5 vấn đề các tòa soạn cần giải quyết ngay

(CLO) Nhiều tòa soạn đã biết cần thay đổi điều gì để thích nghi với thời đại AI, nhưng không ít nơi vẫn mắc kẹt trong cách làm báo cũ.

Ai cũng biết báo chí đang thay đổi. Các tòa soạn đều nói về AI, tương tác với độc giả, xây dựng niềm tin hay thu hút khán giả trẻ. Nhưng theo Nghiên cứu Tòa soạn Tương lai 2026 của FT Strategies và WAN-IFRA, thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu chiến lược. Vấn đề là nhiều tòa soạn đã biết mình cần làm gì, nhưng những thay đổi đó vẫn chưa xuất hiện trong công việc hàng ngày.

Nghiên cứu chỉ ra 5 vấn đề mà các lãnh đạo tòa soạn cần giải quyết nếu muốn thích nghi với môi trường truyền thông đang thay đổi nhanh chóng:

AI đang trở thành xu hướng tất yếu trong các tòa soạn, nhưng nhiều đơn vị vẫn chưa đầu tư đủ nhân lực và kỹ năng để khai thác hiệu quả công nghệ này. Ảnh: INMA
AI đang trở thành xu hướng tất yếu trong các tòa soạn, nhưng nhiều đơn vị vẫn chưa đầu tư đủ nhân lực và kỹ năng để khai thác hiệu quả công nghệ này. Ảnh: INMA

Chiến lược vẫn nằm trên giấy

Nhiều cơ quan báo chí đã xác định được hướng đi và mục tiêu phát triển. Thế nhưng khi bước vào các cuộc họp hay quá trình lựa chọn đề tài, những định hướng đó lại không được áp dụng một cách nhất quán.

Quá tập trung vào xuất bản, quá ít chú ý đến độc giả

Nhiều tòa soạn hiện vẫn dành phần lớn nguồn lực cho việc sản xuất và đăng tải nội dung. Trong khi đó, các hoạt động như lắng nghe phản hồi, giải thích quy trình tác nghiệp hay đối thoại với cộng đồng lại chưa được chú trọng đúng mức.

Nghiên cứu cho rằng đây là một trong những nguyên nhân khiến báo chí gặp khó khăn trong việc xây dựng niềm tin với công chúng.

Ngày nay, độc giả không chỉ muốn đọc tin tức. Họ muốn hiểu các nhà báo đã thu thập thông tin như thế nào, muốn được đặt câu hỏi và cảm thấy tiếng nói của mình được lắng nghe. Vì vậy, bài báo không còn là điểm kết thúc mà chỉ là một phần trong mối quan hệ giữa tòa soạn và độc giả.

Làm nội dung theo nền tảng thay vì theo nhu cầu người dùng

Một phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu là phần lớn tòa soạn vẫn bắt đầu quy trình sản xuất nội dung bằng việc xác định định dạng.

Các cuộc thảo luận thường xoay quanh việc bài viết sẽ đăng web, báo in, video hay mạng xã hội. Trong khi đó, câu hỏi quan trọng hơn lại là độc giả đang cần gì.

Quy trình làm báo nên bắt đầu từ nhu cầu của người dùng. Họ cần được cập nhật nhanh, cần được giải thích một vấn đề phức tạp hay cần sự kết nối cảm xúc với câu chuyện? Chỉ sau khi trả lời được những câu hỏi đó, tòa soạn mới nên quyết định hình thức thể hiện phù hợp.

Trong bối cảnh AI có thể tạo ra lượng lớn nội dung tương tự nhau, những câu chuyện gốc, các bài phân tích chuyên sâu và sự am hiểu cộng đồng sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng của báo chí.

Xem AI là công nghệ thay vì công cụ hỗ trợ làm báo

Nghiên cứu cho thấy rào cản lớn nhất đối với việc ứng dụng AI không phải là công nghệ. Nhiều tòa soạn vẫn loay hoay vì thiếu kỹ năng, chưa xác định được AI sẽ giải quyết bài toán nào và còn tồn tại tâm lý e ngại thay đổi.

Các lãnh đạo báo chí cần ngừng đặt câu hỏi nên mua công cụ nào và thay vào đó tập trung vào việc AI có thể giúp cải thiện hoạt động đưa tin ra sao. AI có thể hỗ trợ điều tra, phân tích dữ liệu, khai thác kho tư liệu hoặc tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại để phóng viên có thêm thời gian cho những nhiệm vụ đòi hỏi tư duy và sáng tạo.

Nếu chỉ sử dụng AI để sản xuất nhiều nội dung hơn với ít nhân lực hơn, đó đơn thuần là tăng tốc quy trình cũ chứ chưa phải chuyển đổi thực sự.

Thiếu kế hoạch phát triển kỹ năng dài hạn

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhiều tòa soạn nhận thức rõ nhu cầu về những kỹ năng mới nhưng chưa xây dựng được hệ thống đào tạo bài bản.

Việc học hỏi vẫn chủ yếu dựa vào tinh thần tự học của từng cá nhân hoặc các khóa tập huấn ngắn hạn. Trong khi đó, tòa soạn tương lai sẽ cần nhiều năng lực mới như sử dụng AI, sản xuất video, kể chuyện bằng hình ảnh, phân tích dữ liệu hay xây dựng cộng đồng độc giả.

Mục tiêu không phải biến mọi nhà báo thành chuyên gia ở mọi lĩnh vực. Điều quan trọng là xác định rõ những kỹ năng nào phục vụ trực tiếp cho chiến lược phát triển của tòa soạn và đầu tư có trọng tâm cho những kỹ năng đó.

Theo Nghiên cứu Tòa soạn Tương lai 2026, hầu hết lãnh đạo báo chí hiện nay đều hiểu rằng AI đang thay đổi ngành truyền thông, niềm tin của công chúng đang dịch chuyển và độc giả trẻ có những kỳ vọng khác trước. Nhưng hiểu thôi là chưa đủ.

Những tòa soạn thành công trong những năm tới sẽ là những nơi biến các mục tiêu chiến lược thành hành động cụ thể trong từng cuộc họp, từng quyết định biên tập và từng thay đổi trong cách làm việc hàng ngày của đội ngũ phóng viên, biên tập viên.

Xem thêm

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

(CLO) Chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số được thể hiện qua những việc làm cụ thể như người dân livestream bán nông sản, hợp tác xã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử hay hỗ trợ bà con tiếp cận dịch vụ số. Đây cũng là những câu chuyện được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai chú trọng phản ánh từ thực tiễn cơ sở.

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

(CLO) Sáng 30/10, Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo báo chí lần thứ XIII – 2026, tập trung thảo luận vai trò của báo chí trong tuyên truyền, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Hơn 800 tin, bài của báo chí Trung ương đưa tin về Ninh Bình trong tháng 10

Hơn 800 tin, bài của báo chí Trung ương đưa tin về Ninh Bình trong tháng 10

(CLO) Ghi nhận sự đồng hành của các cơ quan truyền thông trước điểm sáng tăng trưởng GRDP 11,31% (đứng thứ 5 toàn quốc), Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Ninh Bình đề nghị báo chí tiếp tục bám sát các quyết sách lớn trong tháng 11/2026. Trong đó, trọng tâm là quá trình vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và các giải pháp giữ vững đà tăng trưởng kinh tế hai con số.

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

(CLO) Ở Cao Bằng, những câu chuyện về người phụ nữ vùng cao làm chủ kinh tế, những cách làm mới trong sản xuất và đời sống đang được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh kể lại qua nhiều hình thức báo chí. Mỗi đề tài mang một sắc thái riêng, nhưng đều hướng đến những vấn đề gần gũi với đồng bào, góp phần lan tỏa kinh nghiệm hay và khơi mở những hướng phát triển trong cộng đồng.

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk không chỉ giới thiệu những mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả, mà còn đi sâu vào cách làm, điều kiện triển khai và những trở ngại trong thực tế. Qua đó, thông tin tuyên truyền gắn với câu hỏi thiết thực: người dân có thể học gì từ một mô hình, cần chuẩn bị những gì và đâu là những rào cản cần tháo gỡ để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

(CLO) Trong hành trình phát triển và hiện đại hóa, Hà Nội đứng trước bài toán gìn giữ những giá trị văn hóa, không gian di sản và nếp sống truyền thống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển bền vững mà không đánh mất bản sắc riêng.

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Ngày 25/10, tại trụ sở Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hà Nội), Tòa soạn Tiếng Xanh tổ chức lễ ra mắt Ban Biên tập nhiệm kỳ 2026–2027 và chương trình tập huấn thành viên mới, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình hoạt động của các thành viên trong nhiệm kỳ mới.

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

(CLO) Ở địa bàn miền núi, biên giới như Lạng Sơn, phát thanh có lợi thế nhờ khả năng phủ sóng rộng và thói quen nghe đài của người dân. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tận dụng đặc điểm này để lồng ghép thông tin về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến vào các chương trình quen thuộc với công chúng.

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

(CLO) Ngày 24/10, Báo Thanh Niên đã tổ chức lễ ký thỏa thuận bảo trợ trẻ mồ côi và trao Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả trong chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” giai đoạn 2021–2026.

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

(CLO) Tuyên truyền về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi không chỉ là đưa thông tin đến người dân, mà còn đòi hỏi cách thể hiện phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tiếp nhận của từng cộng đồng.

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế số và điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, góp phần đưa những cách làm hiệu quả từ cơ sở đến gần hơn với người dân, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy nhân rộng mô hình.

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

(CLO) Làm thế nào để thông tin về một chủ trương lớn, khô khan như việc thay đổi tổ chức bộ máy nhà nước trở nên sinh động, gần gũi và có ý nghĩa trực tiếp với người dân? Bài toán của những người làm phim chính luận đã được nhà báo Nguyễn Đình Thanh và ê-kíp giải mã thành công qua tác phẩm “Hà Nội - Quản trị mới - Gần lòng dân” – bộ phim vừa xuất sắc đoạt Giải A tại Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội năm 2026.

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Cỡ chữ bài viết: