Theo số liệu từ Bộ Tài chính, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) hiện đang ghi nhận khoảng 1,02 triệu tỷ đồng, chiếm 10,8% GDP năm 2022 và bằng 8,2% tổng dư nợ tín dụng của nền kinh tế.
Tính đến ngày 28/7, cả nước đã có 36 doanh nghiệp phát hành 62.300 tỷ đồng TPDN riêng lẻ, giảm 77,8% so với cùng kỳ năm 2022, trong đó doanh nghiệp bất động sản chiếm tới 54,2%, tiếp đến là tổ chức tín dụng (31,6%). Trong số này, số lượng trái phiếu phát hành có tài sản đảm bảo chiếm 60,5%.
Bên cạnh đó do kinh tế khó khăn dẫn đến tình trạng doanh nghiệp chậm trả lãi, gốc TPDN. Từ đó cũng khiến niềm tin của nhà đầu tư với thị trường này bị lung lay. Theo số liệu từ Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, đến giai đoạn cuối tháng 6/2023 đã có gần 60 doanh nghiệp thông báo chậm thanh toán lãi, nợ gốc TPDN.
Lượng trái phiếu được mua lại trong thời gian qua cũng tăng mạnh so với cùng kì.
Đáng nói theo dự báo của công ty Chứng khoán VNDirect, hoạt động đàm phán gia hạn kì hạn trái phiếu sẽ tiếp tục gia tăng trong 2 quý cuối năm 2023. Trong bối cảnh nhiều tổ chức phát hành vẫn còn khó khăn trong hoạt động kinh doanh và khó khăn về dòng tiền, chỉ có thể đàm phán để gia hạn thời hạn TPDN đến hạn.
Theo dự báo này, trong quý III/2023 sẽ có khoảng 75.900 tỷ đồng TPDN đáo hạn (tăng 14,9% so với quý II/2023). Trong đó, doanh nghiệp bất động sản chiếm gần 43%, tiếp theo nhóm tài chính - ngân hàng chiếm 30% tổng giá trị trái phiếu đáo hạn.
Bên cạnh các doanh nghiệp chậm trả, phải đàm phán gia hạn kì hạn thì vẫn có một số doanh nghiệp chủ động mua lại TPDN trước hạn. Tổng khối lượng TPDN mua lại trước hạn đã đạt 135.300 tỷ đồng, tăng 56,3% so với cùng kỳ năm 2022.
Theo các chuyên gia, việc mua lại trái phiếu trước hạn có thể do dự án của doanh nghiệp không còn khả thi nên muốn tất toán để giảm chi phí tài chính. Doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn khác với lãi suất thấp hơn nên mua lại TPDN.
Bên cạnh đó, việc doanh nghiệp lựa chọn mua lại trái phiếu nhằm tránh rủi ro pháp lý tiềm ẩn, có thể xuất phát từ một số đợt trái phiếu chưa chuẩn về quy định cũng như mục đích sử dụng vốn hoặc có thể tùy theo chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.
