Bởi nếu xã hội không nhìn thấy vấn đề, không hiểu bản chất nguy cơ và không thấy những tổn thương phía sau các con số, thì mọi nỗ lực can thiệp đều khó bền vững.
Ngày 8/12, Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho phóng viên và những người làm truyền thông trên mạng xã hội về phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em.
Tại sự kiện, ông Đặng Hoa Nam, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em đưa ra thông điệp: truyền thông không phải khâu sau, mà là mắt xích mở đường cho nhận thức và hành động cộng đồng.
Theo ông Nam, đằng sau những con số khổng lồ về 160 triệu lao động trẻ em trên toàn cầu hay hơn 731 nghìn trẻ tham gia lao động ở Việt Nam, là hàng loạt câu chuyện chưa từng được kể: trẻ phải làm việc ban đêm, trẻ bỏ học giữa chừng, trẻ làm việc trong các làng nghề gia đình và vô tình trở thành “lao động trẻ em” trong chuỗi cung ứng. Ranh giới giữa “phụ giúp việc nhà” và “lao động trẻ em” rất mong manh.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia siết chặt tiêu chuẩn nhập khẩu đối với sản phẩm có sự tham gia của lao động trẻ em, ông Nam cho rằng báo chí có vai trò phản ánh những rủi ro thương mại này, giúp doanh nghiệp Việt chủ động hơn trước yêu cầu quốc tế. Không chỉ bảo vệ trẻ em, truyền thông còn góp phần bảo vệ uy tín và năng lực cạnh tranh của nền sản xuất.
Theo các chuyên gia tại buổi tập huấn, truyền thông về trẻ em không chỉ dừng ở thông điệp “không bóc lột sức lao động trẻ”. Báo chí còn phải kể những câu chuyện về giải pháp: mô hình hỗ trợ, gia đình thay đổi nhận thức, doanh nghiệp tuân thủ tiêu chuẩn lao động, chính quyền cơ sở đồng hành cùng trẻ. Chính những câu chuyện tích cực này tạo động lực hành động, chứ không chỉ tạo lo âu hay cảm giác tội lỗi.
Đặc biệt, việc truyền thông về trẻ em phải dựa trên nguyên tắc đặt lợi ích trẻ lên hàng đầu, không làm lộ danh tính, không giật tít gây tổn thương và bảo đảm thông tin trung thực, có kiểm chứng. Các hình thức truyền thông được khuyến nghị bao gồm phóng sự điều tra, phim tài liệu, tọa đàm chuyên sâu, câu chuyện người thật – việc thật, cũng như chiến dịch trên mạng xã hội – nơi người trẻ trở thành lực lượng lan tỏa thông điệp.
