Nhiều dấu hỏi từ việc khai thác cát của Vinaconex?
Theo tìm hiểu, dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô có tổng chiều dài khoảng 112,8 km, có điểm đầu của tuyến đặt tại cao tốc Hà Nội – Lào Cai; điểm cuối nối với cao tốc Nội Bài – Hạ Long. Trong đó, đoạn qua các địa phận Hà Nội dài 58,3 km, Hưng Yên (19,3 km), Bắc Ninh (25,6 km) và tuyến nối 9,7 km. Dự án có quy mô 6 làn xe, mặt cắt ngang khi hoàn thiện 90 – 135 m; tổng mức đầu tư 85,813 tỷ đồng.
Tổng công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex – số 34 Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội do ông Đào Ngọc Thanh làm Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc là ông Nguyễn Xuân Đông) được lựa chọn là nhà thầu thực hiện gói thầu 09/TP2 – XL có chiều dài lớn nhất của dự án nêu trên (khoảng 23 km) thuộc Dự án thành phần 2.1: Xây dựng đường song hành (đường đô thị) địa phận thành phố Hà Nội.
Hình ảnh bạn đọc cung cấp cho thấy Vinaconex huy động loạt tàu hút công suất lớn để khai thác cát, trên các tàu không hề có biển hiệu.
Về việc cung cấp nguồn vật liệu phục vụ cho dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô do nhà thầu thi công - Vinaconex đăng ký khai thác theo cơ chế đặc thù, được các cơ quan chức năng phê duyệt, cấp phép là mỏ cát Chu Phan (huyện Mê Linh) đã được UBND thành phố Hà Nội chấp thuận hồ sơ đăng ký của nhà thầu tại Bản xác nhận số 01/XN-UBND ngày 19/10/2023.
Cụ thể, tại Bản xác nhận số 01/XN-UBND về việc xác nhận khu vực, công suất, khối lượng, phương pháp, thiết bị, kế hoạch và bảo vệ môi trường trong khai thác vật liệu san lấp cung cấp cho gói thầu 09/TP2 – XL nêu rõ: Trữ lượng được phép khai thác: 744.000 m3 (ước khoảng 910.000 m3 rời); Thời gian khai thác: 36 tháng kể từ ngày 19/10/2023; phương pháp khai thác: Lộ thiên.
Thiết bị khai thác được quy định gồm: Máy xúc (7 chiếc); máy ủi (1 chiếc); máy bơm ly tâm (bơm cát) công suất 800 m3/h (4 chiếc, dự phòng 1 chiếc); máy bơm nước công suất 550 m3/h (4 chiếc, 1 chiếc dự phòng), gàu ngoặm (3 chiếc); tàu vận chuyển 800 m3 (5 chiếc); đường ống bơm cát (500 m); đường ống bơm nước (500 m); ô tô tự đổ 10 tấn (4 ô tô)…
Đáng chú ý, việc nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản của Vinaconex là 2.306.102.000 đồng.
Cũng theo tìm hiểu của phóng viên, Vinaconex xin cấp bãi tập kết vật liệu (cát đen) phục vụ thi công dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô tại phường Liên Mạc, quận Bắc Từ Liêm, TP. Hà Nội. Thời gian tập kết là 35 tháng kể từ ngày 12/11/2023.
Bản xác nhận số 01/XN-UBND ngày 19/10/2023 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cho Vinaconex đã nêu rõ phương pháp khai thác cát là “lộ thiên”, cùng với đó là loạt máy móc, tàu thuyền, thiết bị khai thác. Tuy nhiên, qua ghi nhận thực tế của phóng viên, việc khai thác cát của doanh nghiệp này dường như có dấu hiệu chưa đúng với quy định.
Có mặt thực tế tại mỏ cát do Vinaconex tiến hành khai thác, phóng viên ghi nhận việc khai thác được thực hiện hoàn toàn bằng hình thức “tàu hút sang mạn” hoặc tàu khai thác vào “hút trực tiếp lên tàu”. Khu vực này cũng tuyệt nhiên không thấy xuất hiện bất kỳ đường ống bơm cát hay ô tô vận chuyển như đã được phê duyệt.
Điều đặc biệt, trên các tàu khai thác cát không hề được treo biển hiệu. Khu vực tàu khai thác cát ra – vào cũng không được cắm bất kỳ phao tiêu, biển báo nào để cảnh báo các phương tiện đường thủy lưu thông trên sông Hồng. Việc này đặt ra câu hỏi: Tàu khai thác nào mới là của Vinaconex tiến hành khai thác cát phục vụ dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô? Và có bao nhiêu phương tiện (có số hiệu rõ ràng) đã được đăng ký với lực lượng chức năng quản lý, giám sát việc khai thác cát này?
