Liên minh châu Âu 'tiến thoái lưỡng nan' trong cuộc chiến Nga - Ukraine

(CLO) Cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Ukraine tại Nhà Trắng vào hôm 28/2 và việc Mỹ đình chỉ viện trợ quân sự cho Ukraine đã đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan".

Các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn cam kết hỗ trợ đối với Ukraine và nỗ lực duy trì mô hình xuyên Đại Tây Dương truyền thống. Tuy nhiên, ưu tiên hàng đầu hiện nay của họ là cố gắng thuyết phục Mỹ tìm ra cách thoát khỏi cuộc xung đột ở Ukraine theo cách mà châu Âu có thể chấp nhận được.

Sự thay đổi của Mỹ khiến châu Âu thất bại về chiến lược

Một thông điệp quan trọng trong cuộc tranh cãi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelenskyy là: Mỹ là bên trung gian, không đứng về bên nào và chỉ đang tìm cách chấm dứt xung đột.

Đây là sự thay đổi lớn so với quan điểm trước đây rằng, Mỹ là nước lãnh đạo liên minh chống lại Nga và bảo vệ Ukraine. Việc Tổng thống Donald Trump quyết định đình chỉ viện trợ quân sự cho Ukraine như là một hệ quả tất yếu sau sự cố ngoại giao hy hữu.

Khác với Mỹ, châu Âu tuyên bố sẽ không bao giờ bỏ rơi Ukraine. Rõ ràng, châu Âu khó có đủ nguồn lực để thay thế nước Mỹ, nhưng họ không còn lựa chọn nào khác. Nhiều ý kiến cho rằng, châu Âu đã đặt cược quá nhiều vào sự thất bại của Nga trên chiến trường và thiệt hại từ chiến lược đã chọn ở Ukraine là quá lớn.

Việc đảo ngược đột ngột chính sách trong vấn đề Ukraine sẽ đặt ra câu hỏi về trách nhiệm đối với số tiền khổng lồ mà các nước này đã bỏ ra trước đó. Trong bối cảnh bất ổn chính trị - xã hội ngày càng gia tăng trong Liên minh châu Âu, điều này sẽ càng khiến người dân bất bình với các chính quyền đương nhiệm.

lien minh chau au tien thoai luong nan trong cuoc chien nga ukraine hinh 1

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu họp bàn với phái đoàn Ukraine. Ảnh : X

Tình thế "tiến thoái lưỡng nan" của châu Âu

Cuộc khủng hoảng Ukraine hiện nay đang đẩy châu Âu vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”. Việc mất đi Mỹ với tư cách là nhà tài trợ vũ khí lớn không chỉ là “tin dữ” đối với Kiev, mà còn với châu Âu.

Châu Âu không thể thay thế hoàn toàn Mỹ bởi một số hệ thống vũ khí mà Washington gửi tới Ukraine đơn giản là không có sẵn ở châu Âu. Không chỉ vũ khí, tên lửa tầm xa, Mỹ còn cung cấp cho Kiev các hệ thống truyền thông và dịch vụ tình báo vệ tinh, mà không có chúng, khả năng chiến đấu của quân đội Ukraine sẽ giảm mạnh.

Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng, ngân sách của châu Âu chỉ đủ để giúp đỡ Ukraine cho đến cuối năm 2025. Để duy trì viện trợ cho Kiev, châu Âu sẽ phải đối mặt với nguy cơ lạm phát leo thang, tình trạng nợ công ngày càng phình to. Việc cố gắng hỗ trợ Ukraine lâu nhất có thể sẽ làm suy yếu đáng kể châu Âu và càng khiến họ phụ thuộc vào Mỹ.

Liên minh châu Âu không phải là một quốc gia, nên việc hoạch định chủ trương, đường lối và cụ thể hóa chính sách cần phải có sự đồng thuận của tất cả các nước thành viên. Đây là vấn đề mà EU luôn thiếu trong suốt hơn 3 năm qua kể từ khi cuộc xung đột quân sự Nga-Ukraine nổ ra. Không ít các quốc gia châu Âu, nhất là Hungary và Slovakia, ủng hộ đường lối hiện tại của Washington, đóng băng xung đột và tiến hành đàm phán với Nga.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 4/3, các phương tiện truyền thông đưa tin rằng EU đã quyết định đóng băng việc phát triển gói viện trợ mới trị giá 20 tỷ euro do sự phản đối của Hungary. Ngoài ra, Slovakia cũng muốn ngăn chặn sự hỗ trợ quân sự cho Kiev, yêu cầu phía Ukraine khôi phục việc vận chuyển khí đốt của Nga.

Đường nào cũng khó với châu Âu

Châu Âu có thể sẽ vẫn hỗ trợ tối đa cho Ukraine, nhưng câu hỏi đặt ra là chính quyền của các nước này sẽ quản lý như thế nào để tránh làm phật lòng cử tri của mình. Kết quả cuộc bầu cử quốc hội Đức vào cuối tháng 2 vừa qua là một đòn giáng mạnh vào đảng cầm quyền. Bên cạnh chính sách di cư, việc Chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz chi ra quá nhiều tiền để hỗ trợ cho Ukraine được cho là những nguyên nhân chính dẫn đến thất bại của đảng Dân chủ Xã hội (SPD).

EU và Vương quốc Anh hiểu rằng nếu không có Mỹ, tiến trình hòa bình cho Ukraine sẽ không thể diễn ra, và đó là lý do tại sao các nhà lãnh đạo châu Âu như Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã nói với nhà lãnh đạo Ukraine về nhu cầu cải thiện quan hệ với Tổng thống Trump. Ngay cả khi châu Âu đang thúc đẩy lộ trình hòa bình cho Ukraine, họ cũng nhấn mạnh sẽ phải có sự tham vấn với Mỹ.

Do đó, nhiều khả năng châu Âu sẽ cố gắng quay trở lại vị thế là đối tác của Mỹ, thích ứng với các hướng dẫn mới của Washington và duy trì mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Điều này sẽ khiến châu Âu gặp nhiều rắc rối, nhất là về mặt kinh tế. Nước Mỹ của Tổng thống Donald Trump chỉ hoạt động theo chủ trương “Nước Mỹ trên hết” và vị thế đàm phán với Mỹ của châu Âu rõ ràng là “dưới cơ”. Chuyến thăm Washington tới đây của người được cho sẽ là tân Thủ tướng Đức Friedrich Merz có thể là bước khởi đầu cho quá trình này.

Trong bối cảnh đó, Nga có thể tận dụng tình hình hiện nay để thúc đẩy lợi ích chiến lược của mình. Việc Mỹ tạm dừng viện trợ quân sự có thể làm suy yếu khả năng phòng thủ của Ukraine, tạo cơ hội cho Nga tăng cường áp lực quân sự hoặc đạt được các nhượng bộ trong đàm phán. Hơn nữa, sự rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Ukraine có thể làm suy yếu mặt trận ngoại giao của Kiev, khiến Nga có lợi thế hơn trên bàn đàm phán. Đây có lẽ sẽ là bước ngoặt mới cho cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Xem thêm

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

(CLO) Những đám cháy lớn liên tiếp tại Pháp và Tây Ban Nha một lần nữa phủ bóng mùa hè Tây Nam Âu. Điều đáng lo ngại không chỉ là quy mô ngày càng lớn của các vụ cháy, mà còn ở chỗ chúng đang trở thành một "tham số" mới của nền kinh tế, buộc các chính phủ và doanh nghiệp phải thay đổi cách ứng phó.

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

(CLO) Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila (Philippines) ngày 23/7 đánh dấu cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai người sau gần một năm.

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

(CLO) Việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh đánh dấu một chương mới trong chính trường nước này sau gần 2 năm cầm quyền của Keir Starmer. Trong bối cảnh Vương quốc Anh vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ tăng trưởng kinh tế chậm, chi phí sinh hoạt cao, bất ổn xã hội và môi trường quốc tế nhiều biến động, sự thay đổi người đứng đầu chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho cả chương trình cải cách trong nước lẫn định hướng đối ngoại.

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

(NB&CL) Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể xu hướng lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp của sinh viên trên thế giới. Nếu trước đây quyết định nghề nghiệp chủ yếu dựa trên sở thích, triển vọng việc làm hay nhu cầu nhân lực, thì hiện nay năng lực thích ứng với công nghệ, khai thác dữ liệu và làm việc cùng AI ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn ngành nghề của thế hệ trẻ.

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

(CLO) Tại Trung tâm hội nghị quốc tế ở Geneva (Thụy Sĩ), một robot mang gương mặt của Mark Zuckerberg đang nháy mắt với đám đông. Chỉ vài giây sau, các khối cơ trên diện mạo của nó dịch chuyển và “biến hình” sang diện mạo của cựu Tổng thống Barack Obama. Hình ảnh mang tính biểu tượng này mở màn cho Hội nghị thượng đỉnh "AI for Good" (AI vì điều tốt đẹp), sự kiện thu hút hơn 12.000 người tham gia từ 170 quốc gia.

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

(CLO) Trọng tâm của Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (ngày 7 - 8/7/2026) không chỉ là việc tăng cường năng lực phòng thủ tập thể, mà còn là thảo luận về cơ chế duy trì hỗ trợ lâu dài cho Ukraine. Tuy nhiên, những diễn biến tại Ankara cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với thông điệp về sự đoàn kết mà NATO muốn truyền tải.

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

(CLO) Những đợt nắng nóng cực đoan liên tiếp tại châu Âu trong những năm gần đây đang cho thấy một xu hướng đáng chú ý: các hiện tượng nhiệt độ cao không còn là những biến động khí hậu ngắn hạn, mà đang trở thành một phần của bối cảnh khí hậu mới. Nhiều quốc gia châu Âu đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục, gây sức ép lớn lên hệ thống y tế, năng lượng, giao thông, sản xuất nông nghiệp và đời sống xã hội.

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

(CLO) Quan hệ Mỹ - Israel, vốn được xem là một trong những liên minh bền chặt và có tính đặc thù nhất trong chính sách đối ngoại của Washington tại Trung Đông, đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

(CLO) Tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp sau khi Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số mục tiêu tại Iran, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Động thái này diễn ra sau vụ lực lượng Iran bị cáo buộc sử dụng máy bay không người lái tấn công một tàu thương mại treo cờ Singapore tại khu vực eo biển Hormuz.

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

(CLO) NATO đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng khi phải đối mặt đồng thời với nhiều thách thức về chiến lược, nội bộ và định hướng phát triển trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế thay đổi sâu sắc.

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

(CLO) Colombia vừa trải qua một cuộc bầu cử tổng thống có mức độ cạnh tranh cao, phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong đời sống chính trị - xã hội của quốc gia Nam Mỹ này.

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

(CLO) Thông tin Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố sẽ rời nhiệm sở đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận Vương quốc Anh và quốc tế, trong bối cảnh chính quyền do Đảng Lao động lãnh đạo đối mặt với sức ép chính trị ngày càng gia tăng.

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

(CLO) Nhiều ý kiến cho rằng, kết quả của Hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra tại Evian-les-Bains/Pháp (15-17/6) đã tạo ra những tín hiệu tích cực hơn đáng kể so với kỳ họp trước tại Kananaskis/Canada. Tuy nhiên, đằng sau bầu không khí hợp tác được cải thiện là những khác biệt chiến lược sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu vẫn chưa được giải quyết.

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

(CLO) Mỹ và Iran hôm 18/6 đều xác nhận đã ký một biên bản ghi nhớ gồm 14 điều khoản nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài trong thời gian qua. Nội dung văn kiện cho thấy đây chưa phải một hiệp định hòa bình hoàn chỉnh, nhưng có thể trở thành “bản thiết kế” quan trọng để đưa hai bên từ ngừng bắn tới một thỏa thuận ổn định lâu dài hơn.

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

(CLO) Sau 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại (1991-2026) và 8 năm nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga tại Kazan (Nga) từ ngày 17-19/6/2026 diễn ra trong bối cảnh môi trường chiến lược khu vực và quốc tế đang có nhiều biến động sâu sắc.

Cỡ chữ bài viết: