Chiều 14/8, tiếp tục phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.
Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết tại các phiên thảo luận ở tổ và hội trường, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất tán thành với sự cần thiết ban hành Luật. Những vấn đề lớn của dự thảo Luật đã được cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan liên quan nghiên cứu kỹ lưỡng, rà soát, tiếp thu hoàn thiện.
Về sự cần thiết phải tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm sự hài hòa giữa tiền kiểm và hậu kiểm gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh chính trị, tư tưởng và hạn chế tối đa các sai sót trong dự thảo, Bộ trưởng cho rằng cơ chế kiểm soát thiết kế theo 3 lớp đối với các nhóm chủ đề, đề tài liên quan đến lịch sử cách mạng, chủ quyền an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước, anh hùng dân tộc.
Lớp thứ nhất là thẩm định của nhà xuất bản; lớp thứ hai là cơ quan chủ quản kiểm tra kết quả thẩm định; lớp thứ ba là cơ quan quản lý nhà nước đọc, kiểm tra, lưu chiểu, cho ý kiến trước khi phát hành. Việc tăng cường kiểm soát này nhằm nâng cao trách nhiệm của nhà xuất bản, cơ quan chủ quản cũng như cơ quan quản lý nhà nước trong quy trình xuất bản.
Về chính sách của nhà nước với phát triển hoạt động xuất bản, dự thảo Luật quy định khung chính sách trong luật và áp dụng pháp luật có liên quan, tập trung hỗ trợ phát triển xuất bản chuyển đổi số, xuất bản điện tử, văn hóa đọc, hỗ trợ tác giả đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn khó khăn hội nhập quốc tế trong hoạt động xuất bản. Đồng thời, có các chính sách đào tạo, thu hút, và phát triển nguồn nhân lực, phát huy vai trò của các hội, hiệp hội để đáp ứng yêu cầu của ngành xuất bản.
Liên quan đến các quy định về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng xuyên biên giới, bảo vệ quyền tác giả, dự thảo Luật quy định các biện pháp ngăn chặn việc tổ chức, cá nhân đưa sản phẩm, tài liệu có nội dung vi phạm ra công chúng dưới hình thức xuất bản phẩm. Bổ sung quy định về quản lý nhà nước, các hành vi bị nghiêm cấm đối với việc phổ biến sản phẩm thông tin có tính chất xuất bản trên không gian mạng. Bổ sung quy định về quản lý hoạt động xuất bản trên môi trường số, xuyên biên giới, bảo vệ quyền tác giả và các quy định về sở hữu trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản. Điều này nhằm bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Dự thảo Luật cũng quy định mô hình tập đoàn xuất bản truyền thông quốc gia và cơ quan chủ lực xuất bản truyền thông quốc gia theo hướng tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành phát triển các mô hình tổ chức xuất bản phù hợp, phát huy vai trò của các cơ quan chủ lực trong lĩnh vực xuất bản truyền thông. Quy định chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và cơ chế quản lý phù hợp yêu cầu phát triển của ngành xuất bản trong tình hình mới.
Nhằm khắc phục bất cập, thực tiễn và hoàn thiện công cụ quản lý trong môi trường số, dự thảo Luật đã xác định rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tự chủ và thực hiện hậu kiểm. Bỏ quy định về tạm dừng hoạt động xuất bản. Đồng thời, hoàn thiện các quy định về quản lý nhập khẩu xuất bản phẩm; phòng, chống in lậu, vi phạm bản quyền; quy định trách nhiệm của nền tảng trung gian và nền tảng xuyên biên giới trong môi trường số.
