Không thể chủ quan
Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 8 tăng nhẹ, vỏn vẹn 0,005% so với tháng trước.
Nguyên nhân khiến CPI tăng nhẹ trong tháng 8 là do giá hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu tăng theo giá nguyên liệu đầu vào và bước sang năm học mới 2022-2023, học phí giáo dục tại một số địa phương tăng trở lại. Đặc biệt, giá xăng dầu trong nước liên tục được điều chỉnh giảm từ tháng 7 "kìm" đà tăng CPI tháng 8.
CPI trong tháng 8 tăng rất nhẹ, tuy nhiên, không vì thế mà Việt Nam có thể chủ quan.
So với tháng 12/2021, CPI tháng 8 tăng 3,6% và so với cùng kỳ năm trước, tăng 2,89%. Như vậy, bình quân 8 tháng năm 2022, CPI tăng 2,58% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 1,64%, hoàn toàn trong tầm kiểm soát.
Có thể thấy rằng, trong bối cảnh cả thế giới đang đối mặt với tình trạng lạm phát gia tăng, Việt Nam vẫn đang làm rất tốt công tác kiểm soát lạm phát, tạo điều kiện cho kinh tế tăng trưởng sau 2 năm đối mặt với đại dịch COVID-19.
Cũng theo đánh giá của lãnh đạo Tổng cục Thống kê, hiện Việt Nam nằm trong nhóm những nước có chỉ số lạm phát cận thấp của thế giới và giỏ hàng hóa để tính CPI của Việt Nam không khác nhiều so với thế giới.
Cụ thể, Nhật Bản, Trung Quốc… nằm trong nhóm rất thấp, CPI chỉ tăng khoảng 1,8%; Việt Nam trong 7 tháng tăng CPI 2,54%, nằm trong nhóm CPI tăng cận thấp, khoảng 2-3%, tương đương với các nước: Malaysia, Indonesia, Brunei…
Trong khi đó, nhiều nước EU, Mỹ, Canada nằm trong nhóm CPI tăng cao trên 8%.
Tuy nhiên, không vì thế mà Việt Nam có thể chủ quan, khi còn 4 tháng nữa là kết thúc năm 2022 và mục tiêu của Chính phủ là kiềm chế lạm phát dưới 4%.
Theo giới chuyên gia, Việt Nam là một trong những quốc gia có độ mở kinh tế rất cao. Do đó, khi thế giới đối mặt với lạm phát, chắc chắn quá trình kiểm soát lạm phát trong nước sẽ bị ảnh hưởng.
Đó là chưa kể, thông thường, vào giai đoạn cuối năm, nhu cầu mua sắm của người dân tăng cao, các doanh nghiệp cũng sẽ tăng mạnh sản xuất. Điều này có thể khiến CPI nhích tăng.
Ngoài ra, các yếu tố như xung đột chính trị ở một số quốc gia xuất khẩu dầu mỏ, cũng có thể khiến giá cả của một số mặt hàng nhiên liệu, như xăng dầu, khí đốt hoặc một số mặt hàng lương thực có thể tăng trở lại.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho rằng: Trong năm nay, Việt Nam cũng phải đối mặt với những thách thức chung của toàn cầu. Trong đó, lạm phát tăng đang là một trong những mối nguy lớn nhất. Tuy nhiên, quá trình kiểm soát lạm phát dưới 4% có thể hoàn toàn khả thi.
Theo ông Lực, thế giới hiện nay đã đạt đến đỉnh lạm phát, chính là thời điểm quý III này, đặc biệt là tháng này và tháng tới, và quay trở về ngưỡng khoảng 2% vào cuối năm nay. Đây là một kịch bản tương đối khả thi tính đến thời điểm hiện tại.
“Với Việt Nam, trong những tháng cuối năm, do nhu cầu mua sắm tăng cao, có thể CPI và lạm phát sẽ tăng cao hơn ngưỡng mục tiêu. Tuy nhiên, nhìn chung, lạm phát của cả năm 2022 vẫn có thể đạt được mục tiêu dưới 4% như Chính phủ đề ra”, ông Lực nói.
Việt Nam sẽ làm gì để CPI dưới 4%
Để đảm bảo đạt mục tiêu CPI bình quân năm 2022 ở mức dưới 4%, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn đề nghị công tác điều hành giá trong những tháng cuối năm cần tiếp tục thực hiện một cách chủ động, linh hoạt vừa phải đảm bảo kiểm soát lạm phát bình quân cả năm 2022 theo mục tiêu Chính phủ và Quốc hội giao cũng như tạo nền tảng thuận lợi cho việc kiểm soát lạm phát cả năm 2023.
Mục tiêu của Chính phủ là kiềm chế lạm phát dưới 4%.
Theo đó, các bộ ngành, địa phương cần bám sát thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ, ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về công tác điều hành giá trong phạm vi, lĩnh vực quản lý đẩy mạnh tổ chức triển khai theo dõi sát diễn biến thị trường, tăng cường phối hợp trong công tác điều hành, kịp thời thực hiện giải pháp đảm bảo cân đối cung cầu trong nước, ổn định giá cả, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, găm hàng, đầu cơ tăng giá bất hợp lý.
Trong đó, tập trung vào các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, vật liệu xây dựng; lương thực, thực phẩm; thịt lợn; thức ăn chăn nuôi; thuốc, vật tư y tế; dịch vụ lưu trú, du lịch.
Đồng tình với ý kiến đề xuất của Bộ Tài chính, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương không được chủ quan, lơ là và cần theo dõi sát tình hình thế giới, lường trước các yếu tố tiềm ẩn rủi ro như thiên tai, bão lụt, dịch bệnh… để chủ động các biện pháp ứng phó.
“Phải rất sát sao, không để bị động, bởi nếu tình huống đã xảy ra mới bàn cách ứng phó thì sẽ không kịp thời, khi đó chỉ là xử lý việc đã rồi”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Giao nhiệm vụ tới từng bộ, ngành, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính rà soát lại chính sách, nhất là những chính sách đến cuối năm nay sẽ hết hiệu lực thì sẽ tác động đến năm 2022 ra sao, qua đó tính toán, đề xuất giải pháp phù hợp. Đồng thời phải theo dõi chặt chẽ diễn biến giá xăng dầu thế giới để có giải pháp tài khóa kịp thời.
Còn Bộ Công Thương cần chủ động bảo đảm nguồn cung và điều hành giá xăng dầu đúng quy định. Bộ Y tế triển khai các gói mua sắm tập trung thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế theo đúng quy định pháp luật, không để thiếu thuốc, ảnh hưởng tới công tác chăm sóc sức khỏe người dân.
Các bộ, ngành, địa phương khác tiếp tục kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố hình thành giá, xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm quy định pháp luật về giá.
Đồng thời, tăng cường công tác thông tin, truyên truyền, thông tin phải hết sức kịp thời, trung thực để dư luận hiểu đúng, tạo sự đồng thuận, ủng hộ đối với công tác điều hành giá.
