“Đất vàng” cho thuê với giá rẻ
Báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước của TP. Hà Nội của Hội đồng Nhân dân (HĐND) TP. Hà Nội cho biết: Nhiều nhà chuyên dùng hiện đang ở những vị trí đắc địa nhất Hà Nội, là những khu đất được coi là “đất vàng” của Thủ đô nhưng giá thuê vẫn chưa cập nhật, điều chỉnh theo thị trường.
Điển hình như Công ty TNHH Hùng Chung Nghĩa thuê nhà chuyên dùng 26 Điện Biên Phủ (quận Ba Đình) với diện tích nhà thuê 353m2, diện tích đất thuê là 435m2, thế nhưng tổng tiền thuê cả nhà và đất 1 tháng chỉ có khoảng 39,7 triệu đồng.
Công ty TNHH Hùng Chung Nghĩa thuê nhà chuyên dùng 26 Điện Biên Phủ (quận Ba Đình) với diện tích hàng trăm mét vuông với giá gần 40 triệu đồng.
Tượng tự, nhà chuyên dùng 57 Trần Phú do Công ty Cổ phần Du lịch Kim Liên có diện tích nhà thuê là 611m2 và diện tích đất là hơn 1.000m2, tuy nhiên, giá thuê tất cả diện tích đất và nhà chỉ có gần 100 triệu đồng/tháng.
Qua đó, HĐND thành phố đánh giá công tác tham mưu, ban hành cơ chế, chính sách liên quan đến quản lý sử dụng tài sản công là nhà, đất của thành phố Hà Nội còn chậm. Mặc dù Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, các văn bản là nghị định, thông tư hướng dẫn đã có từ năm 2017; các quy định liên quan đến định giá đất, giá nhà có nhiều thay đổi..., tuy nhiên, thành phố vẫn chưa ban hành văn bản thay thế, hướng dẫn, chỉ đạo kịp thời triển khai, tổ chức thực hiện.
Đáng chú ý, một số văn bản của UBND thành phố được ban hành từ năm 2012 nhưng đến nay vẫn đang được áp dụng và chưa được điều chỉnh. “Với sự thay đổi của chính sách pháp luật, sự phát triển của nền kinh tế, cho đến nay các quy định này có nhiều điểm không còn phù hợp, bất cập với yêu cầu quản lý cho thuê và thu tiền thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước trên địa bàn thành phố”, báo cáo giám sát HĐND thành phố chỉ rõ.
Gia tăng vi phạm trật tự xây dựng tại các khu nhà chuyên dùng
Cũng theo đánh giá, hiện có nhiều nhà chuyên dùng được đơn vị thuê xây dựng không phép hoặc trái phép, cơi nới thêm diện tích và điều đáng nói ở đây là hành vi vi phạm này đang có chiều hướng gia tăng.
Điển hình như Viện nghiên cứu phát triển đô thị thuê nhà chuyên dùng 35 Điện Biên Phủ với diện tích nhà là 164m2 và khuôn viên đất là 538m2 . Sau đó, Viện này đã xây dựng thêm diện tích 463m2, trong đó không phép là 71m2 . Từ năm 2002 đến nay đơn vị chưa thanh toán tiền thuê nhà. Năm 2013, UBND thành phố đã có quyết định thu hồi 565m2 đất có nhà, công trình tại số nhà 35 Điện Biên Phủ nhưng đến nay vẫn chưa thể thực hiện được.
Hay tại nhà chuyên dùng số 6 Nguyễn Công Trứ được Bộ Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn sử dụng là khu liên cơ gồm 9 đơn vị trực thuộc thì cả 9 đơn vị đều nợ đọng tiền thuê nhà, trong đó đơn vị nợ tiền nhiều nhất là Công ty Cổ phần Cơ điện xây dựng và hợp tác lao động nợ gần 10 tỷ đồng. Thậm chí hầu hết các đơn vị thuê đều cơi nới, xây thêm công trình cho nhiều đơn vị khác thuê lại.
Còn tại nhà ở 56 Trần Quốc Toản do Công ty Cổ phần Vật liệu và Công nghệ đứng tên thuê từ năm 2014, đơn vị đã tự ý sử dụng diện tích tầng 1 và 2 làm nhà hàng ăn uống; tự ý dựng nhà tạm 2 tầng khung nhôm kính, ốp gạch bên ngoài trong khuôn viên căn biệt thự...
Nhà chuyên dùng số 6 Nguyễn Công Trứ được Bộ Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn sử dụng là khu liên cơ gồm 9 đơn vị trực thuộc, hầu hết các đơn vị thuê đều cơi nới, xây thêm công trình cho nhiều đơn vị khác thuê lại.
Hoặc trường hợp số nhà 281 Đội Cấn do Công ty Cổ phần Du lịch và Xúc tiến đầu tư thuê, cả một khu vực nhà chuyên dùng rộng hơn 9.000m2 được đơn vị này biến thành nhà xưởng cấp 4 với đa dạng các loại hình dịch vụ, từ siêu thị, kho bãi, garage ôtô cho tới kinh doanh nhà hàng.
Ngoài ra, trên địa bàn thành phố còn rất nhiều nhà chuyên dùng sử dụng không hiệu quả như nhà số 37 phố Hàng Khay (quận Hoàn Kiếm) bỏ trống chưa đấu giá... Nhiều nhà chuyên dùng người dân tự ý chuyển đổi thành nhà để ở như tại số nhà 30 Hàng Cá (quận Hoàn Kiếm) do Công ty Xuất nhập khẩu Mỹ nghệ Thăng Long thuê nhưng có tới 12 hộ dân đang sinh sống bên trong... Hay như nhà chuyên dùng tại số 43 ngõ Văn Hương (quận Đống Đa) do Công ty Cổ phần Cao su Hà Nội đứng tên thuê nhà, nhưng hiện trạng cũng là nơi sinh sống của 3 hộ dân...
Không dừng lại, theo nguồn tin của phóng viên được biết, hiện nay nhiều đơn vị sử dụng nhà chuyên dùng chậm hoặc không trả tiền thuê nhà.
Điển hình như Nhà Xuất bản Thế giới thuê nhà 46 Trần Hưng Đạo (quận Hoàn Kiếm) hiện đang nợ số tiền thuê nhà là hơn 14,3 tỷ đồng. Đồng thời, đơn vị đang làm các thủ tục trả lại nhà chuyên dùng. Tương tự, nhà xuất bản Văn hoá dân tộc thuê nhà chuyên dùng 19 Nguyễn Bỉnh Khiêm (quận Hai Bà Trưng) còn nợ hơn 2,5 tỷ đồng; Hợp tác xã Tiến Thành nợ tiền thuê nhà chuyên dùng 42 Hàng Đường số tiền hơn 3,7 tỷ đồng...
Bên cạnh đó, theo báo cáo giám sát của HĐND thành phố Hà Nội về sử dụng tài sản công là nhà, đất thuộc sở hữu của thành phố cũng chỉ rõ hiện nay có tình trạng có những đơn vị không ký hợp đồng và không trả tiền nhà thuê nhà là nhà chuyên dùng của thành phố. Mặt khác, có nhiều địa điểm nhà chuyên dùng đã hết thời hạn Hợp đồng thuê nhà đất đến nay chưa được đơn vị quản lý nhà ký lại, gia hạn thuê dẫn đến tình trạng quản lý quỹ nhà chuyên dùng ngày càng phức tạp.
Có thể thấy, việc sử dụng tài sản công là nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước của TP. Hà Nội đang còn nhiều tồn tại, bất cập. Ngoài các vi phạm của đơn vị sử dụng, sự buông lỏng quản lý của Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội còn có trách nhiệm của các cơ quan liên quan và cần UBND TP. Hà Nội sớm vào cuộc xử lý dứt điểm những vi phạm.
Thành Vinh
