Hướng tới hội nhập, phát triển toàn diện
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa đến năm học 2024–2025, Thanh Hóa có tổng cộng 2.001 trường phổ thông (không kể các cơ sở giáo dục nghề nghiệp), với tổng số 29.158 lớp học. Tổng số học sinh từ mầm non đến THPT trên toàn tỉnh đạt gần 1 triệu học sinh. Cơ cấu cụ thể: khối mầm non có 678 trường; tiểu học 588 trường; THCS 607 trường; THPT 105 trường.
Thanh Hóa cũng đạt được tỉ lệ cao về trường chuẩn quốc gia theo thông tin từ chính quyền địa phương, tỉ lệ này đạt khoảng 85,6%, vượt mục tiêu đề ra đến năm 2025.
Nhờ đó, hệ thống trường, lớp được bảo đảm rộng khắp, từ đồng bằng, miền biển đến miền núi; quyền học tập của trẻ em, học sinh được bảo đảm, giảm bớt gánh nặng quá tải hoặc thiếu lớp học. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh phát triển giáo dục toàn diện, từ cơ bản đến nâng cao.
Không chỉ bảo đảm về quy mô, Thanh Hóa đang nâng cao chất lượng giáo dục. Một minh chứng rõ nét: trong năm học 2024–2025, tỉnh giành được 77 giải học sinh giỏi quốc gia THPT, đưa Thanh Hóa vào “top 6” tỉnh, thành có số học sinh giỏi quốc gia cao nhất cả nước.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2025–2026 thu hút 43.578 thí sinh đăng ký dự thi. Con số này phản ánh sức hút của hệ thống THPT công lập và niềm tin của phụ huynh, học sinh vào chất lượng đào tạo ở Thanh Hóa.
Nhờ sự ổn định mạng lưới trường lớp, chất lượng giảng dạy, tổ chức thi, tuyển sinh công bằng, tỉnh giữ vững truyền thống học sinh giỏi, chất lượng mũi nhọn tạo ra lực lượng học sinh ưu tú, có năng lực thi tuyển vào đại học, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.
Thanh Hóa không chỉ đặt trọng tâm vào giáo dục phổ thông mà còn chú trọng phát triển giáo dục nghề nghiệp, coi đó là kênh quan trọng để đào tạo lực lượng lao động có kỹ năng thực hành, đáp ứng nhu cầu của các khu công nghiệp, doanh nghiệp, sản xuất, dịch vụ.
Hiện tại, hệ thống giáo dục nghề nghiệp – đào tạo nghề và giáo dục thường xuyên được tổ chức dưới dạng: các trung tâm, cơ sở nghề, trường nghề công lập.
Trong bối cảnh công nghiệp hóa, tự động hóa, phát triển công nghiệp phụ trợ, chế biến nhu cầu lao động kỹ thuật, công nhân có tay nghề cao, có kỹ năng thực hành đang tăng cao. Việc tỉnh duy trì mạng lưới nghề và thường xuyên có chính sách tuyển dụng, hợp đồng giáo viên để đáp ứng nhu cầu giảng dạy như việc tuyển dụng hàng ngàn giáo viên hợp đồng cho các cấp học phản ánh nỗ lực đảm bảo chất lượng đào tạo.
Qua đó, Thanh Hóa đang chuẩn hóa cả hệ thống giáo dục: từ mầm non, phổ thông, nghề nghiệp cho tới hướng nghiệp nhằm hình thành nguồn nhân lực đa dạng: từ lao động phổ thông, kỹ thuật, đến lao động trình độ cao, chuyên môn.
Không chỉ dừng lại ở số lượng và chuẩn quốc gia, Thanh Hóa tiếp tục hướng đến giáo dục toàn diện, phát triển năng lực ngoại ngữ, kỹ năng mềm, tin học, chuẩn bị cho học sinh, sinh viên bước vào thời đại số.
Bên cạnh các môn học chính khóa, nhiều trường trong tỉnh đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng, ngoại ngữ, thiết lập môi trường học hiện đại, thư viện, phòng học, phòng thực hành, tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện, không chỉ kiến thức, mà cả kỹ năng thích nghi với môi trường lao động mới, công nghệ cao, hội nhập quốc tế.
Đây là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu xã hội, doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội.
Quyết tâm vượt khó để thành công
Dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng Thanh Hóa vẫn đối diện với không ít thách thức. Theo lãnh đạo ngành giáo dục, giữa các vùng, miền của tỉnh vẫn tồn tại sự chênh lệch về điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, chất lượng giáo dục.
Việc thiếu giáo viên nhất là ở vùng sâu, vùng xa vẫn là áp lực lớn. Trong năm 2025, tỉnh đã phải tuyển dụng bổ sung hàng ngàn giáo viên hợp đồng để đảm bảo giảng dạy đầy đủ.
Bên cạnh đó, yêu cầu về đổi mới phương pháp giảng dạy, trang bị kỹ năng số, ngoại ngữ, tăng cường thực hành đặt ra nhiều áp lực đối với các nhà trường, thầy cô và cả phụ huynh. Việc huy động nguồn lực, ngân sách, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên phù hợp, đồng thời đảm bảo công bằng trong giáo dục giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn là bài toán không dễ.
Với quy mô mạng lưới trường lớp rộng, nguồn lực đầu tư ổn định, chất lượng giáo dục phổ thông giữ vững, hệ thống giáo dục nghề nghiệp được quan tâm, Thanh Hóa đang đặt nền móng vững chắc để trở thành “cái nôi” đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của khu vực Bắc Trung Bộ.
Nếu tiếp tục giữ vững mục tiêu: phát triển đồng đều giữa các vùng, nâng cao chất lượng giảng dạy, mở rộng hợp tác doanh nghiệp đào tạo theo nhu cầu thực tế; đồng thời chú trọng kỹ năng mềm, kỹ năng số, ngoại ngữ Thanh Hóa hoàn toàn có thể cung cấp cho thị trường lao động một lực lượng trẻ, có trình độ, sẵn sàng hội nhập, sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh và cả nước.
Đó chính là khát vọng và trách nhiệm lớn lao mà giáo dục Thanh Hóa đang ngày đêm kiến tạo - xây dựng “bệ phóng tri thức” cho tương lai, để mỗi học sinh, mỗi người lao động là nhân tố tạo nên sự hưng thịnh và phát triển bền vững của quê hương.
