Các tòa soạn dùng AI để nâng cao chất lượng báo chí điều tra

(CLO) Nhiều tổ chức báo chí trên thế giới đang chủ động ứng dụng và phát triển công cụ AI nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng của báo chí điều tra.

Tại hội thảo trực tuyến của Hiệp hội Báo chí và Truyền thông Quốc tế (INMA) với chủ đề về vai trò của AI trong điều tra, các diễn giả cho biết việc sử dụng phổ biến nhất hiện nay là tóm tắt tài liệu và bản ghi, chiếm khoảng 45% theo khảo sát người tham dự.

Khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn được xem là yếu tố then chốt giúp các tòa soạn phát hiện những câu chuyện bị “chôn vùi” trong dữ liệu.

Hai bàn tay chạm vào nhau trước nền màu xanh dương.
Ảnh minh họa: Unsplash

AI xử lý dữ liệu lớn, hỗ trợ điều tra báo chí

Tại tờ Kompas Daily ở Jakarta (Indonesia), AI đã trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong quy trình làm báo. Theo bà Ratna Sri Widyastuti thuộc bộ phận nội dung cộng tác, AI không phải là “phép màu” mà là công cụ giúp tiết kiệm thời gian, xử lý dữ liệu phức tạp và cho phép nhà báo tập trung vào những nhiệm vụ cốt lõi như đặt câu hỏi, xác minh và kể chuyện.

Trong bối cảnh lượng dữ liệu từ phán quyết tòa án, hồ sơ công khai và mạng xã hội ngày càng lớn, thách thức không nằm ở việc thiếu thông tin mà là xử lý thông tin đủ nhanh. Với nguồn lực hạn chế và áp lực thời gian, các nhà báo buộc phải cân bằng giữa tốc độ, chiều sâu và độ chính xác.

Kompas áp dụng AI trong 4 khâu chính, gồm rà soát tài liệu, sắp xếp và xử lý một lượng dữ liệu rất lớn, hỗ trợ nghiên cứu ban đầu và tối ưu quy trình làm việc. AI không tham gia viết bài mà chủ yếu tăng tốc các bước chuẩn bị, giúp nhà báo có thêm thời gian phân tích và kiểm chứng.

Quy trình làm việc gồm ba giai đoạn, gồm đầu vào (phiên âm, dịch, tóm tắt), xử lý (làm sạch dữ liệu, phát hiện xu hướng), và biên tập - hoàn toàn do con người đảm nhiệm.

Các dự án thực tế cho thấy hiệu quả rõ rệt. Nhóm của Kompas đã sử dụng AI để phân tích hơn 1.100 phán quyết tội giết người và 500 vụ án tham nhũng, từ đó nhận ra các xu hướng về mức án, động cơ gây án và đặc điểm của người liên quan.

AI cũng được dùng để phân tích nội dung giải trí phổ biến và hơn 10.000 bài đăng mạng xã hội về sự cô đơn, giúp xác định xu hướng trước khi nhà báo bổ sung bối cảnh.

Dù vậy, các chuyên gia lưu ý AI vẫn có hạn chế như dễ bỏ sót chi tiết, gặp khó với tài liệu dài và không thể tự xác minh thông tin. Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người.

AI phân tích tài liệu và theo dõi dữ liệu điều tra

Tại Reuters, AI được tích hợp sâu vào báo chí dữ liệu và điều tra. Bà Allison Martell, quản lý dự án doanh nghiệp kiêm biên tập viên, cho biết AI giúp mở rộng khả năng xử lý dữ liệu, tìm kiếm trong kho tài liệu lớn, phát hiện mô hình và hỗ trợ lập trình.

Reuters đã sử dụng AI trong nhiều dự án, như xử lý tài liệu viết tay từ Syria bằng công cụ nhận dạng và dịch thuật, hay xây dựng bảng điều khiển theo dõi hoạt động tàu thuyền phục vụ điều tra quân sự. AI cũng hỗ trợ trích xuất dữ liệu từ tài liệu viết tay, sau đó được kiểm chứng bằng các phương pháp thống kê để đảm bảo độ chính xác.

Hãng Reuters đã sử dụng trí tuệ nhân tạo để trích xuất dữ liệu từ các tài liệu viết tay trong một cuộc điều tra về nhiệt độ tại các nhà tù ở California.
Hãng Reuters đã sử dụng AI để trích xuất dữ liệu từ các tài liệu viết tay trong một cuộc điều tra về nhiệt độ tại các nhà tù ở California. Ảnh: INMA

Các công cụ như CoCounsel được sử dụng để tìm kiếm và tóm tắt thông tin trong hàng nghìn trang tài liệu, nhưng các nhà báo được khuyến nghị phải hiểu rõ cách công cụ hoạt động và giới hạn của nó.

Các diễn giả thống nhất rằng AI không thay thế báo chí, mà đóng vai trò hỗ trợ. Công nghệ giúp phát hiện dữ liệu và xu hướng, trong khi con người vẫn chịu trách nhiệm xác minh, phân tích và đảm bảo giá trị công chúng của thông tin.

