Ông Greig Craft và các trẻ em Việt Nam.
Trong căn phòng nhỏ ở tầng cao nhất của tòa nhà 12B Ngọc Khánh, Hà Nội, nơi vừa là văn phòng của Craft đồng thời là cửa hàng bán mũ bảo hiểm Protec, câu chuyện về ông, một người Mỹ yêu VN đã khiến tôi quên cả thời gian.
“Ông Tây Protec”
“Ông Tây Protec” - Đó là cái tên trìu mến mà hơn 500.000 học sinh tiểu học ở VN dành cho ông Greig Craft, Chủ tịch Quỹ phòng chống thương vong châu Á (Asia Injury Prevention Foundation - AIPF). Hơn 10 năm qua, Greig Craft và các cộng sự ở AIPF đã có nhiều hoạt động nhằm giảm thiểu TNGT ở VN. Ngoài việc tham gia đánh thức cộng đồng về thảm họa TNGT, hơn 500.000 chiếc mũ bảo hiểm mang nhãn hiệu Protec đã được phát miễn phí cho những người tham gia giao thông, đặc biệt là cho trẻ em. “Năm 2010 cũng có thể được coi là một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của mình khi tôi khởi xướng Sáng Kiến Vắc xin Mũ Bảo hiểm Toàn cầu (GHVI) với mong muốn chia sẻ những kinh nghiệm, thành tựu về tuyên tuyền giao thông ở Việt Nam với các nước chậm và đang phát triển khác trên thế giới.”
Greig Craft kể, ông đến VN lần đầu vào năm 1989, để lại một cuộc sống khá vương giả tại Monaco (Mỹ). Từ nhỏ, Greig Craft đã bị mê hoặc bởi những câu chuyện của người cha và những dòng nhật ký của cụ cố nội, một trong số ít người Mỹ đặt chân lên xứ sở hình chữ S ngay từ thế kỷ 19. Greig Craft đến VN với mục đích không chỉ để làm giàu mà còn để đóng góp một chút gì đó cho mảnh đất có nhiều duyên nợ với dòng họ có truyền thống kinh doanh ở Hoa Kỳ. Hơn 10 năm ở VN, Greig Craft đã loay hoay với một công việc duy nhất là sản xuất mũ bảo hiểm vừa an toàn, vừa đẹp mắt và cao hơn nữa là thông qua đó, thay đổi nhận thức về những chiếc "nồi cơm điện" trong tư tưởng của mỗi người dân đất Việt.
Craft kể, thời gian đầu, ngoài số tiền của bản thân, ông đã gõ cửa nhiều doanh nghiệp Hoa Kỳ đề nghị trợ giúp để thực hiện Dự án Helmet For Kid cung cấp miễn phí mũ bảo hiểm cho trẻ em VN. Thật may mắn là việc làm của vị cựu thương gia này đã được Bill Clinton, nguyên Tổng thống Mỹ; Cựu đại sứ Peterson; Thượng nghị sỹ John Kerry... tán đồng ủng hộ. Năm 2000, AIPF đã đầu tư số tiền lên tới 2,5 triệu USD để xây dựng một nhà máy sản xuất mũ bảo hiểm chất lượng cao tại VN. Nhà máy này hiện vẫn hoạt động theo nguyên tắc phi lợi nhuận để thực hiện các dự án nhân đạo. Từ năm 2000 đến nay nhờ lợi nhuận, Protec đã trao tặng miễn phí hơn 500.000 mũ bảo hiểm cho các em học sinh VN.
Greig Craft tâm sự AIPF muốn góp phần thay đổi những thói quen không tốt, bắt đầu là đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, không nghe điện thoại khi đi đường, cho đến việc thắt dây an toàn lúc lái xe ô tô... “Là một người cha của 5 đứa con, tôi cảm nhận nỗi đau của các bậc phụ huynh khi con cái mình gặp nạn và thật hạnh phúc khi làm được một điều gì đó cho các em. Đơn giản thôi, vì tôi yêu con trẻ. Chúng bị thương vong vô tội. Bắt đầu từ trẻ em, từ các học sinh cũng là nhằm tạo một thế hệ ý thức việc tự bảo vệ mình. Đồng thời VN là nhà của tôi, nơi tôi sống đã nhiều năm qua. Vợ và con tôi cũng là người VN mà” - Greig Craft thành thật .
Theo Greig Craft, Chủ tịch kiêm người sáng lập Quỹ AIPF: Đội mũ bảo hiểm là biện pháp đơn giản và hiệu quả nhất làm giảm nguy cơ tử vong và chấn thương sọ não do TNGT gây ra. Mọi người cần phải thay đổi thói quen và hành vi quen đội mũ bảo hiểm bất cứ khi nào tham gia giao thông bằng xe gắn máy. Hơn 10 năm qua, ngoài việc tham gia đánh thức cộng đồng về thảm họa trên những con đường, hàng trăm ngàn chiếc mũ bảo hiểm chất lượng cao nhãn hiệu Protec đã được cấp phát miễn phí cho những người tham gia giao thông, đặc biệt là trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong các vụ TNGT. Chương trình “Nón bảo hiểm cho trẻ em” của AIPF cũng được cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton trong chuyến công du tại VN đích thân phát động.
Thành lập nhà máy sản xuất nón bảo hiểm phi lợi nhuận đầu tiên trên thế giới - Protec, ông Greig Craft đã sáng tạo ra mô hình “Toàn bộ lợi nhuận thu được từ việc kinh doanh nón bảo hiểm sử dụng để tài trợ cho các chương trình giáo dục về an toàn giao thông và các chiến dịch nâng cao nhận thức của cộng đồng”. Đồng thời, Protec cũng tuyển dụng những người khuyết tật tại địa phương và các vùng lân cận vào làm công nhân cho nhà máy. Ông Craft còn là thành viên của Tổ chức An toàn giao thông đường bộ toàn cầu (GRSP). Năm 2006, Craft nhận Giải thưởng An toàn đường bộ quốc tế Prince Micheal và được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết trao tặng Huân chương Vì sự nghiệp Giáo dục VN năm 2007.
“Việt Nam là quê hương thứ hai của tui!”
Tình yêu VN trong Greig Craft dường như là mối tình xuyên thế kỷ. Cụ của Greig Craft đã có tình cảm thân yêu với đất nước này từ những năm 1899-1900 qua những chuyến đi bằng tàu biển sang VN. Rồi đến người thân sinh ra Greig Craft sau mỗi lần đặt chân đến VN, ông đã mang những tấm ảnh về đất nước nhiệt đới xa xôi cho cậu con trai xem. Trước khi cha của Greig Craft qua đời, ông đã tiếc nuối rằng nhiều lần đến VN nhưng ông chưa có dịp thăm Hà Nội. Sau khi nghỉ hưu, bố của Greig Craft đã trở thành học giả nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông biết Bác Hồ là chính khách vĩ đại nhất thế giới. Điều trăn trối đó của người cha trước khi mất càng thúc đẩy Greig Craft đến với VN và ông đã quyết định ở lại Hà Nội cho đến hôm nay.
Craft vừa nói, vừa vẽ, có lúc lại đội mũ bảo hiểm lên đầu, ông đã giảng giải cho chúng tôi nghe vì sao phải đội mũ bảo hiểm, đội như thế nào và nên chọn loại nào cho phù hợp. Nghe Craft nói tôi mới vỡ lẽ ra một điều: Mũ bảo hiểm cũng có hạn sử dụng, nếu để ý khi nhìn chiếc mũ bảo hiểm cũng sẽ biết thời gian nào phải thay. “Tôi sẽ đội mũ bảo hiểm liên tục cho dù đi xe máy, xích lô hay đi taxi, máy bay. Tôi còn kế hoạch dài hơi cho 20 năm tới tại VN. Tôi muốn thấy tất cả người dân VN đội mũ bảo hiểm. Đây là mục tiêu cả đời của tôi”- Greig Craft nhắc đi nhắc lại nhiều lần với chúng tôi. Dường như ông cũng quên cả thời gian hứa dành cho tôi đã hết mỗi khi nói về chiếc mũ bảo hiểm.
Giờ đây, dường như ai cũng biết thương hiệu của mũ bảo hiểm mang tên Protec, đó dường như là một sự lựa chọn an toàn cho mọi người khi tham gia giao thông bằng xe máy. Chia tay với chúng tôi Greig Craft đã thổ lộ bí mật của mình: “Một ngày nào đó nếu VN không còn TNGT thì đó là một tin tuyệt vời đối với tôi. Tuy nhiên tôi vẫn còn nhiều dự định ở VN. Tôi đã coi VN là quê hương thứ hai của mình. Tôi yêu VN và ngưỡng mộ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vì vậy tôi muốn cống hiến nhiều hơn nữa cho VN".
Người viết bài này đã chứng kiến nhiều đợt Protec trao tặng mũ bảo hiểm cho học sinh tại các trường tiểu học ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, trong các buổi ra quân nhân tháng ATGT ở một số tỉnh thành... Hình ảnh ấn tượng nhất trong các buổi lễ đầy ắp tiếng cười đó, tôi và nhiều người đã thấy niềm vui, hạnh phúc lớn của Craft. Phải chăng vì thế mà tôi tin: Ước mong trao tặng hàng ngàn mũ bảo hiểm cho trẻ em VN của ông Protec sẽ trở thành hiện thực. Phải chăng vì thế mà học sinh của nhiều trường tiểu học ở VN thường gọi Greig Craft với tên trìu mến là “ông Tây Protec”. Ông Tây Protec- Greig Craft- một người yêu VN đến mức đã dành trọn tuổi thanh xuân của mình vì sự nghiệp ATGT ở VN.
| Quỹ AIP vừa chính thức ký cam kết với các cơ quan Chính phủ Việt Nam vào tháng 3 năm 2011 để khởi động chiến dịch tuyên truyền đội mũ bảo hiểm cho trẻ em, một nỗ lực tổng thể gồm giáo dục, tuyên truyền và cưỡng chế, kéo dài trong 3 năm nhằm tăng tỷ lệ đội mũ bảo hiểm của trẻ em lên 80%. |
Hồ Thu
