Hàng loạt sai phạm về vấn đề quản lý, sử dụng đất đai

Ngày 4/3/2021, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận số 355/KL-TCCP về công tác quản lý sử dụng đất, đầu tư xây dựng tại tỉnh Thừa Thiên Huế, giai đoạn 2014-2018. Theo đó, trong giai đoạn này, tại Thừa Thiên Huế công tác quản lý đất đai xảy ra nhiều sai phạm.

Cụ thể, chất lượng quy hoạch chưa cao, kế hoạch sử dụng đất chưa sát với thực trạng tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương dẫn tới một số chỉ tiêu được phê duyệt và thực tế chưa đạt yêu cầu. Việc thẩm định, phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa phù hợp và sát với tình hình phát triển kinh tế xã hội của địa phương nên một số tiêu chí đất phi nông nghiệp đạt thấp. Các cơ sở nhà đất công do địa phương quản lý còn nhiều nhưng chậm được xử lý, để hoang hóa làm lãng phí nguồn lực nhà nước.

Việc mua bán tài sản gắn liền với đất tại 69 Võ Thị Sáu (TP Huế) nhưng chưa thực hiện ký hợp đồng thuê đất và thu tiền thuê đất vi phạm Điều 35 Luật Đất đai năm 2003. Ngoài ra, việc Ủy ban nhân dân thị xã Hương Thủy giao đất làm nhà tình nghĩa cho bà Đỗ Thị Yên (xã Thủy Thanh) không thực hiện đầy đủ về trình tự, thủ tục theo quy định có dấu hiệu hợp thức hóa việc giao đất của UBND xã Thủy Thanh.

Cũng theo Kết luận, việc UBND tỉnh cho phép gia hạn nộp tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất, tách thửa, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoàn trả tiền bảo lãnh thực hiện dự án, hoàn trả tiền đầu tư tại Khu nhà đất số 73 Nguyễn Huệ (phường Vĩnh Ninh, TP Huế) cho Công ty Cổ phần Tư vấn thiết kế Xây dựng và Thương mại Việt Thành (Công ty Việt Thành) là sai quy định. Ngày 7/5/2019, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1120/QĐ-UBND thu hồi và hủy bỏ các văn bản về việc gia hạn nộp tiền sử dụng đất của Công ty Việt Thành nhưng đến nay chưa được xử lý.

Kết luận đã chỉ rõ, Công ty Việt Thành đầu tư xây dựng trên khu đất 73 Nguyễn Huệ khi chưa được cấp phép xây dựng, chưa có thẩm định bàn giao đất tại thực địa. Việc UBND tỉnh gia hạn cho Công ty Việt Thành chậm nộp tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất và việc tách thửa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với một phần thửa đất trúng đấu giá tại 73 Nguyễn Huệ là sai quy định, gây thất thoát ngân sách nhà nước. Đề nghị truy cứu trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan đến vụ việc nói trên.

Việc phân lô, tổ chức bán đấu giá 18 lô đất tại xã Thủy Bằng (thị xã Hương Thủy) chưa minh bạch, có dấu hiệu dàn xếp cho ông Lê Ngọc Thiện (hộ khẩu thường trú tại 23 Hai Bà Trưng, TP Huế) trúng đấu giá vi phạm khoản 1 Điều 37 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP của Chính phủ về bán đấu giá tài sản. Việc UBND TP Huế bán chỉ định lô đất A7 tổ 3, khu vực 5 với diện tích 195,2m2 cho ông Huỳnh Cư (lúc này là Bí thư Thành ủy TP Huế), thể hiện sự tùy tiện làm thất thoát ngân sách nhà nước.