Xem thêm

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

(CLO) Trong lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập giữ một vị trí đặc biệt. Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 1/8/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng), tờ báo không chỉ là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh mà còn là phương tiện trực tiếp truyền bá đường lối cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

(NB&CL) Góp ý vào Dự thảo “10 nguyên tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí”, nhà báo Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng bộ nguyên tắc không nên chỉ dừng lại ở việc đưa ra những định hướng chung về sử dụng công nghệ, mà cần hướng tới một khung quy định cụ thể, có khả năng áp dụng trong thực tiễn hoạt động báo chí.

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

(CLO) Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo ngày càng chảy về các nền tảng công nghệ, nhiều cơ quan báo chí đang tìm cách khai thác giá trị lớn nhất mà họ sở hữu, đó là niềm tin của độc giả.

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

(CLO) Trong bối cảnh các tòa soạn ngày càng chú trọng xây dựng mối quan hệ trực tiếp với độc giả, tạp chí The Atlantic lại chủ động hỏi những người ít tương tác liệu họ có còn muốn tiếp tục nhận bản tin qua email hay không.

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

(CLO) Làm thế nào để thu hút độc giả trẻ là chủ đề nổi bật tại Liên hoan Truyền thông Tin tức Nam Á do Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) tổ chức ở New Delhi (Ấn Độ).

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

(CLO) Bắt đầu từ thương vụ mua lại một tạp chí kinh doanh truyền thống, Grupo OPSA đã biến tạp chí Estrategia & Negocios thành một trong những thương hiệu truyền thông kinh doanh có sức ảnh hưởng tại Trung Mỹ, với mô hình doanh thu đa dạng từ nội dung, sự kiện và nền tảng số.

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

(CLO) Các tòa soạn muốn thu hút độc giả trẻ không nên tìm cách kéo thế hệ Z quay lại với các sản phẩm tin tức truyền thống, mà cần thay đổi cách truyền tải thông tin để phù hợp với thói quen tiếp nhận của họ.

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

(CLO) Các lãnh đạo truyền thông tham dự chuyến tham quan học tập trong khuôn khổ Lễ hội Truyền thông Tin tức Nam Á của Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) đều nhận định rằng lưu lượng truy cập (traffic) sẽ không còn quay trở lại thời kỳ tăng trưởng như trước. Thay vào đó, các tòa soạn cần tập trung vào việc giữ chân độc giả, khai thác kho nội dung sẵn có và ứng dụng AI để nâng cao giá trị sản phẩm.

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

(CLO) Theo ông Siddharth Sharma, Giám đốc Nội dung và Sản xuất của JioStar, nhiều tòa soạn hiện vẫn đánh giá thành công của một bài báo chủ yếu bằng số lượt xem. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là làm thế nào để độc giả quay lại vào ngày hôm sau và tiếp tục gắn bó với nền tảng trong thời gian dài.

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh chính thức phát động Chiến dịch Đa truyền thông "Tìm lại tên anh".

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

(NB&CL) Khi những tuyến đường bị đất đá vùi lấp, nhiều khu dân cư chìm trong bùn lũ, điện và sóng điện thoại cùng lúc gián đoạn, hành trình tiếp cận hiện trường trở thành một thử thách. Giữa vùng lũ Lai Châu, phóng viên Vũ Tuấn, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã lựa chọn đi vào nơi khó khăn nhất để ghi nhận sức tàn phá của thiên tai và kể về những con người không bỏ lại nhau trong thời khắc hiểm nguy nhất.

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

(CLO) Khi AI giúp việc phát triển sản phẩm ngày càng dễ dàng và nhanh chóng, kênh truyền thông NDTV (Ấn Độ) cho rằng thách thức lớn nhất với các tòa soạn không còn là "có thể xây dựng được gì", mà là "nên xây dựng điều gì thực sự mang lại giá trị".

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

(CLO) Sáng 22/7, Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức khai giảng lớp bồi dưỡng "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng" cho gần 40 phóng viên, biên tập viên và kỹ thuật viên đến từ các cơ quan báo chí, truyền thông trên địa bàn tỉnh.

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

(CLO) Sự lan tỏa mạnh mẽ của truyền thông số đang mở ra nhiều cơ hội để quảng bá văn hóa Việt Nam, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với việc giữ gìn bản sắc dân tộc. Trong bối cảnh đó, báo chí cần đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: chủ động "xây" những giá trị tích cực, bồi đắp hệ giá trị văn hóa Việt Nam và kiên quyết "chống" các biểu hiện lệch chuẩn, xuyên tạc, làm phai nhạt bản sắc dân tộc.

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

(CLO) Khi độc giả ngày càng tiếp cận tin tức qua mạng xã hội, nền tảng video và các công cụ AI thay vì truy cập trực tiếp vào website báo chí, tờ Indian Express chuyển sang chiến lược ưu tiên video nhưng không đánh đổi uy tín để "câu view".

Cỡ chữ bài viết: