Đòn tấn công chính xác của Mỹ và Israel
Tờ The Guardian dựa trên các nguồn tin từ giới chuyên gia, những cựu điệp viên và quan chức cấp cao tại Israel và Mỹ cho biết, chiến dịch không kích để hạ sát lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei của Iran là sự hội tụ của hàng thập kỷ thu thập tình báo tỉ mỉ từ các cơ quan mật vụ Israel.
Chiến dịch còn nhận được sự hỗ trợ mang tính quyết định về nguồn lực công nghệ và nhân lực từ CIA cũng như các cơ quan tình báo Mỹ trong suốt 6 tháng qua, dẫn đến một đòn tấn công chính xác, dữ dội nhất có thể nhằm “xóa sổ” bộ máy lãnh đạo Iran.
Các quan chức quân sự Israel cho biết, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei đã thiệt mạng cùng với 7 nhân vật then chốt trong bộ máy an ninh tối cao Iran khi họ đang họp tại nhiều địa điểm khác nhau ở Tehran hôm 28/2.
Cuộc tấn công diễn ra gần như đồng thời, chỉ gói gọn trong vòng 60 giây, cướp đi sinh mạng của khoảng hơn 10 thành viên gia đình và thân cận của ông. Ngoài ra, 40 quan chức cao cấp khác của Iran cũng được xác nhận đã tử nạn trong đợt tập kích này.
Việc sát hại ông Khamenei, 86 tuổi, là phát súng mở màn cho chiến dịch không kích do Israel và Mỹ phối hợp thực hiện vào cuối tuần qua, nhằm lật đổ chính quyền tại Tehran, đẩy Trung Đông vào một vòng xoáy hỗn loạn và bạo lực mới.
Dù có lịch sử thực hiện nhiều vụ ám sát hải ngoại, đây là lần đầu tiên Israel tiêu diệt một nguyên thủ quốc gia. Amos Yadlin, cựu lãnh đạo cơ quan tình báo quân sự Israel, đánh giá đòn tấn công này là một “bất ngờ về mặt chiến thuật và vận hành”, bởi dự báo chung cho rằng Israel sẽ tấn công vào ban đêm, tương tự kịch bản cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6.
Thời điểm thực hiện vụ ám sát được quyết định dựa trên những thông tin mà CIA thu thập được về một cuộc họp của giới chức cấp cao Iran tại khu phức hợp lãnh đạo giữa lòng Tehran vào sáng thứ Bảy. Theo tờ New York Times, thông tin quan trọng nhất mà CIA cung cấp cho phía Israel chính là xác nhận sự hiện diện của ông Khamenei tại địa điểm và thời gian cụ thể của cuộc họp.
Tuy nhiên, để có được khả năng xác định mục tiêu cực kỳ chính xác đó, các điệp viên Israel đã theo dấu ông Khamenei trong nhiều năm, xây dựng một hồ sơ chi tiết đến từng phút về lịch trình sinh hoạt của ông, gia đình, các đồng minh và đội ngũ cận vệ.
“Nó giống như một trò chơi ghép hình khổng lồ. Bạn tập hợp từng mẩu thông tin nhỏ nhất: Họ ăn gì, rác thải được xử lý ra sao... Tất cả chúng ta đều thức dậy, đi ngủ, ăn và uống,” một cựu nhân viên CIA với hàng chục năm kinh nghiệm săn lùng các mục tiêu khủng bố cấp cao chia sẻ. “Trong thế giới dữ liệu đa tầng hiện nay, không ai là không để lại dấu vết. Mọi hành động đều để lại dấu ấn kỹ thuật số.”
Reuel Gerecht, cựu sĩ quan CIA phụ trách mục tiêu Iran, cho biết Mỹ đã huy động các trang bị công nghệ tối tân nhất, trong khi Israel đảm nhiệm việc xây dựng mạng lưới đặc vụ tại chỗ để cung cấp hệ thống điệp viên và thực hiện các hoạt động ngầm bên trong lãnh thổ Iran. Ông Gerecht cũng nhận định các báo cáo về việc bức ảnh chụp thi thể ông Khamenei được trình lên Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là hoàn toàn có cơ sở.
Một chiến dịch được chuẩn bị qua nhiều thập kỷ
Theo tờ The Guardian, Mossad (Cơ quan Tình báo đối ngoại của Israel) đã tập trung vào Iran trong nhiều thập kỷ, thiết lập các mạng lưới chỉ điểm và hậu cần sâu rộng. Điều này cho phép họ thực hiện hàng loạt chiến dịch rúng động: từ việc ám sát nhà khoa học hạt nhân hàng đầu bằng súng máy điều khiển từ xa, cài mã độc vào hệ thống máy tính hạt nhân, cho đến vụ đánh cắp kho lưu trữ tài liệu hạt nhân đồ sộ. Thậm chí, thủ lĩnh chính trị của Hamas, Ismail Haniyeh, cũng từng bị hạ sát ngay tại Tehran bằng một quả bom cài sẵn trong phòng nghỉ vào năm 2024.
Tờ báo Anh dẫn lời Yossi Melman - Yossi Melman, một nhà phân tích và tác giả nổi tiếng người Israel về đề tài tình báo - cho biết, gần 20 năm trước, Mossad đã thay đổi chiến lược cốt lõi: tập trung tuyển dụng các đặc vụ ngay tại địa phương, trang bị cho họ thiết bị tối tân và huấn luyện ở trình độ cao nhất. David Barnea, lãnh đạo Mossad từ năm 2021, đã thành lập một bộ phận đặc biệt dành cho “quân đoàn nước ngoài” để thực hiện các nhiệm vụ nhạy cảm khắp Trung Đông - theo Melman tiết lộ.
Cuộc tấn công hạ sát Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cũng cho thấy sự hợp tác giữa Israel và Mỹ về vấn đề Iran đã được nâng lên một tầm cao mới. Trong đó, nguồn thông tin từ mạng lưới nằm vùng của Mossad được kết hợp chặt chẽ với các dữ liệu tình báo tín hiệu do Mỹ thu thập.
“Tôi không ngạc nhiên nếu họ khóa mục tiêu thông qua nhiều phương thức theo dõi. Người Iran khá sơ hở trong việc sử dụng điện thoại. Ngay cả khi Lãnh tụ Tối cao.... vẫn phải liên lạc với những người thân tín”, cựu sĩ quan CIA Reuel Gerecht phân tích.
Sau khi tổng hợp lại, tất cả dữ liệu tình báo kể trên được chuyển về bộ chỉ huy quân sự hai nước để thiết lập tọa độ tấn công chính xác tuyệt đối. Và kết quả là Mỹ và Israel có thể ra tay chính xác và tốc độ đến mức ban lãnh đạo Iran gần như không có cơ hội nhận ra điều gì đang xảy đến.
“Sáu mươi giây. Đó là tất cả thời gian cần thiết để kết thúc chiến dịch, nhưng là kết quả của nhiều năm chuẩn bị. Chiến trường hiện đại không còn được định nghĩa bằng xe tăng hay máy bay, mà bằng dữ liệu, khả năng tiếp cận và thời điểm. Một phút có thể thay đổi cả một khu vực”, Oded Ailam - cựu quan chức chống khủng bố của Mossad, nhấn mạnh khi được tờ The Guardian phỏng vấn về chiến dịch kể trên.