Cũng theo Kết luận, việc quản lý, sử dụng đất sau cổ phần hóa của các công ty đơn vị gồm: Công ty Cổ phần In tại 57 Bà Triệu; Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Đầu tư tại 93 An Dương Vương; Công ty Cổ phần Du lịch Hương Giang tại 101 Hùng Vương; Công ty Cổ phần Thương mại Huế tại 209 đường Trần Hưng Đạo; Công ty Cổ phần Xây lắp Thừa Thiên Huế tại 23 Hà Nội và 09 Phạm Văn Đồng là chưa đúng mục đích sử dụng đất theo quyết định giao đất, cho thuê đất, hợp đồng thuê đất, vi phạm Điều 111 Luật Đất đai 2003 và Điều 175 Luật Đất đai năm 2013, nhưng chậm được xử lý, cần kiểm tra, rà soát, xác định số lợi bất hợp pháp làm cơ sở truy thu  đối với các doanh nghiệp cổ phần hóa cho các tổ chức, cá nhân thuê lại tài sản, thuê đất.

Bên cạnh đó, một số công tác về hoạt động thăm dò cát, sỏi và công tác quản lý đầu tư xây dựng bao gồm (dự án đầu tư vốn ngân sách và ngoài ngân sách) cũng để xảy ra nhiều sai phạm. Trách nhiệm thuộc về Thường trực UBND tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2014-2018 và các Sở, ngành liên quan.

Sai phạm lên đến hơn 400 tỷ đồng

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Thừa Thiên Huế khẩn trương chấn chỉnh công tác quản lý, sử dụng đất đai, quản lý đầu tư xây dựng trên địa bàn. Tổ chức kỷ luật và có hình thức xử lý phù hợp đối với Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, các Phó Chủ tịch tỉnh phụ trách qua các thời kỳ và các tập thể, cá nhân liên quan về những hạn chế, khuyết điểm đã nêu với thái độ nghiêm túc, khách quan, cầu thị.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị giao cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế xử lý số tiền vi phạm phát hiện qua thanh tra với tổng số tiền hơn 400 tỷ đồng. Cụ thể, thu hồi nộp tài khoản tạm giữ Thanh tra Chính phủ số tiền hơn 22 tỷ đồng. Trong đó, sai phạm trong nghiệm thu, thanh toán của các dự án đầu tư công hơn 9,2 tỷ đồng; vi phạm trong thu tiền thuê đất, miễn tiền thuê đất là hơn 12,8 tỷ đồng. Thu hồi nộp kho bạc Nhà nước tỉnh Thừa Thiên Huế tiền ký quỹ, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền trồng rừng thay thế với số tiền hơn 187,2 tỷ đồng.

Đối với những sai phạm của các dự án đầu tư công gây thiệt hại hơn 33,1 tỷ đồng. Kết luận Thanh tra chỉ rõ nội dung sai phạm chủ yếu do áp dụng đơn giá, định mức, biện pháp thi công chưa phù hợp làm tăng chi phí đầu tư dự án. Ngoài ra, các dự án ngoài ngân sách  do chậm tiến độ hoàn thành hoặc không triển khai thực hiện dẫn đến việc thất thoát hơn 99,6 tỷ đồng.

Kiểm tra, chấn chỉnh công tác đấu thầu, đấu giá trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Chỉ đạo chấm dứt việc cho thuê nhà đất theo hình thức chỉ định trên địa bàn TP Huế và quản lý, sử dụng nhà đất đảm bảo quy định pháp luật.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ chỉ đạo kiểm tra, rà soát lại các sai phạm liên quan đến việc giao đất, thuê đất. Chỉ đạo hủy kết quả đấu giá 18 lô đất tại xã Thủy Bằng (TX Hương Thủy) do ông Lê Ngọc Thiện trúng đấu giá và xử lý dứt điểm các vi phạm về sử dụng đất, trật tự xây dựng liên quan đến khu đất này.

Việc buông lỏng quản lý đất đai tại tỉnh Thừa Thiên Huế diễn ra trong nhiều năm qua nhưng không được phát hiện, xử lý kịp thời gây ra nhiều hệ lụy, khiến bức tranh kinh tế - xã hội ở địa phương có nhiều hạn chế. Với một tỉnh nghèo như Thừa Thiên Huế, mỗi năm phải hứng chịu rất nhiều thiệt hại do thiên tai, lụt bão gây ra, việc gây thất thoát ngân sách tới hàng trăm tỷ đồng quả là một sai phạm rất lớn, cần phải được kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm minh.

Mong rằng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế sẽ sớm chấn chỉnh, khắc phục những sai phạm trên.