Vì sao Mỹ tăng tốc phát triển thủy phi cơ?

(CLO) Trong nỗ lực phát triển những chiếc máy bay chở hàng hạng nặng có thể hạ cánh trên biển, Cơ quan Nghiên cứu Tiên tiến của bộ Quốc phòng Mỹ (DARPA) đã mời hai công ty thiết kế, và có thể chế tạo, một dòng thủy phi cơ vận tải mới.

Dự án đầy tham vọng

Hai công ty tham gia dự án của DARPA là General Atomics Aeronautical Systems (GA-ASI) và Aurora Flight Science - một công ty con của Boeing. Cả hai sẽ phát triển các thiết kế cạnh tranh của riêng họ, DARPA đã đặt tên cho chương trình thủy phi cơ này Liberty Lifter Seaplane Wing-in-Ground Effect, hay gọi tắt là Liberty Lifter.

vi sao my tang toc phat trien thuy phi co hinh 1

Thiết kế thủy phi cơ của Aurora Flight Science cho dự án Liberty Lifter - Ảnh: Defense News.

Theo báo điện tử Defense News, Liberty Lifter là dự án rất tham vọng của DARPA. Bởi cơ quan này muốn phát triển một chiếc thủy phi cơ tầm xa, có kích thước và sức chứa tương đương với dòng máy bay vận tải chủ lực hiện nay của không quân Mỹ là C-17 Globemaster nhưng giá thành phải rẻ hơn.

Như vậy, loại thủy phi cơ mới phải có khả năng chở hơn 77 tấn hàng hóa, bao gồm xe tăng chiến đấu chủ lực M1 Abrams nặng 69 tấn, xe bọc thép, xe tải hoặc xe kéo. Tương tự những chiếc C-17 Globemaster, Liberty Lifter cũng phải chở được khoảng 100-102 lính dù hoặc 34-54 thương binh (nằm cáng hoặc không nằm cáng) cùng đội ngũ bác sĩ quân y.

Bên cạnh đó, DARPA cũng đòi hỏi dòng thủy phi cơ mới sẽ phải khả năng đi biển mạnh mẽ hơn một số phương tiện mặt nước của Hải quân. Ví dụ, những chiếc thuyền nhỏ thường bị giới hạn trong điều kiện gọi là trạng thái biển động cấp 3, nơi sóng cao khoảng 1,2 mét. Nhưng Liberty Lifter sẽ được yêu cầu cất cánh và hạ cánh ở trạng thái biển động cấp 4, khi sóng cao tới 2,5 m.

Ở trạng thái biển động cấp 5, khi sóng được coi là dữ dội và cao tới 4 m, những chiếc thủy phi cơ này vẫn phải có khả năng duy trì hoạt động. Cần biết, trong thang đo của Hải quân Mỹ thì biển động cấp 5 là điểm mốc mà các điều kiện hàng hải bắt đầu đe dọa khả năng thực hiện các nhiệm vụ tiếp tế trên biển giữa các tàu phụ trợ và tàu chiến.

DARPA cho biết Liberty Lifter cũng phải có khả năng bay kéo dài gần mặt nước. Trọng tâm của chương trình là thiết kế, chế tạo và thử nghiệm thủy phi cơ có thể hoạt động hiệu quả ở độ cao dưới 30 mét so với mặt biển, có thể giữ độ cao bay hành trình 3.000 mét và vận chuyển trọng tải lớn với tốc độ nhanh hơn các phương tiện không vận trên biển hiện tại của Hải quân Mỹ.

Các thiết kế ban đầu như thế nào?

Christopher Kent, giám đốc dự án Liberty Lifter của DARPA cho biết, “GA-ASI và Aurora Flight Science đã thực hiện các phương pháp thiết kế khác biệt rõ rệt. Vì thế, DARPA đang nóng lòng chờ màn trình diễn của các bản thử nghiệm khi cả hai nhóm hoàn thiện các thiết kế cơ bản của mình trong giai đoạn 1”.

vi sao my tang toc phat trien thuy phi co hinh 2

Thiết kế thủy phi cơ của GA-ASI cho dự án Liberty Lifter - Ảnh: Defense News

Giai đoạn 1 của dự án Liberty Lifter có thời hạn 18 tháng, bao gồm 6 tháng thiết kế ý tưởng và 9 tháng hoàn thiện thiết kế, kết thúc bằng đánh giá thiết kế sơ bộ. Thêm 3 tháng nữa để lập kế hoạch sản xuất và đánh giá kế hoạch thử nghiệm trước khi tiến hành trình diễn.

