Nhớ nhà báo Đỗ Khánh Toàn

Từ chiều tối, chúng tôi điện thoại báo cho nhau biết tin dữ, bùi ngùi thương nhớ một người bạn – đồng nghiệp một thời lửa đạn, trải bao gian khó vào sinh ra tử. Gần nửa đêm, tôi nhắn tin cho nhà báo Kim Toàn tận Hải Phòng đồng hương của Khánh Toàn, rằng cái thời “ba ông Kim, Khánh & Quốc (Toàn) ở ba xứ, nay chỉ còn hai (!)”.

nho nha bao do khanh toan hinh 1

Nhà báo Đỗ Khánh Toàn

Khánh Toàn là cựu sinh viên Đại học Báo chí – Xuất bản (BC-XB) khóa 1, 1969-1973, phóng viên chiến trường – Mặt trận Quảng Trị “Mùa hè Đỏ lửa” ác liệt năm 1972. Sau ngày đại thắng năm 1975, Khánh Toàn làm việc tại chương trình phát thanh Quân đội Nhân dân Đài TNVN và từ năm 1992 chuyển ngành làm cán bộ chuyên trách Hội Nhà báo Việt Nam – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Người Làm báo (1992) rồi Tổng Biên tập (1996). Năm 1998 kiêm nhiệm Chánh Văn phòng Hội (khóa VII); sau đó là Ủy viên Thường vụ - Thường trực Hội…

Nhà báo Khánh Toàn hoạt động báo chí sôi nổi, yêu nghề. Dấu ấn nghề nghiệp đến nay vẫn còn lưu giữ trong ký ức nhiều người là thời kỳ anh được điều động vào quân đội năm 1972, làm phóng viên tiền phương, tác nghiệp tại mặt trận Quảng Trị. Hàng loạt bài viết của Khánh Toàn và các đồng nghiệp tiền phương ngày đó đến nay vẫn còn đọng lại trong ký ức nhiều người: Trận địa Tây Nam Thành Cổ, Trai gái Triệu Phong đánh Mỹ, Tay súng B40 xuất sắc, Uy lực quả lựu đạn cuối cùng, Trận địa bên dòng Thạch Hãn, Không dứt tiếng Hoa Mua, Lái xe tăng Mỹ trở về v.v… Khánh Toàn cương trực, dũng khí – chàng trai đất Cảng dám làm dám chịu!

Tôi có chục năm kiêm nhiệm Tổng Biên tập Tạp chí Người làm báo của Hội Nhà báo Việt Nam nên thấu hiểu, sẻ chia với bao vất vả nhọc nhằn của nhà báo Khánh Toàn khi anh đóng vai Phó rồi Tổng Biên tập Tạp chí. Làm tạp chí lý luận nghiệp vụ của Hội trong bối cảnh không tiền, ngân sách cấp không trả đủ in một kỳ xuất bản. Khánh Toàn tâm sự: “Khổ lắm, phải chạy vạy từng đồng, giật gấu vá vai”. Vậy mà Khánh Toàn tiền bạc sòng phẳng, chất lượng ấn phẩm giữ vững. Khi anh bàn giao “Tổng quản” cho người sau không những không nợ ai, tiền giấy, tiền in, nhuận bút gọn gàng đâu vào đấy. Tạp chí thời kỳ “hậu Khánh Toàn” lại nợ nần, khó khăn. Nhắc lại điều này để ghi nhận công sức, trách nhiệm, lòng yêu nghề của Tổng Biên tập Khánh Toàn và các cộng sự thời kỳ đó.

Nhiều năm Khánh Toàn (Phó Trưởng ban) giúp việc cho anh Bùi Minh Sơn- Trưởng Ban Liên lạc cựu sinh viên BC-XB khóa 1 với gần 300 đồng nghiệp, bạn bè trải dài mọi vùng miền, các anh nhiệt thành, tổ chức hàng chục cuộc gặp mặt thân tình, chu đáo. Anh chị em chúng tôi cảm kích biết ơn vai trò kết nối hiệu quả của các anh. Anh Bùi Minh Sơn (và cả Phó Trưởng ban Trần Quang Huy) đều đã ra đi, nay đến lượt Khánh Toàn. Chúng tôi sẽ chung sức chung lòng, khi có dịp sẽ lại cùng quây quần tụ hội bên nhau.

Những năm cuối đời, bệnh tật kéo đến, Đỗ Khánh Toàn và gia đình chịu nhiều vất vả ngoài ý muốn. Chúng tôi cảm phục tinh thần chiến đấu ngoan cường trên giường bệnh của anh. Đau đớn nhưng lòng yêu nghề vẫn cháy bỏng. Mỗi lần chúng tôi ghé thăm, lúc tỉnh táo anh lại nhắc đến những bài báo dang dở, những dự định ấp ủ. Chúng tôi cảm phục tấm lòng thủy chung, yêu thương hết mực của người vợ tảo tần khuya sớm, cũng là một nữ nhà báo kỳ cựu, nguyên Phó Tổng biên tập báo Phụ nữ Thủ Đô, nữ nhà báo Nguyễn Thị Hường. Hai anh chị vốn là bạn thân, cùng quê hương Hải Phòng, đều là cựu sinh viên BC-XB khóa 1. Để lại phía sau những vất vả, lo toan chị vẫn làm nghề khi đã nghỉ hưu, tận tụy chăm sóc chồng, con, cháu. Ngay cả khi người con trai cùa anh chị vài năm trước đột ngột ra đi, chị Nguyễn Thị Hường bản lĩnh vẫn đứng vững như cây tùng cây bách giữa đời.

Cuộc sống có thể có những điều chưa phải, tránh sao hết được. Trên tất cả là sự thể tất, sẻ chia và tình yêu thương dành cho nhau. Rồi ai cũng sẽ có ngày ra đi, chỉ là người trước kẻ sau. Bài viết ngắn này của một người bạn thấu hiểu mấy chục năm trường từ khi còn là sinh viên BC-XB, phóng viên báo lính, cho đến sau này khi cùng cống hiến cho công tác Hội Nhà báo, như một nén tâm nhang tiễn biệt bạn – đồng nghiệp trải bao kỷ niệm – về chốn vĩnh hằng.

Nhà báo Khánh Toàn ơi, về bên kia cùng thế giới người hiền, vẫn yêu nghề và lại tiếp tục những dự định còn dang dở mà nơi cõi tạm này chưa thể hoàn thành…

TP. Biển phương Nam, 23/4/2023

Quốc Toàn

Xem thêm

Nhà báo sáng tạo mở ra hướng tiếp cận mới cho tòa soạn

Nhà báo sáng tạo mở ra hướng tiếp cận mới cho tòa soạn

(CLO) Nhà báo sáng tạo đang trở thành một lực lượng đáng chú ý trong môi trường báo chí số. Họ vẫn làm công việc báo chí như phóng viên truyền thống, nhưng đưa nội dung lên những nền tảng nơi công chúng dành nhiều thời gian như YouTube, TikTok hay Facebook Reels.

Tinh gọn bộ máy để mở rộng không gian phát triển của báo chí

Tinh gọn bộ máy để mở rộng không gian phát triển của báo chí

(CLO) Tinh gọn bộ máy nhưng không thu hẹp năng lực truyền thông; ngược lại, đây là cơ hội để mở rộng không gian phát triển của báo chí. Khi nguồn lực được tổ chức lại, các loại hình và nền tảng được kết nối, một nguồn thông tin có thể tạo ra nhiều sản phẩm, nhiều điểm chạm với công chúng.

Tổng Biên tập Vũ Hoài Nam: Không gian phát triển mới mở ra cơ hội chưa từng có cho báo chí

Tổng Biên tập Vũ Hoài Nam: Không gian phát triển mới mở ra cơ hội chưa từng có cho báo chí

(CLO) Luật Báo chí 2025 mở thêm dư địa cho báo chí đổi mới mô hình hoạt động, trong khi công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và sự thay đổi cách tiếp cận thông tin của công chúng đang định hình một không gian phát triển mới. