Liên minh châu Âu 'tiến thoái lưỡng nan' trong cuộc chiến Nga - Ukraine

Các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn cam kết hỗ trợ đối với Ukraine và nỗ lực duy trì mô hình xuyên Đại Tây Dương truyền thống. Tuy nhiên, ưu tiên hàng đầu hiện nay của họ là cố gắng thuyết phục Mỹ tìm ra cách thoát khỏi cuộc xung đột ở Ukraine theo cách mà châu Âu có thể chấp nhận được.

Sự thay đổi của Mỹ khiến châu Âu thất bại về chiến lược

Một thông điệp quan trọng trong cuộc tranh cãi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelenskyy là: Mỹ là bên trung gian, không đứng về bên nào và chỉ đang tìm cách chấm dứt xung đột.

Đây là sự thay đổi lớn so với quan điểm trước đây rằng, Mỹ là nước lãnh đạo liên minh chống lại Nga và bảo vệ Ukraine. Việc Tổng thống Donald Trump quyết định đình chỉ viện trợ quân sự cho Ukraine như là một hệ quả tất yếu sau sự cố ngoại giao hy hữu.

Khác với Mỹ, châu Âu tuyên bố sẽ không bao giờ bỏ rơi Ukraine. Rõ ràng, châu Âu khó có đủ nguồn lực để thay thế nước Mỹ, nhưng họ không còn lựa chọn nào khác. Nhiều ý kiến cho rằng, châu Âu đã đặt cược quá nhiều vào sự thất bại của Nga trên chiến trường và thiệt hại từ chiến lược đã chọn ở Ukraine là quá lớn.

Việc đảo ngược đột ngột chính sách trong vấn đề Ukraine sẽ đặt ra câu hỏi về trách nhiệm đối với số tiền khổng lồ mà các nước này đã bỏ ra trước đó. Trong bối cảnh bất ổn chính trị - xã hội ngày càng gia tăng trong Liên minh châu Âu, điều này sẽ càng khiến người dân bất bình với các chính quyền đương nhiệm.

lien minh chau au tien thoai luong nan trong cuoc chien nga ukraine hinh 1

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu họp bàn với phái đoàn Ukraine. Ảnh : X

Tình thế "tiến thoái lưỡng nan" của châu Âu

Cuộc khủng hoảng Ukraine hiện nay đang đẩy châu Âu vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”. Việc mất đi Mỹ với tư cách là nhà tài trợ vũ khí lớn không chỉ là “tin dữ” đối với Kiev, mà còn với châu Âu.

Châu Âu không thể thay thế hoàn toàn Mỹ bởi một số hệ thống vũ khí mà Washington gửi tới Ukraine đơn giản là không có sẵn ở châu Âu. Không chỉ vũ khí, tên lửa tầm xa, Mỹ còn cung cấp cho Kiev các hệ thống truyền thông và dịch vụ tình báo vệ tinh, mà không có chúng, khả năng chiến đấu của quân đội Ukraine sẽ giảm mạnh.

Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng, ngân sách của châu Âu chỉ đủ để giúp đỡ Ukraine cho đến cuối năm 2025. Để duy trì viện trợ cho Kiev, châu Âu sẽ phải đối mặt với nguy cơ lạm phát leo thang, tình trạng nợ công ngày càng phình to. Việc cố gắng hỗ trợ Ukraine lâu nhất có thể sẽ làm suy yếu đáng kể châu Âu và càng khiến họ phụ thuộc vào Mỹ.

Liên minh châu Âu không phải là một quốc gia, nên việc hoạch định chủ trương, đường lối và cụ thể hóa chính sách cần phải có sự đồng thuận của tất cả các nước thành viên. Đây là vấn đề mà EU luôn thiếu trong suốt hơn 3 năm qua kể từ khi cuộc xung đột quân sự Nga-Ukraine nổ ra. Không ít các quốc gia châu Âu, nhất là Hungary và Slovakia, ủng hộ đường lối hiện tại của Washington, đóng băng xung đột và tiến hành đàm phán với Nga.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 4/3, các phương tiện truyền thông đưa tin rằng EU đã quyết định đóng băng việc phát triển gói viện trợ mới trị giá 20 tỷ euro do sự phản đối của Hungary. Ngoài ra, Slovakia cũng muốn ngăn chặn sự hỗ trợ quân sự cho Kiev, yêu cầu phía Ukraine khôi phục việc vận chuyển khí đốt của Nga.

Đường nào cũng khó với châu Âu

Châu Âu có thể sẽ vẫn hỗ trợ tối đa cho Ukraine, nhưng câu hỏi đặt ra là chính quyền của các nước này sẽ quản lý như thế nào để tránh làm phật lòng cử tri của mình. Kết quả cuộc bầu cử quốc hội Đức vào cuối tháng 2 vừa qua là một đòn giáng mạnh vào đảng cầm quyền. Bên cạnh chính sách di cư, việc Chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz chi ra quá nhiều tiền để hỗ trợ cho Ukraine được cho là những nguyên nhân chính dẫn đến thất bại của đảng Dân chủ Xã hội (SPD).

EU và Vương quốc Anh hiểu rằng nếu không có Mỹ, tiến trình hòa bình cho Ukraine sẽ không thể diễn ra, và đó là lý do tại sao các nhà lãnh đạo châu Âu như Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã nói với nhà lãnh đạo Ukraine về nhu cầu cải thiện quan hệ với Tổng thống Trump. Ngay cả khi châu Âu đang thúc đẩy lộ trình hòa bình cho Ukraine, họ cũng nhấn mạnh sẽ phải có sự tham vấn với Mỹ.

Do đó, nhiều khả năng châu Âu sẽ cố gắng quay trở lại vị thế là đối tác của Mỹ, thích ứng với các hướng dẫn mới của Washington và duy trì mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Điều này sẽ khiến châu Âu gặp nhiều rắc rối, nhất là về mặt kinh tế. Nước Mỹ của Tổng thống Donald Trump chỉ hoạt động theo chủ trương “Nước Mỹ trên hết” và vị thế đàm phán với Mỹ của châu Âu rõ ràng là “dưới cơ”. Chuyến thăm Washington tới đây của người được cho sẽ là tân Thủ tướng Đức Friedrich Merz có thể là bước khởi đầu cho quá trình này.

Trong bối cảnh đó, Nga có thể tận dụng tình hình hiện nay để thúc đẩy lợi ích chiến lược của mình. Việc Mỹ tạm dừng viện trợ quân sự có thể làm suy yếu khả năng phòng thủ của Ukraine, tạo cơ hội cho Nga tăng cường áp lực quân sự hoặc đạt được các nhượng bộ trong đàm phán. Hơn nữa, sự rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Ukraine có thể làm suy yếu mặt trận ngoại giao của Kiev, khiến Nga có lợi thế hơn trên bàn đàm phán. Đây có lẽ sẽ là bước ngoặt mới cho cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Xem thêm

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Cỡ chữ bài viết: