Báo chí 2026: Niềm tin xuống thấp, áp lực từ AI gia tăng

(CLO) Ngành báo chí toàn cầu đang đối mặt với những thách thức mang tính sống còn khi bước sang năm 2026.

Theo báo cáo xu hướng báo chí và công nghệ mới nhất của Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters (RISJ) công bố hôm 12/1, mức độ lạc quan về tương lai ngành báo chí đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay. Chỉ 38% lãnh đạo báo chí được hỏi cho biết họ tin tưởng vào triển vọng của ngành trong năm tới, giảm mạnh so với mức 60% của 4 năm trước.

Những mối lo lớn nhất được nêu ra gồm sự gián đoạn do AI, áp lực từ giới chính trị và việc người sáng tạo nội dung thu hút sự chú ý của công chúng, khiến báo chí truyền thống có nguy cơ bị lu mờ.

Ở cấp độ từng tòa soạn, bức tranh có phần bớt u ám hơn. Khoảng 53% lãnh đạo truyền thông cho biết họ lạc quan về hoạt động kinh doanh của chính cơ quan mình, dù kém tin tưởng vào toàn ngành.

untitled.png
Ảnh minh họa.

Báo cáo được xây dựng từ các cuộc phỏng vấn với 280 lãnh đạo báo chí tại 51 quốc gia, chủ yếu là tổng biên tập và CEO. Đối tượng khảo sát tập trung nhiều ở Anh, Mỹ và châu Âu, đồng thời bao gồm đại diện từ Philippines, Việt Nam, Mexico, Ai Cập, Kenya, Uruguay và một số quốc gia khác.

Báo cáo cho thấy năm 2026 sẽ chứng kiến sự phổ biến của nhiều khái niệm mới như “nội dung linh hoạt”, “AEO” (tối ưu hóa công cụ trả lời), “nguồn gốc kỹ thuật số” hay “mã hóa cảm xúc”. Trong đó, nội dung linh hoạt được mô tả là dạng nội dung không cố định, có thể thay đổi theo thời gian thực dựa trên ngữ cảnh, vị trí, thời điểm hoặc hành vi người dùng, với sự hỗ trợ của AI. Điều này buộc các tòa soạn phải chuyển từ tư duy viết “bài báo hoàn chỉnh” sang xây dựng các đơn vị nội dung nhỏ, có thể tái tổ hợp.

Xu hướng này gắn liền với sự xuất hiện của các trình duyệt và ứng dụng tích hợp AI, như Perplexity Comet, Huxe hay ChatGPT Pulse, vốn tổng hợp tin tức thành các bản tóm tắt cá nhân hóa. Hơn 75% người được khảo sát nhận định các nền tảng thông minh này sẽ có tác động lớn hoặc rất lớn đến hoạt động của các nhà xuất bản tin tức.

Báo cáo cũng chỉ ra sự suy giảm rõ rệt của lưu lượng truy cập từ Google. Dữ liệu Chartbeat từ 2.500 trang web cho thấy lượng truy cập tìm kiếm trên Google giảm 33% trên toàn cầu và giảm 38% tại Mỹ. Lưu lượng từ Google Discover cũng giảm 21%. Một số loại nội dung như báo chí dịch vụ, hướng dẫn du lịch hay bài viết dạng “xem gì tối nay” bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Trước thực tế này, nhiều tòa soạn cho biết sẽ điều chỉnh ưu tiên biên tập trong năm 2026, tập trung vào các bài điều tra gốc, phân tích bối cảnh và câu chuyện mang yếu tố con người, những nội dung được đánh giá là khó bị các chatbot và công cụ tổng hợp tin tức dựa trên AI thay thế.

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc các tòa soạn thúc đẩy nhà báo hành xử giống người sáng tạo nội dung hơn. Báo cáo cho thấy 70% lãnh đạo lo ngại người sáng tạo đang chiếm quá nhiều thời gian và sự chú ý của công chúng, trong khi 39% sợ mất các biên tập viên giỏi vào hệ sinh thái sáng tạo nội dung, nơi mang lại nhiều quyền kiểm soát và tiềm năng thu nhập cao hơn.

Để ứng phó, 76% người được hỏi cho biết họ sẽ khuyến khích nhà báo xây dựng hình ảnh cá nhân mạnh hơn. Khoảng một nửa dự kiến hợp tác với người sáng tạo để phân phối nội dung, 31% cân nhắc thuê họ quản lý mạng xã hội và 28% có kế hoạch lập các studio hoặc liên doanh sáng tạo.

Các tòa soạn cũng dự định tăng cường hiện diện trên YouTube và các nền tảng AI trong năm 2026, đồng thời giảm phụ thuộc vào Facebook và X.

Việc ứng dụng AI trong các tổ chức tin tức được dự báo tiếp tục mở rộng. Theo báo cáo, 97% người tham gia khảo sát coi tự động hóa hậu cần là quan trọng, 82% ưu tiên AI cho thu thập tin tức và 81% cho lập trình, phát triển sản phẩm.

Xem thêm

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

(CLO) Trong lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập giữ một vị trí đặc biệt. Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 1/8/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng), tờ báo không chỉ là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh mà còn là phương tiện trực tiếp truyền bá đường lối cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

(NB&CL) Góp ý vào Dự thảo “10 nguyên tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí”, nhà báo Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng bộ nguyên tắc không nên chỉ dừng lại ở việc đưa ra những định hướng chung về sử dụng công nghệ, mà cần hướng tới một khung quy định cụ thể, có khả năng áp dụng trong thực tiễn hoạt động báo chí.

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

(CLO) Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo ngày càng chảy về các nền tảng công nghệ, nhiều cơ quan báo chí đang tìm cách khai thác giá trị lớn nhất mà họ sở hữu, đó là niềm tin của độc giả.

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

(CLO) Trong bối cảnh các tòa soạn ngày càng chú trọng xây dựng mối quan hệ trực tiếp với độc giả, tạp chí The Atlantic lại chủ động hỏi những người ít tương tác liệu họ có còn muốn tiếp tục nhận bản tin qua email hay không.

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

(CLO) Làm thế nào để thu hút độc giả trẻ là chủ đề nổi bật tại Liên hoan Truyền thông Tin tức Nam Á do Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) tổ chức ở New Delhi (Ấn Độ).

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

(CLO) Bắt đầu từ thương vụ mua lại một tạp chí kinh doanh truyền thống, Grupo OPSA đã biến tạp chí Estrategia & Negocios thành một trong những thương hiệu truyền thông kinh doanh có sức ảnh hưởng tại Trung Mỹ, với mô hình doanh thu đa dạng từ nội dung, sự kiện và nền tảng số.

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

(CLO) Các tòa soạn muốn thu hút độc giả trẻ không nên tìm cách kéo thế hệ Z quay lại với các sản phẩm tin tức truyền thống, mà cần thay đổi cách truyền tải thông tin để phù hợp với thói quen tiếp nhận của họ.

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

(CLO) Các lãnh đạo truyền thông tham dự chuyến tham quan học tập trong khuôn khổ Lễ hội Truyền thông Tin tức Nam Á của Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) đều nhận định rằng lưu lượng truy cập (traffic) sẽ không còn quay trở lại thời kỳ tăng trưởng như trước. Thay vào đó, các tòa soạn cần tập trung vào việc giữ chân độc giả, khai thác kho nội dung sẵn có và ứng dụng AI để nâng cao giá trị sản phẩm.

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

(CLO) Theo ông Siddharth Sharma, Giám đốc Nội dung và Sản xuất của JioStar, nhiều tòa soạn hiện vẫn đánh giá thành công của một bài báo chủ yếu bằng số lượt xem. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là làm thế nào để độc giả quay lại vào ngày hôm sau và tiếp tục gắn bó với nền tảng trong thời gian dài.

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh chính thức phát động Chiến dịch Đa truyền thông "Tìm lại tên anh".

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

(NB&CL) Khi những tuyến đường bị đất đá vùi lấp, nhiều khu dân cư chìm trong bùn lũ, điện và sóng điện thoại cùng lúc gián đoạn, hành trình tiếp cận hiện trường trở thành một thử thách. Giữa vùng lũ Lai Châu, phóng viên Vũ Tuấn, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã lựa chọn đi vào nơi khó khăn nhất để ghi nhận sức tàn phá của thiên tai và kể về những con người không bỏ lại nhau trong thời khắc hiểm nguy nhất.

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

(CLO) Khi AI giúp việc phát triển sản phẩm ngày càng dễ dàng và nhanh chóng, kênh truyền thông NDTV (Ấn Độ) cho rằng thách thức lớn nhất với các tòa soạn không còn là "có thể xây dựng được gì", mà là "nên xây dựng điều gì thực sự mang lại giá trị".

Cỡ chữ bài viết: