Người dùng tìm đến AI để làm gì?
Theo ông Ezra Eeman, Chuyên gia AI, Giám đốc Chiến lược và Đổi mới sáng tạo, NPO (Hà Lan), trước khi bàn đến những công cụ hay ứng dụng AI mới, các cơ quan truyền thông cần hiểu rõ người dùng đang thực sự đón nhận AI như thế nào và công nghệ này đang trở thành một thói quen mới ra sao.
Một nghiên cứu được ông dẫn lại cho thấy 70% người dùng đã sử dụng AI tạo sinh ít nhất mỗi tuần trong công việc, phần lớn là những người dưới 35 tuổi. Một nghiên cứu khác từ năm ngoái cho thấy 33% người tiêu dùng trực tuyến sử dụng AI mỗi ngày tại Việt Nam. Theo ông, đây không còn là việc sử dụng mang tính thử nghiệm hay nhất thời.
“Đó là một thói quen mới đang dần trở thành hiện thực”, ông Ezra nhận định.
Theo ông, hiện nay các nền tảng AI đang trở thành một “nguồn quan sát” rất lớn về nhu cầu thông tin và hành vi của công chúng. Thông qua hàng triệu câu hỏi, lời nhắc và cuộc hội thoại, có thể nhìn thấy người dùng đang quan tâm đến vấn đề gì, họ đang tìm kiếm thông tin gì, muốn giải quyết vấn đề nào và cách họ sử dụng AI ra sao.
Từ những dữ liệu đó, ông chỉ ra một nhận thức mà ngành truyền thông cần xem xét lại.“Một sai lầm dễ mắc phải trong ngành truyền thông là cho rằng mọi người sử dụng chatbot để đọc tin tức. Dữ liệu lại cho thấy điều ngược lại”.
Theo ông, phần lớn người dùng tìm đến AI để hỗ trợ một nhu cầu cụ thể.
“Họ muốn có một số hướng dẫn thiết thực. Họ muốn viết một cái gì đó. Họ muốn truyền đạt điều gì đó. Họ muốn học hỏi điều gì đó. Họ muốn giải quyết một vấn đề. Họ muốn đưa ra quyết định”.
Như vậy, AI không chỉ được sử dụng để cung cấp thông tin, mà ngày càng tham gia trực tiếp vào những công việc và quyết định của người dùng. Theo ông Ezra, đây cũng là điểm tạo nên sức mạnh của AI khi công nghệ này có thể mang lại trải nghiệm phù hợp hơn với từng người và có tính ứng dụng trực tiếp.
Ông chỉ ra một nút thắt lớn khi báo chí truyền thống có xu hướng tạo ra những thông tin chung được thiết kế để phục vụ số đông, sau đó phân phối đến mọi người. Trong khi đó, AI đang tạo ra những trải nghiệm có tính cá nhân, phù hợp hơn và có tính ứng dụng trực tiếp hơn đối với từng người dùng.
"Sự thay đổi này không làm giảm tầm quan trọng của báo chí. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, đó lại là một thách thức không nhỏ", ông Ezra nói.
Theo ông, thách thức đối với báo chí càng rõ khi AI ngày càng có khả năng đáp ứng trực tiếp những nhu cầu thông tin vốn được công chúng sử dụng thường xuyên.
“Các bài giải thích, hướng dẫn, đánh giá, mẹo du lịch, thông tin nhanh, tất cả những loại nội dung này đều là những thứ mà mọi người sử dụng gần như hàng ngày”, ông cho biết.
AI đang lấy độc giả khỏi các tòa soạn
Một nghịch lý đang xuất hiện: AI ngày càng cần đến nội dung báo chí, nhưng chính sự phát triển của AI lại có thể khiến độc giả ít truy cập trực tiếp vào các tòa soạn hơn.
Theo ông Ezra, nhiều câu trả lời do AI tạo ra dựa trên thông tin từ các nhà xuất bản, đặc biệt là những nội dung mới, đáng tin cậy và đã được kiểm chứng. Những nội dung mới cũng có xu hướng được các hệ thống AI trích dẫn nhiều hơn.
Theo khảo sát được ông Ezra chia sẻ, 58% các thành viên tham gia khảo sát cho biết lưu lượng truy cập từ công cụ tìm kiếm của cơ quan báo chí của họ đã giảm; trong số đó, 72% cho rằng AI là nguyên nhân chính. Trong khi đó, chỉ 3,5% cho biết họ nhận được lượng truy cập giới thiệu đáng kể từ các nền tảng AI.
Theo ông Ezra, AI đang ngày càng trở thành một giao diện quan trọng để con người tiếp cận thế giới số. Trong môi trường đó, nội dung báo chí có thể được sử dụng bên trong các hệ thống AI, thay vì người dùng luôn phải trực tiếp tìm đến nguồn tin để tiếp nhận nội dung.
Từ sự thay đổi này, ông Ezra cho rằng các cơ quan truyền thông cần quan sát kỹ hơn hành vi của công chúng trên những nền tảng và dịch vụ mới.
“Tôi thực sự khuyến khích các bạn hãy xem độc giả đang làm gì trên các nền tảng này”, ông nói.