Tổng công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) được UBND thành phố Hà Nội cho phép khai thác cát phục vụ san lấp dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô theo cơ chế đặc thù.
Sau nhiều ngày ghi nhận thực tế, phóng viên nhận thấy có hàng chục lượt tàu khai thác ra – vào điểm mỏ do Vinaconex đăng ký khai thác nhưng cũng không nhận thấy phương tiện nào được gắn biển hiệu.
Ngày 30/6/2024, ghi nhận tại điểm mỏ cát nêu trên, phóng viên nhận thấy hoạt động khai thác cát tại đây đã tạm dừng. Tuy nhiên, điều ngạc nhiên là tại điểm bãi tập kết vật liệu tại phường Liên Mạc của Vinaconex vẫn có tàu cát cập bến và các phương tiện máy xúc đang chuẩn bị xúc cát từ tàu lên đưa vào bãi tập kết. Vậy, tàu vận chuyển cát này có phải của Vinaconex và nguồn cát từ đâu được đưa lên bãi tập kết này? Là dấu hỏi mà dư luận cần câu trả lời.
Cơ quan chức năng cần vào cuộc thanh, kiểm tra
Trước sự việc trên, phóng viên đã liên hệ với Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội, Công an huyện Mê Linh để làm rõ.
Làm việc với phóng viên, đại diện Đội Cảnh sát kinh tế - Công an huyện Mê Linh là Trung tá Đỗ Tri Phương – Đội trưởng và Đại úy Trần Văn Phúc – cán bộ Đội đã cung cấp một phần thông tin về việc khai thác cát của Vinaconex.
Đại úy Trần Văn Phúc cho biết, hiện Vinaconex đang khai thác cát tại khu vực xã Trung Châu (huyện Đan Phượng). Qua hồ sơ ông Phúc cho xem, có thể thấy khớp với nội dung Báo Nhà báo và Công luận đã nêu ở trên về phương pháp khai thác, thiết bị khai thác.
Khi phóng viên cho Đại úy Trần Văn Phúc xem hình ảnh về việc khai thác cát có dấu hiệu chưa đúng quy định, không đúng theo phương pháp được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chấp thuận và đặt câu hỏi: Đối với việc khai thác cát của Vinaconex, Công an huyện Mê Linh có phối hợp với Công an huyện Đan Phượng thường xuyên kiểm tra hay không? Đại úy Trần Văn Phúc trả lời: Khu vực này giáp ranh, bên Công an huyện Mê Linh cũng có phối hợp với Công an huyện Đan Phượng nắm tình hình.
Tại bãi tập kết vẫn có tàu cát chuẩn cập bến chuẩn bị “lên hàng”.
Phóng viên tiếp tục đặt câu hỏi: Qua những hình ảnh được ghi nhận, việc khai thác cát của Vinaconex có đúng theo phương pháp lộ thiên được chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền hay không? Đại úy Trần Văn Phúc không trả lời được và cho biết sẽ ghi nhận và phối hợp với Công an huyện Đan Phượng để kiểm tra.
Trong cuộc làm việc, Đội Cảnh sát kinh tế - Công an huyện Mê Linh cũng không cung cấp được bất kỳ thông tin nào liên quan đến việc đăng ký phương tiện (có số hiệu) của Vinaconex trong quá trình khai thác, vận chuyển cát.
Trong quá trình phóng viên tìm hiểu thông tin, đại diện của Vinaconex đã liên hệ để cung cấp thông tin liên quan đến việc khai thác cát tại mỏ Chu Phan. Trong cuộc trao đổi, đại diện của Vinaconex khẳng định khai thác đúng quy định, về phương pháp khai thác đã được cơ quan có thẩm quyền của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chấp thuận điều chỉnh. Tuy nhiên, khi phóng viên đề nghị được cung cấp các văn bản thì đại diện của doanh nghiệp lại từ chối và đề nghị phóng viên “không nên thông tin”.
Trước sự việc trên, đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Công an thành phố Hà Nội, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội chỉ đạo các lực lượng chức năng kiểm tra, làm rõ, xử lý nghiêm minh vi phạm (nếu có) đối với Vinaconex và công khai trước công luận.
Quốc Trần