Aurora Flight Science đang theo đuổi hướng thiết kế một loại thủy phi cơ kiểu truyền thống. Máy bay của Aurora có thân đơn, đôi cánh cao, bộ ổn định ngang rộng ở đuôi và 8 động cơ phản lực cánh quạt. Đầu cánh của máy bay cụp xuống nhưng sẽ không chạm vào mặt nước. Aurora cho biết máy bay của họ có thể chở 2 phương tiện chiến đấu đổ bộ của thủy quân lục chiến hoặc 6 container loại 20 feet.

GA-ASI thì đề xuất một thiết kế hai thân, có cánh giữa, mà DARPA cho biết là nhằm tối ưu hóa sự ổn định của thủy phi cơ trên mặt nước. Máy bay của họ sẽ trang bị 12 động cơ cánh quạt tua-bin. Bản vẽ thiết kế ban đầu cũng cho thấy có các bộ ổn định gắn trên mũi kép của chiếc thủy phi cơ này.

Thay vì chất hoặc dỡ hàng hóa từ cửa sau và đường dốc kiểu truyền thống, như trường hợp của C-17, GA-ASI đưa ra ý tưởng mới. Theo đó, khi chất dỡ hàng hóa, phần mũi máy bay sẽ nâng lên để mở ra khoang hàng. Các phương tiện được triển khai trực tiếp từ phía trước, qua một đường dốc xuống bãi biển.

Chủ tịch GA-ASI, David Alexander cho biết: “GA-ASI cam kết thúc đẩy thiết kế thủy phi cơ chở hàng có khả năng vận chuyển hàng hóa nặng và sử dụng hiệu ứng ‘Cánh trên mặt đất’ để cách mạng hóa phương tiện vận tải. Kinh nghiệm của chúng tôi về máy bay hàng hải như MQ-9B SkyGuardian và SeaGuardian sẽ giúp nâng cao khả năng của Liberty Lifter”.

Chỉ dấu về chiến lược mới

Việc Bộ quốc phòng Mỹ quan tâm đến thủy phi cơ vận tải là ví dụ mới nhất về việc họ đang điều chỉnh các khả năng kết hợp hàng không truyền thống với môi trường hàng hải. Theo Defense News, Lầu Năm Góc ngày càng lo ngại về khả năng xảy ra một cuộc xung đột ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ đòi hỏi năng lực hàng hải được cải thiện.

vi sao my tang toc phat trien thuy phi co hinh 3

Mỹ cũng nhắm đến dòng máy bay “lưỡng cư” tương tự chiếc ShinMaywa US-2 của Nhật Bản - Ảnh: Defense News

Đã có nhiều dự án được phát triển hoặc đang lên kế hoạch nhằm phục vụ chiến lược mới này. Ví dụ, vào năm 2021, Phòng thí nghiệm Nghiên cứu của Không quân Mỹ đã thử nghiệm một loại đạn tấn công trực tiếp dẫn đường bằng GPS được sửa đổi đặc biệt để tấn công các mục tiêu trên mặt nước.

Cũng trong năm ngoái, Bộ Tư lệnh hoạt động đặc biệt của Không quân Mỹ tuyên bố sẽ phát triển một phiên bản đổ bộ cho dòng máy bay MC-130J Commando II. Theo đó, khi được trang bị phao có thể tháo rời, những chiếc vận tải cơ có sức chuyên chở 30 tấn này sẽ trở thành dòng máy bay “lưỡng cư”, đem lại khả năng triển khai linh hoạt, phù hợp với chiến lược mới.

Trong một diễn biến liên quan, hồi tháng 2/2022, các phi công Mỹ cũng đã tiếp cận sâu với dòng máy bay đổ bộ “lưỡng cư” (có thể hạ cánh cả trên đường băng cũng như trên mặt nước) ShinMaywa US-2 của Nhật Bản khi tham gia cuộc cuộc tập trận Cope North. Điều đó cho thấy, quân đội Mỹ đang rất nghiêm túc xem xét khả năng chế tạo một biến thể “lưỡng cư” tương tự cho lực lượng vận tải đường không của mình.

Nguyễn Khánh

Xem thêm

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

(CLO) Những đám cháy lớn liên tiếp tại Pháp và Tây Ban Nha một lần nữa phủ bóng mùa hè Tây Nam Âu. Điều đáng lo ngại không chỉ là quy mô ngày càng lớn của các vụ cháy, mà còn ở chỗ chúng đang trở thành một "tham số" mới của nền kinh tế, buộc các chính phủ và doanh nghiệp phải thay đổi cách ứng phó.

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

(CLO) Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila (Philippines) ngày 23/7 đánh dấu cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai người sau gần một năm.

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

(CLO) Việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh đánh dấu một chương mới trong chính trường nước này sau gần 2 năm cầm quyền của Keir Starmer. Trong bối cảnh Vương quốc Anh vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ tăng trưởng kinh tế chậm, chi phí sinh hoạt cao, bất ổn xã hội và môi trường quốc tế nhiều biến động, sự thay đổi người đứng đầu chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho cả chương trình cải cách trong nước lẫn định hướng đối ngoại.

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

(NB&CL) Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể xu hướng lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp của sinh viên trên thế giới. Nếu trước đây quyết định nghề nghiệp chủ yếu dựa trên sở thích, triển vọng việc làm hay nhu cầu nhân lực, thì hiện nay năng lực thích ứng với công nghệ, khai thác dữ liệu và làm việc cùng AI ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn ngành nghề của thế hệ trẻ.

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

(CLO) Tại Trung tâm hội nghị quốc tế ở Geneva (Thụy Sĩ), một robot mang gương mặt của Mark Zuckerberg đang nháy mắt với đám đông. Chỉ vài giây sau, các khối cơ trên diện mạo của nó dịch chuyển và “biến hình” sang diện mạo của cựu Tổng thống Barack Obama. Hình ảnh mang tính biểu tượng này mở màn cho Hội nghị thượng đỉnh "AI for Good" (AI vì điều tốt đẹp), sự kiện thu hút hơn 12.000 người tham gia từ 170 quốc gia.

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

(CLO) Trọng tâm của Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (ngày 7 - 8/7/2026) không chỉ là việc tăng cường năng lực phòng thủ tập thể, mà còn là thảo luận về cơ chế duy trì hỗ trợ lâu dài cho Ukraine. Tuy nhiên, những diễn biến tại Ankara cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với thông điệp về sự đoàn kết mà NATO muốn truyền tải.

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

(CLO) Những đợt nắng nóng cực đoan liên tiếp tại châu Âu trong những năm gần đây đang cho thấy một xu hướng đáng chú ý: các hiện tượng nhiệt độ cao không còn là những biến động khí hậu ngắn hạn, mà đang trở thành một phần của bối cảnh khí hậu mới. Nhiều quốc gia châu Âu đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục, gây sức ép lớn lên hệ thống y tế, năng lượng, giao thông, sản xuất nông nghiệp và đời sống xã hội.

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

(CLO) Quan hệ Mỹ - Israel, vốn được xem là một trong những liên minh bền chặt và có tính đặc thù nhất trong chính sách đối ngoại của Washington tại Trung Đông, đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

(CLO) Tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp sau khi Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số mục tiêu tại Iran, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Động thái này diễn ra sau vụ lực lượng Iran bị cáo buộc sử dụng máy bay không người lái tấn công một tàu thương mại treo cờ Singapore tại khu vực eo biển Hormuz.

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

(CLO) NATO đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng khi phải đối mặt đồng thời với nhiều thách thức về chiến lược, nội bộ và định hướng phát triển trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế thay đổi sâu sắc.

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

(CLO) Colombia vừa trải qua một cuộc bầu cử tổng thống có mức độ cạnh tranh cao, phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong đời sống chính trị - xã hội của quốc gia Nam Mỹ này.

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

(CLO) Thông tin Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố sẽ rời nhiệm sở đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận Vương quốc Anh và quốc tế, trong bối cảnh chính quyền do Đảng Lao động lãnh đạo đối mặt với sức ép chính trị ngày càng gia tăng.

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

(CLO) Nhiều ý kiến cho rằng, kết quả của Hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra tại Evian-les-Bains/Pháp (15-17/6) đã tạo ra những tín hiệu tích cực hơn đáng kể so với kỳ họp trước tại Kananaskis/Canada. Tuy nhiên, đằng sau bầu không khí hợp tác được cải thiện là những khác biệt chiến lược sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu vẫn chưa được giải quyết.

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

(CLO) Mỹ và Iran hôm 18/6 đều xác nhận đã ký một biên bản ghi nhớ gồm 14 điều khoản nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài trong thời gian qua. Nội dung văn kiện cho thấy đây chưa phải một hiệp định hòa bình hoàn chỉnh, nhưng có thể trở thành “bản thiết kế” quan trọng để đưa hai bên từ ngừng bắn tới một thỏa thuận ổn định lâu dài hơn.

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

(CLO) Sau 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại (1991-2026) và 8 năm nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga tại Kazan (Nga) từ ngày 17-19/6/2026 diễn ra trong bối cảnh môi trường chiến lược khu vực và quốc tế đang có nhiều biến động sâu sắc.

Cỡ chữ bài viết: