Hàng chục nghìn m2 đất công điền cho thuê không qua đấu thầu, đấu giá
Vừa qua, báo Nhà báo và Công luận nhận được đơn thư của người dân xã Văn Đức, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội tố cáo ông Trần Xuân Điệu - Chủ tịch UBND xã Văn Đức có dấu hiệu buông lỏng quản lý đất công điền, làm trái quy định của Luật Đất đai; tự ý cho thuê đất công không qua đấu thầu, đấu giá; chỉ đạo thu tiền vào ngân sách không công khai minh bạch khiến nhân dân vô cùng bức xúc.
Khu đất Tàu Đắm được UBND xã Văn Đức cho thuê từ năm 2020 - 2021 để sản xuất nông nghiệp nhưng đến năm 2023 vẫn báo cáo UBND huyện Gia Lâm đây là "đất trống".
Theo người dân cho biết, năm 1995, UBND xã Văn Đức giao đất cho nhân dân theo Nghị định 64/CP của Chính phủ và có để phần đất công điền theo quy định. Tại thôn Chử Xá, UBND xã Văn Đức lấy phần đất Bãi Chuối là đất công điền.
Năm 2020, thực hiện công tác dồn điền đổi thửa, nhân dân đề nghị chuyển đất công điền từ khu Bãi Chuối sang khu đất Tàu Đắm với diện tích 2,5 ha tương đương với 70 sào Bắc bộ.
Tuy nhiên, sau chuyển đổi, UBND xã Văn Đức không báo cáo UBND huyện Gia Lâm, không công khai đến nhân dân mà chỉ đạo các cán bộ UBND xã tự họp bàn, tự ý cho thuê đất công không qua đấu thầu, đấu giá.
Việc UBND xã Văn Đức cho thuê đất công không qua đấu thầu, đấu giá; lấy lý do tạm giao để chống hoang hóa - chờ UBND huyện Gia Lâm cho tổ chức đấu giá.
Theo đó, toàn bộ diện tích hơn 70 sào Bắc Bộ tại khu đất Tàu Đắm, UBND xã Văn Đức đã tự giao, cho thuê đối với 11 hộ gia đình tại thôn Chử Xá với nhiều mức giá theo những năm khác nhau. Cụ thể năm 2020 đến hết 2022, mức giá cho thuê là: 1.200.000 đồng/1 sào Bắc Bộ/1 năm; Năm 2023, mức giá là: 1.500.000 đồng/1 sào Bắc Bộ/1 năm; Năm 2024, mức giá là 2.000.000 đồng/1 sào Bắc bộ/1 năm.
Trong khi đó, đất sản xuất nông nghiệp của các hộ được giao theo Nghị định 64-CP của Chính phủ liền kề đang được cho thuê với giá từ 3 đến 5 triệu đồng/1 sào Bắc Bộ/1 năm. Việc UBND xã Văn Đức cho thuê đất rẻ hơn thị trường có nguy cơ gây thất thoát ngân sách Nhà nước.
Một hộ kinh doanh cho biết, gia đình bà phải thuê lại đất khu Tàu Đắm từ một người khác với giá 3 triệu đồng/1 sào/1 năm.
Chỉ "tạm giao" để “chống hoang hóa”?
Để làm rõ sự việc trên, phóng viên đã có cuộc làm việc với đại diện UBND xã Văn Đức gồm: Ông Trần Xuân Điệu – Chủ tịch UBND xã, ông Đinh Văn Yên – Phó Chủ tịch UBND xã và ông Đào Quyết Chiến là công chức tài chính – kế toán.
Tại cuộc làm việc, ông Trần Xuân Điệu – Chủ tịch UBND xã Văn Đức thừa nhận có việc tạm giao, cho thuê khu đất Tàu Đắm với diện tích hơn 19.000 m2 cho 11 hộ gia đình từ năm 2020. Thời gian cho thuê là 3 tháng; khi hết thời gian sẽ họp lại và gia hạn. Giá cho thuê thời điểm năm 2020 - 2021 là 1 triệu 200 nghìn đồng/1 sào Bắc Bộ/1 năm. Hiện, năm 2024 đã tăng lên 2 triệu đồng/1 sào Bắc Bộ/1 năm.
“Sau khi dồn điền đổi thửa, vào năm 2020, UBND xã có đề xuất với UBND huyện cho phép thực hiện mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch sinh thái tại nhiều khu đất công điền, trong đó có khu đất Tàu Đắm. Trong khi chờ UBND huyện xem xét phương án, chúng tôi đã họp UBND xã, xét nhu cầu sản xuất nông nghiệp của người dân, chúng tôi đã tạm giao cho các hộ dân…”, ông Trần Xuân Điệu cho biết.
Nhiều diện tích đất tại khu Tàu Đắm sát sông Hồng bị sạt lở nghiêm trọng.
Phóng viên đặt câu hỏi: Việc UBND xã Văn Đức cho thuê đất đối với các hộ gia đình, cá nhân có báo cáo UBND huyện Gia Lâm, được sự đồng ý hay không khi khu vực này đang được quy hoạch là đất đấu giá? Đồng thời, có chủ trương nào thể hiện bằng văn bản của UBND xã Văn Đức về việc cho thuê đất tại khu Tàu Đắm hay không?
Trả lời câu hỏi, ông Trần Xuân Điệu cho biết, UBND huyện Gia Lâm không có văn bản nào về chủ trương cho UBND xã được cho thuê khu đất Tàu Đắm.
Trong khi đó, ông Đinh Văn Yên – Phó Chủ tịch UBND xã Văn Đức cho biết, việc UBND xã thống nhất cho thuê đất khu vực Tàu Đắm chỉ được “ghi vào sổ” của mỗi cán bộ. Còn việc nộp tiền thuê đất thì các hộ dân có danh sách, 1 hộ đại diện nộp tiền cho UBND xã.
Báo cáo của UBND xã Văn Đức thể hiện đất tại khu Tàu Đắm là "đất trống chưa sử dụng" nhưng thực tế đã được cho thuê, sử dụng từ nhiều năm trước đó.
Phóng viên tiếp tục đặt câu hỏi: Vậy, dựa vào lý do, cơ sở nào mà UBND xã Văn Đức lại tự ý cho các hộ gia đình, cá nhân thuê đất không qua đấu thầu, đấu giá? Giải thích về việc này, vị Chủ tịch UBND xã lấy lý do là “không để đất hoang hóa” và lý giải việc cho thuê đất chỉ là “tạm giao” theo thời vụ.
Cũng trong cuộc làm việc, phóng viên thắc mắc về việc, UBND xã Văn Đức có thông báo, niêm yết văn bản tại các Nhà văn hóa thôn để công khai việc cho thuê khu đất Tàu Đắm hay không? Ông Trần Xuân Điệu cho rằng việc này có thông báo nhưng lại không cung cấp được bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh.
Hợp đồng tạm giao, cho thuê đất tại khu vực Tàu Đắm được ông Trần Xuân Điệu - Chủ tịch UBND xã Văn Đức ký với các hộ gia đình (năm 2021) không qua đấu thầu, đấu giá.
Mới đây, ông Trần Xuân Điệu – Chủ tịch UBND xã Văn Đức có cung cấp một số văn bản liên quan theo đề nghị của phóng viên. Trong đó, ngày 3/2/2023, UBND xã Văn Đức có văn bản số 15/UBND-ĐC “về việc cung cấp thông tin vị trí đất công để chuẩn bị đấu giá quyền thuê đất sản xuất nông nghiệp đối với vị trí đất công, đề xuất giá khởi điểm” gửi UBND huyện Gia Lâm, Trung tâm phát triển quỹ đất huyện, trong đó có khu đất Tàu Đắm. UBND xã này đề xuất giá khởi điểm để đấu giá là là 6000 đồng/1 m2.
Đặc biệt, UBND xã Văn Đức báo cáo hiện trạng sử dụng đất là: Đất trống chưa sử dụng. Báo cáo là vậy, tuy nhiên, thực tế, khu đất Tàu Đắm đã được UBND xã Văn Đức giao, cho thuê, thu tiền từ nhiều năm trước để người dân sản xuất nông nghiệp, trồng cây cảnh. Điều này cho thấy, báo cáo của UBND xã Văn Đức là “sai sự thật”, có dấu hiệu "che giấu" việc cho thuê đất không qua đấu thầu, đấu giá.
Trong khi đó, theo tìm hiểu của phóng viên, nhiều hộ, gia đình cá nhân khi được thuê đất đã không trực tiếp sản xuất mà cho thuê lại với giá khoảng 3 triệu đồng/1 sào Bắc Bộ/1 năm. Như vậy, việc UBND xã Văn Đức cho thuê đất với “giá rẻ” – 2 triệu đồng/1 sào Bắc Bộ/1 năm với lý do “đất xấu” liệu có làm thất thu ngân sách Nhà nước?
Ông Trần Xuân Điệu - Chủ tịch UBND xã Văn Đức tiếp nhận nội dung làm việc của phóng viên.
Trao đổi với phóng viên về sự việc nêu trên, Luật sư Nguyễn Hoài Nam – Giám đốc Công ty Luật TNHH Bamboo Star nhận định: Qua thông tin cho thấy, khu đất Tàu Đắm (hiện đang được quy hoạch để đấu giá quyền thuê đất là khu A5(5) thuộc xã Văn Đức là quỹ đất công ích do UBND xã Văn Đức quản lý sau dồn điền đổi thửa năm 2020. Hiện nay, khu đất nêu trên đang được UBND xã Văn Đức ký hợp đồng tạm giao, cho thuê đất đối với các cá nhân, hộ gia đình trên địa bàn xã để sử dụng vào mục đích nông nghiệp.
Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 118 và khoản 3 Điều 132 Luật Đất đai năm 2013:
“Điều 118. Các trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất và các trường hợp không đấu giá quyền sử dụng đất
1. Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất trong các trường hợp sau đây, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này: đ) Cho thuê đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối”;
“Điều 132. Đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích
3. Đối với diện tích đất chưa sử dụng vào các mục đích quy định tại khoản 2 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp xã cho hộ gia đình, cá nhân tại địa phương thuê để sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản theo hình thức đấu giá để cho thuê. Thời hạn sử dụng đất đối với mỗi lần thuê không quá 05 năm.
Tiền thu được từ việc cho thuê đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích phải nộp vào ngân sách nhà nước do Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý và chỉ được dùng cho nhu cầu công ích của xã, phường, thị trấn theo quy định của pháp luật”.
"Theo đó, trường hợp UBND xã Văn Đức cho hộ gia đình, cá nhân thuê đất công ích để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản và ký hợp đồng cho thuê đất thì phải thực hiện thông qua thủ tục đấu giá. Tuy nhiên, xem xét các Hợp đồng tạm giao, cho thuê đất sản xuất nông nghiệp tại khu Tàu Đắm A5(5) do UBND xã Văn Đức ký kết với các cá nhân, hộ gia đình thì bản chất đây là Hợp đồng cho thuê đất công ích, có thời hạn thuê đất, có thu tiền thuê đất. Song việc ký hợp đồng cho thuê quỹ đất công ích không thông qua thủ tục đấu giá là vi phạm các quy định pháp luật về đất đai", Luật sư Nguyễn Hoài Nam nhận định.
Trước sự việc trên, kính đề nghị Huyện ủy, UBND huyện Gia Lâm, Công an huyện Gia Lâm nhanh chóng vào cuộc thanh tra, kiểm tra làm rõ, xử lý nghiêm sai phạm (nếu có).
Theo chúng tôi được biết, ngày 31/7/2024, Văn phòng Huyện ủy Gia Lâm đã có văn bản số 508-CV/VPHU về việc chuyển đơn của công dân xã Văn Đức, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội đến Chủ tịch UBND huyện Gia Lâm liên quan đến nội dung công dân tố cáo ông Trần Xuân Điệu - Chủ tịch UBND xã Văn Đức có dấu hiệu buông lỏng quản lý, tham nhũng, trục lợi, làm trái quy định trong công tác quản lý đất đai và bao che cho những sai phạm tại bến đò Văn Đức.
Thường trực Huyện ủy chỉ đạo Văn phòng Huyện ủy Gia Lâm chuyển đơn của công dân tới đồng chí Chủ tịch UBND huyện xem xét, giải quyết, thông báo kết quả cho công dân và báo cáo Thường trực Huyện ủy theo quy định.
Báo Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin.
