Trong nhiều năm, lượt xem trang (pageview) là thước đo quan trọng của các tòa soạn số. Càng nhiều người truy cập website, cơ hội thu hút quảng cáo càng lớn.
Nhưng thực tế hiện nay đang thay đổi nhanh chóng. Độc giả ngày càng dành nhiều thời gian trên TikTok, YouTube, Facebook và các nền tảng video khác thay vì truy cập trực tiếp vào website của các cơ quan báo chí. Trong khi đó, AI đang làm thay đổi cả ngành quảng cáo, khiến mô hình kinh doanh truyền thống của nhiều tòa soạn chịu áp lực ngày càng lớn.
Tại Hội nghị Truyền thông Kỹ thuật số châu Á ở Manila, ông Dian Gemiano, Giám đốc Marketing của KG Media, tập đoàn sở hữu nhiều thương hiệu báo chí lớn tại Indonesia, đã chia sẻ cách doanh nghiệp này đang thử nghiệm AI để thích nghi với điều mà ông gọi là "kỷ nguyên hậu lượt xem trang".
Độc giả đông hơn nhưng kiếm tiền khó hơn
Theo Gemiano, khó khăn lớn nhất hiện nay là khoảng cách giữa lượng độc giả và doanh thu ngày càng rộng.
Nội dung báo chí vẫn tiếp cận được lượng người xem rất lớn trên mạng xã hội, nhưng doanh thu lại không tăng tương ứng vì các nền tảng công nghệ đang nắm phần lớn nguồn thu quảng cáo.
Cùng lúc đó, AI cho phép các thương hiệu tự tạo ra hàng nghìn phiên bản quảng cáo chỉ trong thời gian ngắn, làm thay đổi vai trò của các nhà xuất bản tin tức trong chuỗi giá trị quảng cáo.
"Hệ sinh thái quảng cáo đã thay đổi hoàn toàn", Gemiano nhận định.
Thay vì tập trung vào việc dùng AI để thay thế phóng viên hay tự động hóa sản xuất tin tức, KG Media lựa chọn một hướng đi khác, đó là sử dụng AI để tìm kiếm nguồn thu mới, hiểu độc giả tốt hơn và khai thác giá trị từ các thương hiệu báo chí đã xây dựng trong nhiều thập kỷ.
Tìm cách kiếm tiền từ độc giả trên mạng xã hội
Một trong những thách thức lớn nhất với các tòa soạn hiện nay là làm sao tạo doanh thu từ lượng độc giả khổng lồ đang xem nội dung trên mạng xã hội.
Để giải quyết vấn đề này, KG Media đã xây dựng hệ thống AI có khả năng tự động ghép quảng cáo phù hợp với từng video tin tức trước khi nội dung được đăng lên các nền tảng số.
Thay vì xử lý thủ công hàng trăm video mỗi ngày, hệ thống có thể tự đánh giá nội dung, mức độ phù hợp với thương hiệu quảng cáo và các yếu tố an toàn truyền thông.
Theo Gemiano, đây không phải công nghệ quá phức tạp, nhưng khi áp dụng ở quy mô lớn, nó giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và mở ra thêm cơ hội doanh thu từ các nền tảng ngoài website.
AI giúp hiểu độc giả sâu hơn
Bên cạnh quảng cáo, KG Media còn sử dụng AI để nâng cấp các công cụ nghiên cứu truyền thông.
Các hệ thống truyền thống thường gặp khó khăn khi phân tích tiếng lóng, cách nói mang tính địa phương hoặc các sắc thái văn hóa trong những cuộc thảo luận trực tuyến.
AI giúp công ty hiểu rõ hơn cách công chúng phản ứng với một sự kiện, một thương hiệu hoặc một chiến dịch truyền thông. Những dữ liệu này sau đó được sử dụng để tư vấn cho khách hàng quảng cáo, đồng thời hỗ trợ đội ngũ kinh doanh xây dựng các đề xuất phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.
Huấn luyện AI bằng 60 năm dữ liệu báo chí
Một dự án đáng chú ý khác là việc KG Media sử dụng kho lưu trữ của tờ báo Kompas từ năm 1965 để đào tạo hệ thống AI nội bộ.
Mục tiêu không phải tạo ra một chatbot thông thường mà là xây dựng các công cụ có khả năng phản ánh phong cách viết, ngôn ngữ và bản sắc biên tập đã làm nên thương hiệu của Kompas.
Trong tương lai, các trợ lý AI hoặc chatbot của tòa soạn có thể giao tiếp với độc giả theo cách gần với phong cách báo chí của Kompas thay vì mang giọng điệu chung chung như nhiều công cụ AI hiện nay.
Đối với KG Media, đây là cách bảo vệ bản sắc thương hiệu trong thời đại AI đang khiến nội dung ngày càng trở nên giống nhau.
Hồi sinh thương hiệu cũ bằng AI
AI cũng đang tạo cơ hội mới cho những thương hiệu báo chí lâu đời. KG Media lấy ví dụ về Bobo, một tạp chí thiếu nhi đã tồn tại từ thập niên 1970.
Trước đây, việc chuyển các câu chuyện của Bobo thành phim hoạt hình đòi hỏi nhiều tháng sản xuất và chi phí lớn. Nay, các công cụ AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí thực hiện.
Nhờ đó, những nội dung vốn thuộc về thế hệ độc giả cũ có thể được tái hiện dưới hình thức mới để tiếp cận trẻ em và thanh thiếu niên trên các nền tảng số.
Khi tin tức được kể bằng... karaoke
Có lẽ dự án khác thường nhất của KG Media là "News Karaoke". Thay vì chỉ đăng bài viết hoặc video tin tức thông thường, công ty sử dụng AI để biến các câu chuyện thời sự thành những bài hát karaoke mang phong cách quen thuộc với khán giả Indonesia.
Ý tưởng ban đầu chỉ nhằm tạo ra một hình thức tương tác mới với người trẻ, nNhưng kết quả lại vượt xa mong đợi. Nhiều khán giả thuộc thế hệ Z không chỉ xem video mà còn nhấp vào đọc đầy đủ các bài báo liên quan.
Dự án thậm chí còn tạo ra nguồn thu mới khi một doanh nghiệp dầu khí mua bản quyền một bài hát do AI tạo ra để phát tại hệ thống trạm xăng của mình.
AI không nhất thiết phải quá phức tạp
Thông điệp lớn nhất mà Gemiano muốn gửi tới các nhà xuất bản tin tức không phải xây dựng những hệ thống AI đắt đỏ hay phức tạp.
Theo ông, nhiều giá trị thực tế nhất lại đến từ những ứng dụng đơn giản, giải quyết trực tiếp các vấn đề kinh doanh cụ thể.
Trong bối cảnh lưu lượng truy cập website không còn tăng trưởng như trước và nguồn thu quảng cáo tiếp tục phân tán, câu hỏi quan trọng với các tòa soạn không còn là "làm thế nào để có thêm lượt xem trang", mà là "làm thế nào để tạo ra giá trị từ khán giả ở bất cứ nơi nào họ đang hiện diện".
Đó cũng là hướng đi mà KG Media đang thử nghiệm bằng AI trong cuộc tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới cho ngành báo chí.
