Ðảm nhiệm trọng trách mà trước đó người tiền nhiệm Liz Truss chỉ đảm nhận được vỏn vẹn 6 tuần, tại một nước Anh đang chứa đựng nhiều bất ổn, sứ mệnh “giành lại lòng tin” và mang lại luồng sinh khí mới cho nước Anh dường như không dễ khả thi đối với vị Thủ tướng trẻ tuổi nhất trong nền chính trị hiện đại của xứ sở sương mù.
“Rishi giàu có”
Đó là “biệt danh” mà truyền thông Anh và thế giới dành cho người vừa được bổ nhiệm làm Thủ tướng mới của nước Anh. Trên hàng loạt trang nhất các báo vài ba ngày qua, một trong những trọng tâm thông tin được nhiều tờ báo Anh, Mỹ rút ra trang nhất là câu chuyện về khối tài sản của ông Rishi Sunak, người mà theo họ là “Rishi Rich” (Rishi giàu có).
“How Rishi Sunak made his wealth”; “How rich is Rishi Sunak, Britain’s New Prime Minister?” - Rishi Sunak giàu cỡ nào, có được gia sản ra sao - dường như đang là điều mà nhiều tờ báo quan tâm hơn cả. Thậm chí, có tờ như Washingtonpost, Fortune, CNN, Reuters còn rút tít kiểu “Richer than the royals”, “UK’s Rishi Sunak becomes richest ever occupant of Number 10”… Tạm dịch: Ông Rishi Sunak giàu hơn cả các thành viên Hoàng gia, Vị chủ nhân giàu nhất trong lịch số số 10 phố Downing…
Theo thông tin được Reuters (trong bài viết tại: https://www.reuters.com/world/uk/uks-rishi-sunak-becomes-richest-ever-occupant-number-10-2022-10-25/) hay hệ thống xếp hạng người giàu của báo Sunday Times (Sunday Times Rich List) vừa được công bố hồi tháng 5/2022, ông Rishi Sunak, vợ là bà Akshata Murthy là hai trong số những người giàu nhất nước Anh, với tổng tài sản lên tới 730 triệu bảng Anh (837 triệu USD). Theo báo chí Anh, ông Rishi Sunak sở hữu nhiều bất động sản bao gồm các dinh thự ở vùng Kensington, Bắc Yorkshire, một căn hộ ở trung tâm thủ đô London - Anh và bất động sản ở TP. Santa Monica, bang California - Mỹ. Ông Sunak được xem là nhà chính trị gia cấp cao đầu tiên có mặt trong danh sách này của Sunday Times kể từ năm 1989.
Thông tin về ông Rishi Sunak những ngày qua cũng được “phủ sóng” rộng rãi trên báo chí. Cụ thể, ông Rishi Sunak sinh năm 1980, tại TP. Southampton (Anh). Cha ông - ông Yashvir sinh ra và lớn lên ở Kenya, làm bác sĩ đa khoa, còn mẹ ông, bà Usha sinh ra ở Tanzania, vừa làm dược sĩ vừa điều hành một tiệm thuốc địa phương.
Ông Rishi Sunak là con cả trong gia đình có 3 anh chị em. Gia đình ông di cư tới Anh vào những năm 1960. Ông tốt nghiệp Viện đại học Winchester. Sau đó, học triết học, chính trị và kinh tế (PPE) tại Viện đại học Lincoln, Oxford rồi lấy bằng thạc sĩ kinh doanh từ Đại học Stanford ở California (Mỹ).
Năm 2009, ông kết hôn với bà Akshata Murthy - có cha là tỷ phú Ấn Độ, sở hữu cổ phần của Infosys - công ty công nghệ thông tin đa quốc gia tại Ấn Độ. Họ có 2 người con gái là Krishna và Anoushka.
Lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh Rishi Sunak tại trụ sở đảng ở thủ đô London, ngày 24/10/2022. Ảnh: AFP/TTXVN
Sau khi tốt nghiệp đại học và lấy bằng thạc sĩ, ông Rishi Sunak làm việc tại Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs rồi chuyển sang lĩnh vực quản lý quỹ và trở thành đối tác của Công ty quản lý quỹ The Children’s Investment Fund Management (trụ sở tại Anh). Sự nghiệp chính trị của ông được xem là khởi đầu từ năm 2015 khi ông trở thành thành viên Quốc hội Anh với tư cách là nghị sĩ khu vực Richmond ở Yorkshire. Người đàn ông gốc Ấn này thăng tiến rất nhanh.
Chỉ hai năm sau, tháng 7/2019, ông được Thủ tướng Boris Johnson bổ nhiệm làm Thứ trưởng Tài chính và là thành viên của Hội đồng Cơ mật Anh. Gần một năm sau đó, trong cuộc cải tổ nội các vào tháng 2/2020, ông Sunak được thăng chức thành Bộ trưởng Tài chính và trở thành một trong những chính trị gia quyền lực nhất trong nền chính trị Anh khi mới 39 tuổi.
Tân Thủ tướng của nước Anh còn là chính trị gia sở hữu nhiều chi tiết thú vị khác như: là vị Thủ tướng thứ tư liên tiếp đảm nhiệm chức vụ này mà không thông qua một cuộc tổng tuyển cử, thuộc thế hệ Millennial (sinh từ năm 1980) đam mê, thành thạo các thiết bị công nghệ và truyền thông xã hội.
Nan giải sứ mệnh “lấy lại ổn định và lòng tin”
Chưa đầy 6 năm kể từ cuộc trưng cầu dân ý về Brexit năm 2016, nước Anh đã trải qua tới 5 đời Thủ tướng: ông David Cameron, bà Theresa May, ông Boris Johnson, bà Liz Truss và giờ đây là ông Rishi Sunak. Trong đó có những kỷ lục “vô tiền khoáng hậu” tại nước Anh như câu chuyện bà Liz Truss chỉ tại vị trong vòng vỏn vẹn 6 tuần lễ. Người kế nhiệm bà Truss sẽ là Thủ tướng thứ 3 của Anh trong năm nay và là thứ 5 trong 6 năm qua.
Trước đó, Bộ trưởng Nội vụ Suella Braverman trong nội các của bà Liz Truss đã từ chức chỉ sau 43 ngày tại nhiệm. Một tỷ lệ “đáng nhớ” nếu biết rằng cũng nước Anh, trong khoảng thời gian 31 năm, chỉ có 4 chính trị gia thay phiên nhau đảm nhiệm trọng trách thủ tướng: bà Margaret Thatcher, ông John Major, ông Tony Blair và ông Gordon Brown.
Song song với đó, thực trạng của nền kinh tế vốn từng được xếp hàng thứ 6 thế giới cũng đáng quan ngại không kém. Lạm phát tăng cao (đạt mức 10,1% vào tháng 7, cao kỷ lục trong vòng 40 năm), thâm hụt thương mại lớn và phục hồi kinh tế yếu hơn mong đợi từ sau đại dịch COIVD-19.
Rõ ràng, sự ổn định sau quãng thời gian bất ổn chính trị và khủng hoảng kinh tế là điều mà không chỉ nước Anh mà cả châu Âu đều đang khao khát.
“Tôi sẽ không phản ứng hay can dự vào đời sống chính trị của Anh, nhưng hy vọng nước này một lần nữa có thể nhanh chóng ổn định và tiến lên càng nhanh càng tốt. Ðiều đó tốt cho chúng tôi và tốt cho châu Âu” - đó là nhìn nhận của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước những thay đổi chóng vánh thời gian qua của chính trường nước láng giềng.
Còn Thủ tướng Ireland Micheál Martin thì cho rằng: “Sự ổn định là rất quan trọng và chúng tôi muốn Chính phủ Anh có thể lựa chọn người kế nhiệm càng nhanh càng tốt trong bối cảnh đang diễn ra một cuộc xung đột lớn trên lục địa ở châu Âu”.
Song hành cùng câu chuyện bất ổn, như một lẽ đương nhiên là sự sụt giảm của lòng tin. Theo các cuộc thăm dò, hiện chưa đến 40% người dân Anh tin tưởng vào Chính phủ so với mức 50% vào năm 2010.
Thế nên, đó dường như cũng là lý do vì sao ông Sunak luôn giăng cao khẩu hiệu tranh cử là: “Chúng ta cần khôi phục lòng tin và tái thiết nền kinh tế”.
Ông Rishi Sunak cùng vợ và 2 con gái tại chiến dịch tranh cử lãnh đạo đảng Bảo thủ hồi tháng 7. Ảnh: Reuters
Nhưng khôi phục được lòng tin hay không, tái thiết được nền kinh tế Anh, “dẫn dắt nước Anh đến một tương lai mạnh mẽ và thịnh vượng hơn” được hay không và bằng cách nào, lại là bài toán không hề đơn giản đối với ông Rishi Sunak cùng nội các của ông lúc này.
Nước Anh hiện đang đối mặt với quá nhiều thách thức, thậm chí rối ren: ổn định nội bộ, giải quyết khủng hoảng tài chính công, kiềm chế lạm phát đang leo thang, hóa đơn năng lượng tăng vọt, nguy cơ thiếu điện trong năm 2023, vấn đề thực thi Nghị định thư Bắc Ireland, xung đột Nga - Ukraine... mà trong đó, thách thức nào cũng đều hết sức nan giải.
Việc người tiền nhiệm Liz Truss, thất bại thảm hại trong tham vọng công bố chính sách tài khóa mới trong đó có gói ngân sách 45 tỷ bảng Anh cắt giảm thuế sâu, với hy vọng động thái này có thể đưa nền kinh tế thoát khỏi tình trạng trì trệ nhưng rốt cuộc lại vấp phải phản ứng dữ dội từ các nhà đầu tư và khiến lãi suất vay tăng cao, khiến thị trường hỗn loạn là một “bài học nhãn tiền”.
Như chính thừa nhận chua chát của bà Liz Truss: “Tôi muốn hành động để giúp mọi người giảm bớt hóa đơn năng lượng của họ để đối phó với vấn đề thuế cao, nhưng chúng tôi đã đi quá xa và vội”.
Trong tình thế này, rõ ràng cần nhanh chóng, khẩn trương nhưng phàm cái gì quá, “quá nhanh hay quá vội” như bà Liz Truss hoàn toàn có thể dẫn tới thảm bại.
Có tờ báo đã viết: Ngày ông Sunak được bầu là lãnh đạo đảng Bảo thủ và trở thành Thủ tướng Anh cũng là ngày Lễ hội Diwali (Lễ hội Ánh sáng). Trong bộn bề thách thức của nước Anh và châu Âu ngày hôm nay, thật khó có thể chắc liệu “Rishi Rich” Sunak có làm được những gì như người ta đang kỳ vọng về ông hay không nhưng thực sự, thời điểm này, điều duy nhất mà người Anh có thể làm, có lẽ vẫn chỉ là câu chuyện “nuôi hy vọng” về những điều tốt đẹp, sáng sủa ở phía trước.
Hà Anh
