Sáng 12/11, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn của đại biểu về các vấn đề liên quan quản lý thuế thương mại điện tử.
Thu thuế thương mại điện tử tăng 42%
Đại biểu Ma Thị Thúy (Đoàn Tuyên Quang) nêu vấn đề kinh tế số và thương mại điện tử đang phát triển nhanh làm thay đổi phương thức kinh doanh và tạo ra những mô hình tạo giá trị mới.
Nếu chính sách thuế không theo kịp thì sẽ thất thu ngân sách, nhưng nếu quản lý thiếu linh hoạt thì có thể tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
“Xin hỏi Bộ trưởng cho biết giải pháp căn cơ nào để bảo đảm các chủ thể kinh doanh trên nền tảng số, kể cả nhà cung cấp nước ngoài, thực hiện nghĩa vụ thuế bình đẳng, đồng thời bảo vệ các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trước nguy cơ tăng chi phí tuân thủ?” – đại biểu chất vấn Bộ trưởng.
Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cùng với cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thương mại điện tử phát triển nhanh chóng, đặc biệt sau đại dịch Covid-19 khi thói quen tiêu dùng của người dân thay đổi.
Tại Việt Nam, từ năm 2022 đến nay, doanh số thương mại điện tử tăng trưởng bình quân khoảng 27%/năm, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử đứng thứ hai khu vực Đông Nam Á. Đến hết năm 2025, doanh số thương mại điện tử đạt khoảng 37 tỷ USD.
Cùng với tốc độ tăng trưởng của thị trường, số thu thuế từ hoạt động thương mại điện tử cũng tăng tương ứng. Đến hết tháng 10/2026, thu thuế từ thương mại điện tử đạt 241.000 tỷ đồng, tăng khoảng 42% so với cùng kỳ.
Kết nối dữ liệu, quản lý chặt các giao dịch trên không gian mạng
Theo Bộ trưởng, để vừa quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể kinh doanh, cần kiểm soát đầy đủ các đối tượng tham gia thị trường.
Trong đó, có ba nhóm chủ thể chính gồm: người bán hàng, những người có sức ảnh hưởng và tiếp thị liên kết (KOL, KOC); các sàn thương mại điện tử; các đơn vị cung cấp dịch vụ bổ trợ như thanh toán, vận chuyển, logistics và giao hàng.
Một trong những giải pháp được Bộ Tài chính tập trung triển khai là định danh các chủ thể và thu thập dữ liệu, bảo đảm mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ.
Về thu thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan quản lý thực hiện cơ chế thu hộ, nộp thay, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử và nhà cung cấp dịch vụ trong việc khấu trừ thuế tại nguồn.
Qua dữ liệu thu thập được, hiện có khoảng 140.000 doanh nghiệp và hơn 1 triệu cá nhân kinh doanh trên môi trường điện tử. Việc khấu trừ tại nguồn, thu hộ và nộp thay được kỳ vọng tạo thuận lợi tối đa cho các hộ, cá nhân kinh doanh trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính chú trọng kết nối cơ sở dữ liệu giữa cơ quan thuế với các cơ quan chức năng quản lý thương mại điện tử, cơ quan an ninh mạng và các tổ chức trong lĩnh vực thanh toán.
Hiện có khoảng 96 ngân hàng, công ty cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán và 105 đơn vị vận chuyển, logistics tham gia vào hệ thống kết nối dữ liệu.
Theo Bộ trưởng, việc kết nối này tạo điều kiện thuận lợi cho công tác khấu trừ thuế tại nguồn và yêu cầu các nền tảng thực hiện nộp thuế thay. Qua đó, người kinh doanh trên không gian mạng không phải kê khai nhiều lần với các cơ quan quản lý khác nhau mà chỉ cần thực hiện khai báo một lần, sau đó cập nhật thông tin. Cơ quan quản lý thương mại điện tử và cơ quan thuế sẽ kết nối, chia sẻ dữ liệu để tránh tình trạng trùng lặp thủ tục.
Đặc biệt, khi sàn thương mại điện tử đã thực hiện nộp thuế thay thì người kinh doanh không phải tiếp tục kê khai lại với cơ quan thuế. Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ kiểm soát chặt chẽ dữ liệu, nhất là thông tin chi tiết về các giao dịch thanh toán qua ví điện tử, thẻ thanh toán, gắn với việc xác định và định danh chủ thể kinh doanh.
