Đó là chủ đề được thảo luận tại hội nghị Newsrewired ngày 14/5/2026, nơi các nhà báo, chuyên gia truyền thông và người sáng tạo nội dung cùng bàn về những thay đổi đang làm rung chuyển ngành báo chí.
Nhà báo người Ukraine Valeriia Voshchevska cho rằng ranh giới giữa báo chí, hoạt động xã hội và sáng tạo nội dung đang ngày càng trở nên mờ nhạt.
Bản thân cô từng làm biên tập viên mạng xã hội cho Newsweek. Theo Voshchevska, khi chiến sự tại Ukraine bùng phát, cô nhận thấy có những khoảng trống thông tin mà báo chí truyền thống chưa thể lấp đầy, buộc cô phải tìm đến những hình thức kể chuyện mới trên các nền tảng số.
Thực tế này phản ánh một xu hướng lớn hơn đang diễn ra trên toàn cầu. Trong nhiều cuộc khủng hoảng gần đây, từ Ukraine, Gaza đến Iran, công chúng thường tìm kiếm thông tin từ các cá nhân có mặt tại hiện trường trước khi tìm đến các cơ quan báo chí.
Điều này tạo ra cơ hội cho những người sáng tạo nội dung trở thành nguồn tin quan trọng. Nhưng mặt khác, nó cũng kéo theo nguy cơ thông tin bị đơn giản hóa, cảm tính hóa hoặc thậm chí sai lệch để đổi lấy lượt xem và tương tác.
Theo nghiên cứu của Reuters Institute, nhiều nhà sáng tạo nội dung sẵn sàng công khai bày tỏ quan điểm cá nhân về các vấn đề chính trị, xã hội hoặc xung đột quốc tế. Trong khi đó, báo chí truyền thống vẫn phải cân nhắc kỹ các nguyên tắc về tính trung lập, kiểm chứng và trách nhiệm xã hội.
Câu hỏi đặt ra là liệu những giá trị báo chí lâu nay có còn phù hợp trong môi trường truyền thông hiện đại hay không.
Nhà báo và nhà nghiên cứu Alessandro Accorsi cho rằng khái niệm "khách quan" trong báo chí từ lâu đã gây tranh luận. Theo ông, vấn đề không nằm ở việc luôn phải đưa ra hai góc nhìn đối lập với tỷ lệ ngang nhau. Điều quan trọng hơn là báo chí phải dựa trên bằng chứng và sự thật đã được xác minh.
"Nếu tất cả bằng chứng đều chỉ về một hướng, báo chí cần nói rõ điều đó", ông cho biết.
Accorsi nhận định thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là tốc độ lan truyền thông tin trên mạng xã hội mà còn là sự xuất hiện của các chiến dịch thao túng thông tin ngày càng tinh vi.
Trong các cuộc xung đột gần đây, nhiều tòa soạn không thể tiếp cận hiện trường, buộc phải dựa vào video trên mạng xã hội, nguồn tin chính thức hoặc các dữ liệu nguồn mở (OSINT). Điều này giúp việc đưa tin nhanh hơn nhưng cũng làm tăng nguy cơ sai sót.
Theo ông, điểm khác biệt lớn nhất mà báo chí có thể tạo ra hiện nay không phải là tốc độ mà là sự minh bạch. Độc giả không chỉ muốn biết chuyện gì đã xảy ra. Họ còn muốn biết vì sao tòa soạn tin rằng thông tin đó là chính xác, dữ liệu được kiểm chứng như thế nào và quy trình biên tập đã diễn ra ra sao.
"Nhiều khi chúng ta quá tập trung kể câu chuyện mà quên giải thích cách mình tìm ra câu chuyện đó", Accorsi nhận xét.
Ở góc độ thực tiễn, Kassy Cho, người sáng lập nền tảng tin tức dành cho giới trẻ Almost, cho rằng các cơ quan báo chí không thể tiếp tục làm nội dung cho mạng xã hội theo cách của báo in hoặc truyền hình.
Theo bà, khán giả trẻ ngày nay tiếp nhận thông tin bằng những định dạng hoàn toàn khác. Họ quen với video ngắn, cách kể chuyện trực tiếp, ngôn ngữ gần gũi và những nội dung có tính tương tác cao.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là phải hy sinh các giá trị báo chí. Kassy Cho cho biết mỗi quyết định biên tập tại Almost đều được cân nhắc dựa trên câu hỏi: câu chuyện này có thực sự phục vụ độc giả và phù hợp với sứ mệnh của tòa soạn hay không?
Điều này đồng nghĩa với việc không phải chủ đề nào đang "viral" cũng cần lao vào khai thác ngay lập tức. Có những câu chuyện cần thêm thời gian nghiên cứu, xác minh và phân tích để mang lại giá trị thực sự cho người đọc.
Đó là lý do ngày càng nhiều chuyên gia nhắc đến khái niệm "báo chí chậm" - cách làm báo ưu tiên chiều sâu, bối cảnh và giá trị lâu dài thay vì chạy đua từng phút với thuật toán.
Dù cách tiếp cận này thường không mang lại lượng tương tác bùng nổ, nhiều tòa soạn nhận thấy độc giả đánh giá cao những nội dung giúp họ hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ cập nhật diễn biến mới nhất.
