Trước áp lực tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị quốc gia, các Hội Nhà báo địa phương đang dấn thân vào một cuộc chuyển mình chưa từng có. Hành trình sáp nhập không chỉ là phép cộng cơ học về tổ chức mà còn là bài toán cấp thiết về nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, khẳng định vai trò tiên phong của tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp trong bối cảnh truyền thông đa chiều.
Bài học từ thực tiễn sáp nhập
Năm 2025 được xem là năm bản lề khi hàng loạt đơn vị hành chính cấp tỉnh thực hiện sáp nhập theo chủ trương chung của Trung ương. Với tính chất là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp đặc thù, 23 Hội Nhà báo cấp tỉnh, thành phố đã chính thức hoàn tất việc sáp nhập, hợp nhất theo mô hình đơn vị hành chính mới. Bên cạnh đó, 11 Hội khác cũng chủ động sắp xếp, tinh gọn bộ máy nội bộ.
Khẳng định tầm quan trọng của công tác này, ngày 24/10, tại Tọa đàm "Nâng cao chất lượng hoạt động Hội Nhà báo trong giai đoạn mới" do Hội Nhà báo TP Hải Phòng tổ chức, ông Nguyễn Hải Bình - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hải Phòng nhấn mạnh: "Hội Nhà báo không chỉ là hội nghề nghiệp đơn thuần, mà là một tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp có tính định hướng tư tưởng cao. Trong bất kỳ mô hình tổ chức nào sau sáp nhập, điều cốt lõi là không được làm mờ nhạt vai trò chính trị, tư tưởng, chức năng nhiệm vụ của Hội". Đây là kim chỉ nam xuyên suốt quá trình tái cấu trúc.
Điển hình tại Hải Phòng - địa phương được hình thành từ việc sáp nhập tỉnh Hải Dương vào thành phố Hải Phòng, sự thành công được đúc kết từ bài học về đồng thuận tư tưởng.
Ông Vũ Văn Úy - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo TP Hải Phòng, chia sẻ: "Yếu tố then chốt để việc hợp nhất suôn sẻ là sự thống nhất cao về tư tưởng và hành động giữa Ban Chấp hành hai Hội. Chúng tôi bám sát sự lãnh đạo của Thành ủy, UBND thành phố và hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc". Việc nắm bắt, giải quyết kịp thời tâm tư của cán bộ, hội viên là chìa khóa để sớm ổn định.
Tỉnh Hưng Yên mới (hợp nhất từ Hưng Yên và Thái Bình) kiên định với phương châm "Hợp nhất nhưng không hòa tan". Ông Phạm Văn Xướng - Phó Tổng Biên tập Báo và phát thanh truyền hình Hưng Yên, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Hưng Yên, cho biết: "Hợp nhất để tinh gọn, hiệu quả hơn; nhưng không đánh mất bản sắc, truyền thống và giá trị cốt lõi đã được bồi đắp suốt nhiều năm của mỗi Hội". Sự chuẩn bị kỹ lưỡng đã giúp Hội Nhà báo Hưng Yên nhanh chóng ổn định và nâng cao hiệu quả hoạt động.
![20251024_093458.jpg](https://cdn.congluan.vn/images/iJ3CLD1liXOtoZsfrXO7yf8bKCPzvSTsvwue1p_ZMOlqJXdGk5zdd4Eb4jnxN0zk/20251024_093458.jpg.avif "Ông Vũ Văn Úy - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo TP Hải Phòng cho rằng "Yếu tố then chốt để việc hợp nhất suôn sẻ là sự thống nhất cao về tư tưởng và hành động giữa Ban Chấp hành hai Hội.")
Định hướng phát triển trong giai đoạn mới
Bên cạnh những điểm sáng, quá trình hợp nhất cũng bộc lộ không ít khó khăn cần được tháo gỡ cấp tốc.
Tại Ninh Bình - địa phương hợp nhất từ ba Hội Nhà báo Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình - khối lượng công việc đồ sộ đang tạo áp lực lớn.
Ông Nguyễn Văn Vĩnh - Phó Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình, thẳng thắn nhìn nhận: "Ban Chấp hành lâm thời đang phải đảm nhận khối lượng công việc khổng lồ: kiện toàn bộ máy, thống nhất quy chế hoạt động, tiếp nhận hồ sơ hội viên, quản lý tài sản... trong điều kiện địa bàn rộng, trụ sở chưa đảm bảo, đội ngũ cán bộ phân tán và nguồn kinh phí hạn chế".
Đáng chú ý, vấn đề chậm trễ trong tiến độ kiện toàn tổ chức đã ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động.
Bà Bùi Thúy Hằng - đại diện Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ trăn trở: "Do phải chờ hướng dẫn của Trung ương, của tỉnh nên tiến độ hợp nhất còn chậm. Cán bộ, chuyên viên công tác tại hội không có việc làm, và tất nhiên là không có thu nhập".
Bà Hằng kiến nghị Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam cần kịp thời ban hành văn bản tháo gỡ, đồng thời nhấn mạnh việc lựa chọn người đứng đầu Hội phải là người có tâm, có tầm, có nhiệt huyết để dẫn dắt tổ chức vượt qua giai đoạn chuyển giao.
Để đạt được mục tiêu "tinh gọn để tăng tốc", các Hội Nhà báo xác định cần phải đổi mới triệt để nội dung và phương thức hoạt động. Yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ tư duy hành chính, hình thức sang tư duy phục vụ hội viên, lấy chất lượng hoạt động nghiệp vụ, đạo đức báo chí và đào tạo làm trọng tâm.
Ông Kiều Thanh Hùng - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo TP Hà Nội, nhận định việc giữ vững định hướng tư tưởng chính trị, trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân cho hội viên trở nên cực kỳ quan trọng trong môi trường truyền thông đa chiều hiện nay. Cùng với đó, chuyển đổi số là mệnh lệnh không thể đảo ngược. Ông Hùng đề xuất cần đẩy mạnh tập huấn để hỗ trợ hội viên tiếp cận công nghệ mới, đặc biệt là khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn trong sáng tạo nội dung.
Một mô hình đột phá đang được thí điểm tại Quảng Ninh là việc tích hợp Hội Nhà báo vào Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ).
Ông Đỗ Ngọc Hà- Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ninh, chia sẻ kinh nghiệm: "Khi tích hợp, Hội Nhà báo phải chịu trách nhiệm chính trong việc số hóa nội dung MTTQ, chuyển đổi các cuộc vận động truyền thống sang các chiến dịch truyền thông đa phương tiện để gia tăng sức lan tỏa". Điều này không chỉ phát huy vai trò nòng cốt của báo chí trong giám sát, phản biện xã hội mà còn giúp xây dựng hình ảnh thân thiện, hiện đại cho Mặt trận.
Để phong trào thi đua không bị "chìm" sau hợp nhất, ông Phạm Vũ Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Bắc Ninh, đề xuất đổi mới nội dung và hình thức thi đua, mở rộng không chỉ trong chuyên môn nghiệp vụ mà còn sang cả các lĩnh vực như đạo đức nghề nghiệp, công tác tuyên truyền, xây dựng chi hội vững mạnh.
Với sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị, sự chủ động của các cấp Hội và tinh thần cống hiến của đội ngũ người làm báo, các Hội Nhà báo sau hợp nhất đang nỗ lực khẳng định vị thế, hướng tới vai trò là "mái nhà chung" vững mạnh, góp phần xây dựng nền báo chí cách mạng chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.
