AI buộc tòa soạn phải đổi cách làm báo như thế nào?

Đây là nhận định chung tại hội thảo trực tuyến do Sáng kiến Đổi mới Tòa soạn INMA tổ chức mới đây, nơi các chuyên gia cho rằng báo chí đang đứng trước một cuộc tái cấu trúc toàn diện.

Theo Florent Daudens, nhà sáng lập Mizal AI và cựu giám đốc AI của CBC/Radio-Canada, ngành truyền thông đã đi qua giai đoạn thử nghiệm với AI.

Thay vì chỉ dùng các công cụ như ChatGPT để hỗ trợ viết, nhiều tòa soạn đang xây dựng các hệ thống AI hoàn chỉnh, tích hợp sâu vào quy trình làm báo.

Ông dẫn ví dụ các tác phẩm đoạt giải Pulitzer gần đây, trong đó AI không viết bài nhưng được dùng cho các khâu hỗ trợ như xử lý tài liệu, nhận dạng chữ (OCR), phân tích dữ liệu và tự động hóa quy trình.

untitled(2).png
Ảnh minh họa.

Daudens cho rằng Internet đang bước vào kỷ nguyên thứ ba, sau web và ứng dụng di động, đó là kỷ nguyên của các “tác nhân AI” - những hệ thống có thể tự động đọc, tổng hợp và tạo nội dung thay cho người dùng.

Sự thay đổi này khiến bài báo không còn là đơn vị trung tâm, khi AI có thể lấy dữ liệu và tạo ra nhiều định dạng nội dung khác nhau. Lượt truy cập cũng dần giảm xuống vì người dùng có thể tiếp nhận tin tức qua các bản tóm tắt do AI tạo ra mà không cần truy cập trang báo.

Để thích ứng, ông Daudens cho rằng các tòa soạn nên coi AI như nền móng của cả hệ thống làm báo, chứ không chỉ là một công cụ lẻ.

Nền móng này có ba phần chính. Thứ nhất là xử lý nội dung. AI giúp xử lý những khối dữ liệu quá lớn mà con người không thể làm thủ công. Ví dụ, nhóm điều tra của Radio-Canada dùng AI để nghe và lọc hàng nghìn giờ ghi âm trong một vụ lừa đảo tiền điện tử, từ đó tìm ra manh mối và nhân vật quan trọng cho bài điều tra.

Thứ hai là cách tòa soạn vận hành AI. Thay vì để mỗi phóng viên tự dùng AI theo cách riêng, các tòa soạn nên xây dựng sẵn những chức năng AI dùng chung, như kiểm tra thông tin, sắp xếp dữ liệu hay chuẩn hóa bài viết.

Thứ ba là phân phối nội dung. Nội dung báo chí không chỉ để người đọc vào website đọc nữa, mà còn được thiết kế để máy móc có thể đọc, xử lý và chuyển tiếp trực tiếp cho người dùng qua nhiều kênh khác.

Ở tầng nội dung chất lượng cao, AI không thay thế con người mà đóng vai trò trợ lý, hỗ trợ nghiên cứu, phân tích dữ liệu, tìm tư liệu lưu trữ và kiểm tra thông tin. Mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng AI là giúp nhà báo làm việc hiệu quả hơn và tập trung vào những giá trị cốt lõi của nghề.

Xem thêm

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Cỡ chữ bài viết: