Khai thác vượt phạm vi ranh giới đã được cấp giấy phép
Như Báo Nhà báo và Công luận đã thông tin, ngày 28/10/2014, UBND tỉnh Cao Bằng cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 1669/GP-UBND cho Công ty TNHH thương mại Thái Trường được phép khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường bằng phương pháp khai thác lộ thiên tại mỏ đá vôi Đẩu Ruộc - Roạc Mạ, xã Nguyễn Huệ, tỉnh Cao Bằng; diện tích khai thác 0,5 ha, trữ lượng khai thác 287.659m, công suất khai thác 20.000m/năm, thời hạn khai thác 7 năm.
Năm 2019, Công ty TNHH thương mại Thái Trường chuyển nhượng quyền khai thác mỏ đá cho Công ty TNHH tư vấn xây dựng 13-10 và được UBND tỉnh Cao Bằng cấp Giấy phép khai thác (năm 2021), gia hạn thời gian khai thác 12 năm tại Giấy phép khai thác khoáng sản số 565/GP-UBND ngày 11/5/2022.
Kể từ khi đi vào hoạt động đến nay, doanh nghiệp không thực hiện lắp đặt trạm cân theo quy định tại khoản 2 Điều 42 của Nghị định 158/2016/NĐ-CP (nay là khoản 5 Điều 59 Nghị định 193/2025/NĐ-CP ngày 02/7/2025 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và Khoáng sản).
Chưa lập bản đồ hiện trạng, bản vẽ mặt cắt hiện trạng, báo cáo thống kê trữ lượng khai thác khoáng sản hằng năm theo quy định. Đặc biệt, khai thác không đúng theo các thông số của hệ thống khai thác; Khai thác vượt phạm vi ranh giới đã được cấp giấy phép theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 55, Luật Khoáng sản 2010 (nay là Điều 59 Luật Địa chất và Khoáng sản 2024). Hiện trạng bề mặt gương khai thác có dấu hiệu gãy vỡ, còn có đá treo, đá mỏi.
Thêm vào đó, rãnh thoát nước của tuyến đường trước khu vực mỏ, mương thoát nước tại vị trí sang kho mìn bị vùi lấp.
Đối với việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường: Doanh nghiệp chưa lập báo cáo công tác môi trường định kỳ năm 2022 và năm 2023, năm 2024 mới thực hiện là chưa đầy đủ theo quy định tại Điều 119 của Luật Bảo vệ môi trường. Chưa đăng ký môi trường tại UBND xã theo quy định và chưa lập Phương án cải tạo, phục hồi môi trường sau khi được gia hạn cấp phép gửi cơ quan chức năng phê duyệt.
Cần xử lý nghiêm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan
Lý giải về nguyên nhân để sai phạm kéo dài, Công ty TNHH tư vấn xây dựng 13-10 cho rằng, những vướng mắc tồn tại đã xảy ra từ trước thời điểm nhận chuyển nhượng chưa được tháo gỡ như: vượt ranh giới cấp phép, khai thác không đúng theo các thông số của hệ thống khai thác, chưa được bàn giao mốc giới theo quy định; Vướng mắc trong việc bàn giao hồ sơ, mặt bằng giữa đơn vị chuyển nhượng và công ty nên khó khăn trong việc lập báo cáo thống kê, kiểm kê các năm tiếp theo...Bên cạnh đó do đơn vị còn chưa tự giác thực hiện, chủ động nghiên cứu các quy định của pháp luật về khoáng sản và các quy định khác có liên quan như: lắp đặt trạm cân, lập báo cáo công tác môi trường định kỳ, đăng ký môi trường, lập Phương án cải tạo, phục hồi môi trường.
Qua đó, Thanh tra tỉnh Cao Bằng kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn Công ty đo đạc lại toàn bộ diện tích đang sử dụng báo cáo gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường để hướng dẫn các thủ tục về đất đai; khôi phục, xác định quản lý mốc giới theo quy định.
Tăng cường công tác kiểm tra, phát hiện và kịp thời xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản, bảo vệ môi trường, quản lý sử dụng đất. Đồng thời, chỉ đạo các phòng chuyên môn tổ chức kiểm điểm đối với tập thể, cá nhân để xảy ra những nguyên nhân tồn tại.
Đối với Công ty TNHH tư vấn xây dựng 13-10, khôi phục, xác định quản lý mốc giới theo quy định; Đưa khai thác về trạng thái an toàn đúng theo các thông số của hệ thống khai thác, đúng ranh giới khai thác được cấp phép; Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước; Lập báo cáo định kỳ, báo cáo thống kê, kiểm kê hằng năm, báo cáo công tác môi trường đầy đủ, đúng thời gian; Tiến hành đăng ký môi trường tại UBND xã; Lập Phương án cải tạo, phục hồi môi trường, lắp đặt trạm cân theo quy định. Khai thác đảm bảo an toàn khắc phục ngay đá treo, đá mỏi, có dấu hiệu gãy vỡ tại gương khai thác; Khơi thông dòng chảy các tuyến mương chạy qua khu vực Mỏ, đảm bảo môi trường.
Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên, Chủ tịch xã Nguyễn Huệ, tỉnh Cao Bằng cho biết: Hiện doanh nghiệp chưa thực hiện các kiến nghị của Thanh tra tỉnh tại địa phương.
Sở Nông nghiệp và Môi trường có dấu hiệu buông lỏng quản lí:
Trong công tác quản lý còn chưa chặt chẽ như chưa bàn giao mốc giới tại thực địa theo quy định tại khoản 3 Điều 20 Nghị định 158/2016/NĐ-CP; khai thác vượt phạm vi ranh giới được cấp giấy phép, khai thác không đúng theo các thông số của hệ thống khai thác nhưng không kịp thời xử lý vẫn trình UBND tỉnh cho phép chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản, gia hạn thời gian cấp phép, để diễn ra tình trạng này kéo dài trong nhiều năm qua.
Báo Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin./.
