Nhiễu loạn không khí là gì và nguy hiểm thế nào với ngành hàng không?

Các chuyên gia cho rằng không phải tất cả các chuyến bay gặp nhiễu loạn sẽ xảy ra thiệt hại hoặc thương vong, nhưng gần đây đã có nhiều sự cố như vậy. Hiểu được nguyên nhân gây ra nhiễu loạn có thể giúp phi hành đoàn và hành khách giảm thiểu tác động của nó.

Ngày 21/5, giáo sư khoa học khí quyển Paul Williams tại Đại học Reading ở Anh cho biết: "May mắn thay, những trường hợp tử vong do nhiễu loạn trên các chuyến bay thương mại là rất hiếm, nhưng thật đáng buồn là hôm nay đã có thêm một trường hợp".

nhieu loan khong khi la gi va nguy hiem the nao voi nganh hang khong hinh 1

Một máy bay của Singapore Airlines. Ảnh: Pongsak Suksi

Nhiễu loạn là gì và nguyên nhân gây ra nhiễu loạn?

Theo Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA): "Nhiễu loạn không khí là sự chuyển động của không khí được tạo ra bởi áp suất khí quyển, các luồng phản lực, không khí xung quanh các ngọn núi, các hình thái thời tiết lạnh hoặc ấm hoặc giông bão".

Phi hành đoàn thường được cảnh báo trước về tình trạng nhiễu loạn bởi Cục Hàng không Liên bang hoặc các đội khí tượng hàng không, hoặc các phi công khác bay trước họ. Tuy nhiên, nhiễu loạn cũng có thể xảy ra mà không báo trước.

Có 4 mức độ nhiễu loạn chính: nhẹ, trung bình, nghiêm trọng và cực đoan.

Trong trường hợp nhiễu loạn nhẹ và trung bình, hành khách có thể cảm thấy dây an toàn bị căng và các vật dụng trong cabin di chuyển. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, nhiễu loạn có thể khiến hành khách bị ném văng khắp cabin, dẫn đến bị thương nặng hoặc tử vong.

Giáo sư Williams cho biết thêm: "Sự nhiễu loạn trên các chuyến bay có thể do bão, núi và các luồng không khí mạnh gọi là dòng khí phản lực gây ra. Trong trường hợp cuối cùng này, nó được gọi là nhiễu loạn trời trong (Clear Air Turbulence - CAT) và khó tránh khỏi vì nó không hiển thị trên radar thời tiết trên sàn đáp".

Nhiễu loạn nguy hiểm thế nào?

Theo FAA, có khoảng 30 hành khách và 116 thành viên phi hành đoàn bị thương nặng do nhiễu loạn từ năm 2009 đến 2021. FAA coi nhiễu loạn là nguyên nhân hàng đầu gây thương tích cho tiếp viên và hành khách trong các vụ tai nạn hàng không thương mại không có ca tử vong.

Vì các hãng hàng không không bắt buộc phải báo cáo thêm thương tích nhẹ, nên tổng số người bị thương vẫn chưa rõ ràng.

Tuy nhiên, những trường hợp tử vong, chẳng hạn như sự cố của Singapore Airlines, rất hiếm gặp. Vào tháng 3/2023, một máy bay tư nhân gặp nhiễu loạn nghiêm trọng đã khiến một cựu quan chức Nhà Trắng thiệt mạng. Chuyến bay của United Airlines vào tháng 12/1997 từ Tokyo đến Honolulu cũng gặp phải nhiễu loạn khiến một người thiệt mạng.

Nhà nghiên cứu khí tượng Mark Prosser của Đại học Reading cho biết: "Sự nhiễu loạn khiến các chuyến bay trở nên gập ghềnh và đôi khi có thể nguy hiểm".

"Các hãng hàng không sẽ cần phải bắt đầu suy nghĩ về cách quản lý tình trạng nhiễu loạn gia tăng, vì nó khiến ngành này tiêu tốn 150 - 500 triệu USD hàng năm chỉ riêng ở Mỹ".

"Cứ mỗi phút trôi qua khi di chuyển qua vùng nhiễu loạn sẽ làm tăng sự hao mòn trên máy bay cũng như nguy cơ thương tích cho hành khách và tiếp viên".

Tình trạng nhiễu loạn đang tăng lên?

Một nghiên cứu của Đại học Reading hồi tháng 6/2023 báo cáo rằng tình trạng nhiễu loạn nghiêm trọng đã tăng 55% trong bốn thập kỷ qua do tác động của biến đổi khí hậu.

Tại một điểm trung bình trên Bắc Đại Tây Dương, một trong những tuyến bay bận rộn nhất thế giới, tổng thời gian xảy ra tình trạng nhiễu loạn nghiêm trọng hàng năm đã tăng 55% từ năm 1979 đến năm 2020.

Năm 2022, giáo sư Williams cho biết ông tin rằng tình trạng nhiễu loạn nghiêm trọng "có thể tăng gấp đôi hoặc gấp ba trong những thập kỷ tới". Ông tiếp tục cho rằng điều này là do nhiễu loạn trời trong, một loại nhiễu loạn xảy ra đột ngột và rất khó tránh khỏi.

Theo số liệu của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB), trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến 2018, có khoảng 28% số vụ tai nạn liên quan đến nhiễu loạn không được cảnh báo trước.

Phân tích của giáo sư Williams dự đoán rằng nhiễu loạn trời trong sẽ gia tăng đáng kể trên toàn thế giới trong những thập kỷ tới. Ông nói thêm: "Thông thường, một chuyến bay xuyên Đại Tây Dương có thể gặp phải tình trạng nhiễu loạn trong 10 phút".

"Tôi nghĩ rằng trong vài thập kỷ nữa con số này có thể tăng lên 20 phút hoặc nửa giờ. Cảnh báo thắt dây an toàn sẽ được bật nhiều hơn".

Có nên thắt dây an toàn suốt chuyến bay?

Câu trả lời ngắn gọn cho vấn đề này là "Có". Một báo cáo năm 2021 của NTSB chỉ ra rằng phần lớn hành khách bị thương trong các vụ tai nạn liên quan đến nhiễu loạn đều không thắt dây an toàn vào thời điểm đó.

Vì đôi khi không thể đoán trước được khi nào máy bay sẽ gặp phải tình trạng nhiễu loạn trời trong nên cách duy nhất để đảm bảo an toàn 100% là phải thắt dây an toàn trong suốt chuyến đi, trừ khi đi vệ sinh.

Nhiễu loạn có làm hư hại máy bay không?

Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, trong trường hợp nhiễu loạn cực độ, khi máy bay chuyển động mạnh và không thể kiểm soát được, có thể dẫn đến hư hỏng cấu trúc cho máy bay.

Những sự cố gần đây, bao gồm cả vụ ảnh hưởng đến chuyến bay của Singapore Airlines, cũng gây ra thiệt hại đáng kể cho cabin máy bay.

Hoài Phương (theo CNN)

Xem thêm

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Cỡ chữ bài viết: