Thăm đền công chúa ngoại quốc duy nhất được thờ ở Việt Nam

(CLO) Vì có công huấn luyện voi chiến cho Đại Việt nên công chúa nước Lào là Nhồi Hoa được lập đền thờ tại thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai (Nho Quan , Ninh Bình).
Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Tố Quyên (bài, ảnh)

Xem thêm

Gia Lai mạnh tay chi 81 tỷ đồng thu hút bác sĩ, dược sĩ chất lượng cao

Gia Lai mạnh tay chi 81 tỷ đồng thu hút bác sĩ, dược sĩ chất lượng cao

(CLO) Nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế, đặc biệt ở các chuyên khoa sâu và tuyến y tế cơ sở, HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thông qua nghị quyết quy định chính sách thu hút, ưu đãi đối với đội ngũ bác sĩ, dược sĩ công tác trên địa bàn tỉnh.

Thanh Hóa chốt tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư trong quý II/2026

Thanh Hóa chốt tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư trong quý II/2026

(CLO) UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có văn bản yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND cấp xã, phường và doanh nghiệp nhà nước thuộc tỉnh khẩn trương rà soát, hoàn thiện cơ chế, đẩy nhanh tiến độ quản lý, khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính các cấp; phấn đấu hoàn thành nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 6 và quý II năm 2026.

Gia Lai: Lên phương án bảo vệ khí CO2 được phát hiện trong quá trình khoan giếng

Giếng phun khí và nước cao hàng chục mét: Gia Lai tính phương án khai thác nguồn tài nguyên đặc biệt

(CLO) Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai vừa tổ chức kiểm tra thực tế các giếng khoan xuất hiện hiện tượng phun cột khí và nước trên địa bàn xã Chư Prông nhằm đánh giá hiện trạng, đồng thời tham mưu UBND tỉnh kết nối với các cơ quan chuyên môn nghiên cứu chuyên sâu về nguồn khí CO2 phát lộ từ lòng đất.

Royal Health Tech TTG chính thức ra mắt với tư cách Công ty đại chúng

Royal Health Tech TTG chính thức ra mắt với tư cách Công ty đại chúng

Ngày 2/6, Công ty Cổ phần Royal Health Tech TTG long trọng tổ chức Lễ ra mắt công ty đại chúng, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển và khẳng định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường chăm sóc sức khỏe và công nghệ. Sự kiện có sự tham dự của đông đảo của cơ quan báo chí, đối tác chiến lược, nhà đầu tư, khách hàng cùng toàn thể cán bộ, nhân viên trong hệ thống.

Cần Thơ nâng chất sản phẩm OCOP bằng khoa học công nghệ

Cần Thơ nâng chất sản phẩm OCOP bằng khoa học công nghệ

(CLO) TP Cần Thơ đang tập trung đẩy mạnh nâng chất các sản phẩm OCOP bằng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nhằm tạo đột phá về chất lượng, giá trị sản phẩm, góp phần đưa đặc sản địa phương vươn xa trên thị trường.

Toàn cảnh tháo dỡ khách sạn hạng sang chắn biển Quy Nhơn Gia Lai

Toàn cảnh tháo dỡ khách sạn hạng sang chắn biển Quy Nhơn Gia Lai

(CLO) Khách sạn Bình Dương tọa lạc ngay bên bờ biển Quy Nhơn (Gia Lai), một trong sáu bãi biển đẹp nhất khu vực Miền Trung đang được tháo dỡ để trả lại mặt bằng nhằm mục đích công cộng. Đây là trong 3 khách sạn nằm trong vùng quy hoạch, thuộc diện phải giải tỏa do nằm sát bờ biển, gây cản trở tầm nhìn.

Đà Nẵng khảo sát nhu cầu thuê, mua nhà ở xã hội trên toàn thành phố

Đà Nẵng khảo sát nhu cầu thuê, mua nhà ở xã hội trên toàn thành phố

(CLO) Từ ngày 1-30/6, người dân thuộc các nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội tại Đà Nẵng có thể tham gia khảo sát trực tuyến về nhu cầu thuê, mua nhà ở xã hội. Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở quan trọng để thành phố xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân trong thời gian tới.

Kho phế liệu ven Quốc lộ 1 bốc cháy dữ dội, lửa lan sang tiệm sửa xe

Kho phế liệu ven Quốc lộ 1 bốc cháy dữ dội, lửa lan sang tiệm sửa xe

(CLO) Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng vừa xảy ra tại kho phế liệu ven Quốc lộ 1, thuộc địa phận xã Nhựt Tảo, tỉnh Tây Ninh. Ngọn lửa bùng phát dữ dội rồi nhanh chóng cháy lan sang tiệm sửa xe máy bên cạnh, khiến nhiều tài sản bị thiêu rụi trước khi lực lượng chức năng khống chế được đám cháy.

Lan tỏa thông điệp “Tổ quốc bình yên” từ không gian mạng

Lan tỏa thông điệp “Tổ quốc bình yên” từ không gian mạng

(CLO) Sáng 30/5, tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và phố Đinh Tiên Hoàng (phường Hoàn Kiếm), Công an thành phố Hà Nội tổ chức Lễ hưởng ứng Cuộc thi sáng tạo video clip "Tổ quốc bình yên". Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026).

Cỡ chữ bài viết: