hơn 12.000 người tham gia từ 170 quốc gia.

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

(CLO) Trọng tâm của Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (ngày 7 - 8/7/2026) không chỉ là việc tăng cường năng lực phòng thủ tập thể, mà còn là thảo luận về cơ chế duy trì hỗ trợ lâu dài cho Ukraine. Tuy nhiên, những diễn biến tại Ankara cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với thông điệp về sự đoàn kết mà NATO muốn truyền tải.

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

(CLO) Những đợt nắng nóng cực đoan liên tiếp tại châu Âu trong những năm gần đây đang cho thấy một xu hướng đáng chú ý: các hiện tượng nhiệt độ cao không còn là những biến động khí hậu ngắn hạn, mà đang trở thành một phần của bối cảnh khí hậu mới. Nhiều quốc gia châu Âu đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục, gây sức ép lớn lên hệ thống y tế, năng lượng, giao thông, sản xuất nông nghiệp và đời sống xã hội.

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

(CLO) Quan hệ Mỹ - Israel, vốn được xem là một trong những liên minh bền chặt và có tính đặc thù nhất trong chính sách đối ngoại của Washington tại Trung Đông, đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

(CLO) Tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp sau khi Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số mục tiêu tại Iran, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Động thái này diễn ra sau vụ lực lượng Iran bị cáo buộc sử dụng máy bay không người lái tấn công một tàu thương mại treo cờ Singapore tại khu vực eo biển Hormuz.

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

(CLO) NATO đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng khi phải đối mặt đồng thời với nhiều thách thức về chiến lược, nội bộ và định hướng phát triển trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế thay đổi sâu sắc.

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

(CLO) Colombia vừa trải qua một cuộc bầu cử tổng thống có mức độ cạnh tranh cao, phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong đời sống chính trị - xã hội của quốc gia Nam Mỹ này.

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

(CLO) Thông tin Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố sẽ rời nhiệm sở đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận Vương quốc Anh và quốc tế, trong bối cảnh chính quyền do Đảng Lao động lãnh đạo đối mặt với sức ép chính trị ngày càng gia tăng.

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

(CLO) Nhiều ý kiến cho rằng, kết quả của Hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra tại Evian-les-Bains/Pháp (15-17/6) đã tạo ra những tín hiệu tích cực hơn đáng kể so với kỳ họp trước tại Kananaskis/Canada. Tuy nhiên, đằng sau bầu không khí hợp tác được cải thiện là những khác biệt chiến lược sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu vẫn chưa được giải quyết.

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

(CLO) Mỹ và Iran hôm 18/6 đều xác nhận đã ký một biên bản ghi nhớ gồm 14 điều khoản nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài trong thời gian qua. Nội dung văn kiện cho thấy đây chưa phải một hiệp định hòa bình hoàn chỉnh, nhưng có thể trở thành “bản thiết kế” quan trọng để đưa hai bên từ ngừng bắn tới một thỏa thuận ổn định lâu dài hơn.

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

(CLO) Sau 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại (1991-2026) và 8 năm nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga tại Kazan (Nga) từ ngày 17-19/6/2026 diễn ra trong bối cảnh môi trường chiến lược khu vực và quốc tế đang có nhiều biến động sâu sắc.

Cỡ chữ bài viết: