Tại sao bạo lực đột ngột bùng phát ở Haiti?

(CLO) Bạo lực băng đảng đã biến thành một cuộc bạo loạn quy mô quốc gia ở Haiti, khi chúng phá nhà tù, giải thoát hàng nghìn phạm nhân, thậm chí kiểm soát cả sân bay và tấn công các tòa nhà chính phủ.

Các quan chức chính quyền Haiti hiện đã phải áp đặt lệnh giới nghiêm hàng đêm và kéo dài 3 ngày bắt đầu từ thứ Hai trong nỗ lực giúp hạn chế bạo lực, dù rằng thực tế là hầu hết cư dân đã ở trong nhà vào ban đêm để tự bảo vệ mình.

tai sao bao luc dot ngot bung phat o haiti hinh 1

Haiti đang bất lực trước các cuộc bạo loạn băng đảng. Trong ảnh là một đám cháy bên ngoài Đại sứ quán Canada, tại Port-au-Prince, Haiti vào ngày 25 tháng 2 năm 2024. Ảnh: Ralph Tedy Erol

Bài liên quan

Bạo loạn ở Haiti: Băng đảng kiểm soát sân bay, tấn công các tòa nhà chính phủ

Băng đảng tấn công nhà tù Haiti: Hỗn loạn, bạo lực và hàng trăm kẻ vượt ngục

Băng đảng tấn công nhà tù lớn nhất Haiti, cảnh sát kêu gọi giúp đỡ

Haiti chìm trong cuộc chiến băng đảng: Lối thoát nào cho nước nghèo nhất Tây bán cầu?

Mục đích phía sau cuộc bạo loạn là gì?

Một số thủ lĩnh băng đảng quyền lực nhất Haiti cho biết mục tiêu của họ là lật đổ chính quyền của Thủ tướng Ariel Henry.

Đất nước này đã không tổ chức được các cuộc bầu cử quốc hội và tổng tuyển cử nào trong những năm gần đây. Ông Henry tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng với sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế sau vụ cố Tổng thống Jovenel Moise bị ám sát vào tháng 7 năm 2021.

Bạo lực bắt đầu bùng phát trở lại ở Haiti từ cuối tháng 2 sau khi ông Henry cam kết tổ chức cuộc tổng tuyển cử được chờ đợi từ lâu vào giữa năm 2025.

Đặc biệt, các cuộc tấn công trở nên dữ dội hơn và biến thành bạo loạn kể từ hôm thứ Năm tuần trước khi Thủ tướng Henry bay tới Kenya để thúc đẩy việc triển khai lực lượng cảnh sát do Liên hợp quốc hậu thuẫn để giúp chống lại các băng đảng.

Hôm thứ Bảy, các tay súng đã tràn vào nhà tù chính ở thủ đô Port-au-Prince và một nhà tù khác gần đó, giải thoát hơn 4.700 tù nhân trong một cuộc đột kích khiến nhiều người thiệt mạng.

Hiện chưa biết ông Henry đang ở đâu. Khi được hỏi ở Kenya về liệu việc quay trở lại Haiti có an toàn không, ông Henry chỉ biết nhún vai mà không trả lời.

Ai chịu trách nhiệm cho các cuộc tấn công ở Haiti?

Jimmy Chérizier, một cựu cảnh sát khét tiếng và có biệt danh “Barbecue”, người được coi là một trong những thủ lĩnh băng đảng quyền lực nhất Haiti, đã tuyên bố khi các tay súng bắt đầu tấn công cơ sở hạ tầng rằng hắn ta sẽ bắt giữ cảnh sát trưởng và các bộ trưởng chính phủ của đất nước.

Cherizier cho biết vào mùa hè năm ngoái rằng hắn ta sẽ chiến đấu chống lại bất kỳ lực lượng vũ trang quốc tế nào nếu được triển khai đến Haiti, đồng thời vận động người dân Haiti chống lại chính quyền.

Các thủ lĩnh băng đảng khác dường như cũng có liên quan đến các cuộc tấn công gần đây. Johnson André, được biết đến nhiều nhất với cái tên “Izo” và là thủ lĩnh của băng đảng “5 Giây”. Hắn ta gần đây xuất hiện trong một video đăng trên TikTok với thái độ đầy thách thức.

Băng đảng của Izo được coi là đồng minh của G-Pep, kẻ thù không đội trời chung của liên đoàn băng đảng Barbecue, nhưng các liên minh đã thay đổi trong những ngày gần đây để quay lại hợp tác với nhau.

Một báo cáo được Tổ chức Sáng kiến Toàn cầu Chống Tội phạm có Tổ chức xuyên quốc gia công bố vào tháng trước cho thấy “đối với các băng đảng, sự phát triển của các liên minh là một hiện tượng dễ thay đổi”.

Barbecue là thủ lĩnh của một liên đoàn băng đảng có tên “Gia đình và Đồng minh G9”, và trước đó hắn đã phát động các cuộc tấn công mạnh mẽ khiến đất nước tê liệt. Vào cuối năm 2022, hắn ta nắm quyền kiểm soát khu vực xung quanh trạm nhiên liệu quan trọng ở thủ đô Port-au-Prince trong gần hai tháng.

Tại sao các băng đảng phát triển mạnh ở Haiti?

Ước tính có khoảng 200 băng đảng tồn tại ở Haiti, trong đó có 23 băng nhóm chính được cho là đang hoạt động ở khu vực đô thị tại thủ đô Port-au-Prince. Theo các quan chức Liên hợp quốc, cho đến những năm gần đây chúng chỉ kiểm soát khoảng 60% Port-au-Prince, nhưng con số này hiện đã tăng lên 80%.

tai sao bao luc dot ngot bung phat o haiti hinh 2

Lực lượng cảnh sát Haiti được đánh giá bị áp đảo về cả số lượng lẫn sức mạnh vũ khí bởi các nhóm băng đảng. Ảnh: Ralph Tedy Erol

Buôn lậu vũ khí và đòi tiền chuộc bắt cóc đã cho phép các băng đảng trở nên độc lập hơn về mặt tài chính. Điều đó đã làm tăng quyền lực của chúng khi nhà nước suy yếu. Một sở cảnh sát thiếu kinh phí và nguồn lực hạn chế của Haiti đã không thể kiềm chế được chúng.

Theo báo cáo của Sáng kiến Toàn cầu, “các băng nhóm ngày nay có năng lực quân sự cao hơn nhiều so với thập kỷ trước. Điều này phần lớn được thúc đẩy bởi khả năng của các băng nhóm trong việc có được các loại vũ khí hạng nặng”.

Một báo cáo của Liên hợp quốc năm 2023 cho biết các vũ khí được thu hồi tại các cảng Haiti bao gồm “súng bắn tỉa cỡ nòng 50, súng trường 308 và thậm chí cả súng máy gắn đai”.

Hoàng Hải (theo CNN, AP, Reuters)

Xem thêm

Có một cuộc chiến thầm lặng 'trong bóng tối' tại World Cup 2026

Có một cuộc chiến thầm lặng 'trong bóng tối' tại World Cup 2026

(CLO) Hàng triệu người hâm mộ đang đổ về các thành phố Mỹ để dõi theo những pha tranh bóng trên sân cỏ. Nhưng song song với giải đấu lớn nhất hành tinh, một cuộc chiến khác đang diễn ra trong im lặng - giữa các cơ quan tình báo Mỹ và những mối đe dọa vô hình từ bên ngoài.

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

(CLO) Việc Mỹ và Iran dự kiến sẽ ký thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông vào ngày 19/6 tới sẽ mở đường giúp eo biển Hormuz thông suốt trở lại. Đây là một tín hiệu vui mừng với thế giới, khi tuyến đường thủy này có vai trò không thể thay thế đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

(CLO) Ngày 12/6/2026, Elon Musk trở thành người đầu tiên trong lịch sử nhân loại sở hữu tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD, sau khi cổ phiếu SpaceX bùng nổ trong ngày mở cửa giao dịch. Cột mốc này gợi về một câu hỏi lịch sử: ai là tỷ phú đầu tiên của thế giới, và họ đã đến với danh hiệu đó như thế nào?

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

(CLO) Diễn biến mới nhất của cuộc đối đầu Mỹ - Iran cho thấy mức độ căng thẳng đang tiếp tục gia tăng khi cả hai bên đồng thời sử dụng các biện pháp quân sự nhằm tạo lợi thế trên bàn đàm phán.

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

(NB&CL) Khai mạc vào rạng sáng 12/6 (theo giờ Việt Nam), World Cup 2026 sẽ đặt ra những bài toán thể chất chưa từng có cho các đội tuyển tham dự: không phải riêng cái nóng, không phải riêng độ cao hay quãng đường di chuyển dài, mà là sự kết hợp của tất cả những yếu tố đó cùng một lúc.

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

(CLO) Bảy quốc gia thành viên chủ chốt của liên minh OPEC+ gồm Nga, Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman mới đây đã nhất trí nâng hạn ngạch sản lượng dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 7/2026. Đây là bước đi tiếp theo trong lộ trình từng bước khôi phục lượng sản xuất đã được cắt giảm tự nguyện từ năm 2023 nhằm hỗ trợ giá dầu và cân bằng thị trường năng lượng toàn cầu.

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

(NB&CL) Tháng 7 năm 1995, sau rất nhiều nỗ lực, Việt Nam đã có mặt trong ngôi nhà chung ASEAN. Và chỉ 3 thập kỷ sau đó, Việt Nam đã ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong ASEAN, từ một thành viên “tích cực tham gia” sang một “nhân tố đồng kiến tạo,” góp phần định hình các ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận phát triển của ASEAN.

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

(CLO) Ngay cả khi các bên liên tiếp tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn, bom đạn vẫn tiếp tục rơi xuống Lebanon, Gaza và nhiều khu vực khác ở Trung Đông. Điều đó cho thấy khoảng cách rất lớn giữa những cam kết trên bàn đàm phán với khả năng thực thi trên thực địa, và xa hơn, là sự phức tạp của một khu vực hiếm khi yên bình.

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

(CLO) Sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6 tới, Armenia sẽ đứng trước một trong những lựa chọn chiến lược quan trọng nhất kể từ khi giành độc lập. Cuộc cạnh tranh chính trị không chỉ xoay quanh vấn đề thay đổi chính phủ hay tương quan lực lượng giữa các đảng phái, mà còn phản ánh cuộc tranh luận sâu sắc về định hướng phát triển quốc gia trong bối cảnh môi trường địa chính trị khu vực đang biến động mạnh.

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

(CLO) Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những huyết mạch hàng hải quan trọng nhất thế giới khi kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và là tuyến vận chuyển chủ yếu đối với dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự, mà còn trở thành mặt trận mới của cuộc cạnh tranh pháp lý, tài chính và cấm vận giữa hai bên.

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

(NB&CL) Các nhà khoa học dự đoán thế giới đang đứng trước nguy cơ hứng chịu một đợt siêu El Nino. Trong bối cảnh đó, đợt nắng nóng đầu mùa đang hoành hành tại nhiều nơi trên thế giới càng khiến giới khoa học lo ngại hơn về khả năng các hình thái khí hậu cực đoan có thể chồng lấn trong thời gian tới.

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

(CLO) Tranh luận về việc có nên hạn chế ô tô vào trung tâm đô thị từng chỉ là câu chuyện quy hoạch và môi trường. Nhưng tại nhiều thủ đô châu Âu, đặc biệt là Berlin, nó đang dần trở thành phép thử chính trị mới: giữa nhu cầu đi lại, áp lực khí hậu và câu hỏi ai thực sự có quyền định hình tương lai của thành phố.

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

(CLO) Sau 5 giờ đàm phán căng thẳng, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã đạt được một thỏa hiệp thương mại quan trọng vào thứ Tư (20/5) vừa rồi, qua đó tạm thời tránh được nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

(NB&CL) Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin (ngày 19-20/5) diễn ra trong bối cảnh môi trường quốc tế tiếp tục biến động mạnh bởi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xung đột kéo dài tại Ukraine, căng thẳng Trung Đông và xu hướng phân cực ngày càng rõ trong quan hệ quốc tế.

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

(CLO) Những biến động kéo dài tại Trung Đông trong nhiều năm qua, đặc biệt sau vòng đối đầu quân sự Mỹ - Israel với Iran từ năm 2025, đang làm thay đổi sâu sắc tư duy an ninh của các quốc gia vùng Vịnh.

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

(CLO) Thế giới đang chuyển dịch từ một hệ thống quốc tế với những ranh giới đã được xác định sang một trật tự toàn cầu mới mà các quy tắc vẫn chưa được định hình rõ ràng. Và cuộc chiến Iran - dù không phải nguyên nhân - đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này hơn bao giờ hết.

Cỡ chữ bài viết: