Thị trường tàu chở dầu cỡ lớn trên toàn cầu đang chứng kiến một đợt tăng mạnh trong năm nay, tiếp nối xu hướng của năm 2025. Diễn biến này xuất phát từ nguồn cung tăng, các tuyến vận chuyển kéo dài hơn và những biến động do lệnh trừng phạt cùng sự thay đổi luồng hàng hải.
Cuối năm 2025, thị trường tàu chở dầu loại lớn trở nên căng thẳng khi nguồn cung từ nhóm OPEC+ và khu vực châu Mỹ tăng lên, trong khi các tàu phải thực hiện những hành trình xa hơn.
Tình trạng thiếu tàu nghiêm trọng đến mức nhiều tàu chở dầu loại siêu lớn vừa được đóng mới đã phải thực hiện chuyến đi không hàng từ các nhà máy đóng tàu ở châu Á để sang Trung Đông, châu Mỹ hoặc châu Phi nhận dầu thô, thay vì chở các sản phẩm xăng dầu trên hành trình đầu tiên như thông lệ.
Thông thường, các tàu này sẽ chở xăng hoặc dầu thành phẩm trong chuyến đầu tiên, nhưng do nhu cầu tăng đột biến, các chủ tàu đã quyết định bỏ qua bước này để nhanh chóng đưa tàu đến các khu vực có nguồn cung dầu thô, khi mức cước thuê tàu tăng cao từng ngày.
Trong năm 2025, chi phí thuê tàu chở hàng hóa, đặc biệt là tàu chở dầu, đã tăng vọt tới 467%. Các nhà vận chuyển phải đối mặt với hàng loạt biến động về tuyến đường và ảnh hưởng từ lệnh trừng phạt, khiến giá cước liên tục lập đỉnh trong nhiều năm và tiếp tục tăng trong năm nay.
Nhu cầu tăng mạnh bất chấp yếu tố mùa vụ
Mặc dù giai đoạn cuối năm thường ghi nhận nhu cầu hàng hóa suy yếu, song thị trường tàu chở dầu trong những tuần cuối năm 2025 lại không hề giảm nhiệt.
Trên tuyến vận tải giữa Trung Đông và Trung Quốc, giá thuê tàu siêu lớn đã tăng lên mức cao nhất trong vòng năm năm, khi các nhà giao dịch tìm kiếm nguồn thay thế cho dầu Nga sau khi Mỹ áp dụng lệnh trừng phạt đối với hai nhà sản xuất lớn nhất của Nga là Rosneft và Lukoil.
Giá thuê các loại tàu cỡ nhỏ hơn cũng tăng mạnh do nguồn cung tàu được tận dụng tối đa.
Xu hướng tăng tiếp tục trong năm 2026
Bước sang năm 2026, giá cước còn leo thang hơn nữa khi lệnh trừng phạt đối với Nga và Venezuela khiến lượng lớn dầu bị giữ lại trên các tàu làm kho nổi.
Bên cạnh đó, quy định mới liên quan đến dầu thô Venezuela do chính quyền Tổng thống Donald Trump ban hành đã thúc đẩy các tập đoàn năng lượng lớn thuê thêm tàu nhằm vận chuyển dầu đến các nhà máy lọc dầu tại Bờ Vịnh của Mỹ hoặc các khách hàng ở châu Âu và châu Á.
Trong nửa cuối năm 2025, chỉ số cước Baltic Dirty Tanker, đại diện cho giá cước trên nhiều tuyến vận tải dầu thô trọng yếu toàn cầu, đã tăng khoảng 30%. Chỉ chưa đầy một tháng sau khi bước sang năm 2026, chỉ số này tiếp tục tăng thêm 30% nữa theo dữ liệu của Bloomberg.
Hai tập đoàn giao dịch hàng hóa lớn nhất thế giới, Vitol và Trafigura, đã quay lại nhập khẩu và giao dịch dầu Venezuela sau khi được chính quyền Mỹ cho phép. Điều này đồng nghĩa với việc cần thêm nhiều tàu để vận chuyển dầu ra khỏi quốc gia sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới.
Sau sự thay đổi lãnh đạo tại Venezuela vào cuối năm 2025, dòng chảy dầu thô từ nước này đã chuyển từ hình thức vận chuyển dưới radar bằng đội tàu “bóng tối” sang xuất khẩu hợp pháp đến các nhà máy lọc dầu của Mỹ tại Bờ Vịnh thông qua các tàu được phép hoạt động.
Vitol và Trafigura cũng đã bắt đầu chào bán dầu Venezuela cho các nhà máy lọc dầu tại Trung Quốc và Ấn Độ cho thời điểm giao hàng vào tháng Ba, khiến lượng tàu phải tham gia các tuyến vận chuyển dài ngày tăng lên đáng kể.
Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings nhận định việc thay đổi hướng xuất khẩu dầu của Venezuela có thể tiếp tục đẩy giá thuê tàu lên cao trong ngắn hạn và trung hạn, do dòng chảy dầu chuyển từ đội tàu “bóng tối” sang đội tàu chính thống.
Fitch cũng cho rằng những biến động liên quan đến các điểm nóng địa chính trị như Venezuela và Iran sẽ khiến các nhà mua dầu phải đa dạng hóa nguồn cung, qua đó góp phần làm tăng nhu cầu vận tải và cải thiện lợi nhuận cho các chủ tàu.
Giá thuê tàu siêu lớn vẫn duy trì mức rất cao
Theo báo cáo tuần của Baltic Exchange công bố vào thứ Sáu tuần trước, thị trường tàu chở dầu siêu lớn vẫn duy trì xu hướng ổn định dù có dấu hiệu giảm nhẹ so với tuần trước đó.
Mức giá thuê một tàu siêu lớn chuẩn Baltic VLCC hiện vẫn trên 100.000 USD mỗi ngày, cụ thể đạt 112.394 USD.
Khả năng quay lại tuyến qua kênh đào Suez còn xa vời
Nếu các tàu chở dầu quay lại hành trình qua kênh đào Suez, giá cước có thể giảm đáng kể do tiết kiệm được thời gian vận chuyển. Tuy nhiên, khả năng này hiện chưa xảy ra do các rủi ro an ninh tại Trung Đông vẫn phức tạp.
Tập đoàn vận tải container Maersk đã thử nghiệm đưa tàu trở lại tuyến Suez kết nối Trung Đông và Ấn Độ với bờ Đông nước Mỹ. Tuy nhiên, doanh nghiệp này cho biết vẫn đang theo dõi sát tình hình và sẽ điều chỉnh kế hoạch tùy thuộc vào mức độ ổn định của khu vực Biển Đỏ và khả năng xảy ra xung đột.
Trong khi đó, các hãng vận tải dầu thô vẫn chưa quay lại tuyến này vì lo ngại rủi ro an ninh, đặc biệt liên quan đến tình hình tại Iran và những căng thẳng gần đây giữa Mỹ và Iran.
Fitch nhận định rằng các hãng tàu container đã dừng tuyến Suez trước đó cũng đang rất thận trọng và chỉ trở lại từng bước. Với lĩnh vực vận tải dầu, việc khôi phục hoàn toàn hoạt động qua kênh đào Suez có thể khiến giá cước hạ mạnh, thậm chí bù đắp toàn bộ tác động từ sự thay đổi hướng xuất khẩu dầu của Venezuela.
