Bác Hồ đi bầu cử

"Tôi là công dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nên tôi không thể vượt qua thể lệ của cuộc Tổng tuyển cử đã định"

Đó là lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết trong thư cảm ơn Nhân dân ngoại thành Hà Nội ngày 15/12/1945. Chuyện là tại cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên năm 1946, Bác Hồ ứng cử tại thủ đô Hà Nội. Sắp đến ngày bầu cử, với tình cảm và sự thành kính dành cho Bác, 118 vị là Chủ tịch Ủy ban Hành chính đã công bố bản đề nghị: "Yêu cầu Cụ Hồ Chí Minh không phải ra ứng cử trong cuộc Tổng tuyển cử sắp tới. Chúng tôi ủng hộ và suy tôn vĩnh viễn Cụ Hồ Chí Minh là Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa". Thế nhưng, Bác Hồ đã viết bức thư ngắn cảm tạ đồng bào và đề nghị đồng bào cho Người thực hiện quyền và nghĩa vụ của người công dân. Bức thư Bác viết có đoạn: “Tôi là một công dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nên không thể vượt qua thể lệ Tổng tuyển cử đã định. Tôi đã ứng cử ở thành phố Hà Nội, nên không thể ra ứng cử ở nơi nào khác nữa. Tôi xin thành thực cảm tạ toàn thể đồng bào".

Ngày 5/1/1946, trước ngày Tổng tuyển cử đầu tiên của người dân Việt Nam, tại cuộc gặp gỡ hơn hai vạn nhân dân Thủ đô Hà Nội trong cuộc mít tinh tại Việt Nam học xá (nay là khu vực Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội), thay mặt các ứng cử viên, Bác cũng đã một lần nữa nhấn mạnh đến quyền thiêng liêng mà mỗi người dân Việt Nam lần đầu tiên được hưởng dụng: “Từ trước đến nay, toàn quốc chưa bao giờ tuyển cử vì xưa chưa bao giờ làm chủ mình. Xưa, dân phải nghe lời vua quan, sau phải nghe thực dân Pháp, Nhật. Vừa rồi đây, ta mới giành được độc lập. Ta đã phải hy sinh nhiều mới có cái quyền cầm lá phiếu này…”.

7 giờ sáng ngày 6/1/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng với hàng vạn cử tri thủ đô đi làm nghĩa vụ công dân. Bác đã đi bầu ở phòng bỏ phiếu đặt tại số nhà 10 phố Hàng Vôi (nay là phố Lý Thái Tổ, Hà Nội).

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ công dân của mình, Bác đến thăm một số phòng bỏ phiếu ở các phố Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Trống, Thụy Khuê, làng Hồ Khẩu và Ô Đông Mác.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đã được tiến hành sôi nổi trên khắp cả nước. Người dân nô nức tham gia bầu cử với tỷ lên lên tới 89%, riêng Hà Nội đạt 91,95% cử tri đi bỏ phiếu. Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với số phiếu cao nhất (98,4%).

"Ai đến trước, bầu trước; Bác đến sau, Bác chờ"

Chuyện kể rằng, chiều 27/4/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi bầu cử HĐND cấp huyện và xã; bỏ phiếu tại hòm phiếu số 6, Tiểu khu 1, Khu phố Ba Đình, TP Hà Nội đặt tại Nhà thuyền (Hồ Tây). Khi Bác đến, tổ bầu cử có ý đề nghị mọi người dừng lại, ưu tiên Bác bỏ phiếu trước. Thấy vậy, Người nói thẳng thắn: "Ai đến trước, bầu trước; Bác đến sau, Bác chờ". Sau đó, Người gương mẫu chờ đến lượt mình mới tiến hành bầu cử. Một nhà báo định chụp ảnh Bác đang bầu cử, Người lấy tay che lá phiếu và ngăn lại: "Không ai được vào đây. Đây là phòng viết phiếu kín của cử tri. Phải tôn trọng cử tri. Phải tôn trọng tự do và bí mật của công dân!".

"Tuy Bác Hồ là Chủ tịch nước nhưng không tự cho mình quyền khác với những công dân bình thường. Bác đặt mình trong khuôn khổ pháp luật và tôn trọng kỷ cương phép nước... Điều đó thể hiện một mẫu mực về tôn trọng luật pháp, tôn trọng quyền dân chủ của nhân dân, và không bao giờ đặt mình lên trên lợi ích quốc gia hay trên các công dân khác", PGS. TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nói.

Trước đó, năm 1960, khi tiếp xúc với nhân dân Hà Nội ở Nhà hát Lớn Thành phố ngày 24/4, Bác Hồ đã chia sẻ: “Sáng nay, một đồng chí cán bộ mời tôi ra mắt cử tri. Tôi trả lời: Đã bao nhiêu năm lòng tôi luôn luôn ở cạnh đồng bào, và tôi tin rằng lòng đồng bào cũng luôn luôn ở cạnh tôi, xa lạ gì mà phải ra mắt. Nói thế này mới đúng: Tôi đến đây để cảm ơn đồng bào đã nhất trí yêu cầu tôi và các vị khác ra ứng cử vào Quốc hội khóa II ở Thủ đô yêu quý của chúng ta… Lá phiếu cử tri có một giá trị rất cao quý, nó là dấu hiệu xác nhận rằng nhân dân thực sự làm chủ nước nhà…”.

Trong hơn 16 năm sống và làm việc ở Hà Nội, Hồ Chủ tịch đã 8 lần là cử tri đi bầu cử, trong đó có 3 lần bầu đại biểu Quốc hội còn lại là Người đi bỏ phiếu bầu Hội đồng Nhân dân thành phố và Hội đồng Nhân dân khu phố Ba Đình. Bác đều để lại dấu ấn sâu đậm,mẫu mực về tinh thần, trách nhiệm của một người công dân đối với đất nước.