Bất động sản Việt Nam tăng giá còn cao hơn Mỹ
Vài năm gần đây, giá nhà ở nói riêng và thị trường bất động sản nói chung luôn duy trì tăng đều mỗi năm, điều này khiến “giấc mộng” mua nhà của nhiều người Việt ngày càng xa vời.
Trích dẫn số liệu từ batdongsan.com.vn, TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho biết: Trong giai đoạn 2019 - 2024, giá bất động sản Việt Nam tăng 59%; trong khi đó, bất động sản tại Mỹ tăng 54%, Úc tăng 49%, Nhật Bản tăng 41%, Singapore tăng 37%,...
Ông Lực cũng cho biết, trong 11 tháng của năm 2025, giá chung cư tại Hà Nội và TP HCM tăng 23%. Ông nhấn mạnh, việc giá nhà tăng cao để lại nhiều hệ lụy, một trong số đó là việc người Việt ngày càng khó tiếp cận nhà ở.
TS Cấn Văn Lực lý giải, có 6 nguyên nhân chính khiến giá nhà đất tăng cao và tăng không ngừng trong vài năm trở lại đây.
Thứ nhất, mặc dù nguồn cung nhà ở có xu hướng cải thiện trong vài năm gần đây, tuy nhiên, vẫn còn một số vướng mắc pháp lý và tâm lý sợ trách nhiệm vừa qua khiến nguồn cung vẫn trong tình trạng khan hiếm.
Thứ hai, chi phí đầu vào tăng, trong đó có tiền thuê đất, sử dụng đất, tiền đền bù - giải phóng mặt bằng, chi phí tài chính, vật liệu xây dựng, đầu tư xây dựng.
Thứ ba, do việc cấp phép dự án còn hạn chế, các doanh nghiệp bất động sản chủ yếu tập trung đầu tư vào phân khúc nhà ở cao cấp, khiến mặt bằng giá bình quân liên tục bị đẩy lên. Trong khi đó, phân khúc nhà ở trung cấp và nhà ở vừa túi tiền (bao gồm cả nhà ở xã hội) vẫn rơi vào tình trạng khan hiếm.
Thứ tư, tình trạng “thổi giá”, “làm giá”, “té nước theo mưa” vẫn tiếp diễn, khiến giá bất động sản bị neo ở mức cao, tăng ảo so với giá trị thực. Thực tế này thể hiện rõ qua một số vụ việc đấu giá đất cũng như hiện tượng trục lợi, mua bán nhà ở xã hội trong thời gian qua.
Thứ năm, tình trạng “đầu cơ” vẫn phổ biến. Theo khảo sát 600 người mua bất động sản năm 2024 của Batdongsan.com.vn, có tới 86% người mua nắm giữ bất động sản dưới 1 năm.
“Do mua vào ở mức giá cao, nhiều nhà đầu tư lựa chọn “găm hàng”, kiên trì giữ giá bán, chỉ chấp nhận giảm giá trong những trường hợp thực sự cấp bách”, ông Lực nói.
Thứ sáu, một trong những lý do khác đó là thuế chuyển nhượng và cho thuê bất động sản khá thấp cũng tạo điều kiện cho tình trạng đầu cơ đất đai trở nên phổ biến.
Kiến nghị cho phép chuyển đổi trụ sở cơ quan dư thừa sang nhà ở xã hội, nhà công vụ
Trước thực trạng đó, TS Cấn Văn Lực kiến nghị Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện thể chế về đất đai, xây dựng và bất động sản. Trong đó, sớm ban hành Nghị định hướng dẫn Nghị quyết số 254/2025/QH15 nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện Luật Đất đai 2024, đồng thời sớm sửa đổi, hoàn thiện Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở 2023… để tăng nguồn cung và điều tiết thị trường phù hợp.
Đặc biệt, ông Lực lưu ý khâu tổ chức thực hiện, bảo đảm ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết đã được thông qua; chủ động tháo gỡ vướng mắc phát sinh, can thiệp thị trường khi cần thiết và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Việt Nam cũng cần xây dựng phương án, giải pháp cụ thể, khả thi nhằm ổn định và kéo giảm mặt bằng giá bất động sản, nhất là giá nhà ở.
Bên cạnh đó, ông Lực cho rằng, Nhà nước cần đa dạng hóa nguồn vốn và phát triển tài chính bất động sản, như phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, sớm thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, thúc đẩy các quỹ đầu tư tín thác bất động sản (REITs), xây dựng lộ trình đánh thuế bất động sản phù hợp, minh bạch.
Kiên quyết chống lãng phí, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, bất động sản, tài sản công và đầu tư công, qua đó vừa tạo động lực tăng trưởng kinh tế, vừa khơi thông nguồn lực và củng cố niềm tin thị trường.
“Tôi cho rằng, chúng ta cần nghiên cứu cho phép chuyển đổi trụ sở cơ quan, quỹ đất dư thừa sang phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công vụ”, ông nói.
Ngoài ra, ông Lực kiến nghị đẩy nhanh lộ trình và đổi mới cách làm trong xây dựng cơ sở dữ liệu về đất đai, bất động sản và nhà ở; hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn dữ liệu này; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi kép (số hóa và xanh hóa) trong lĩnh vực đất đai, xây dựng và bất động sản.
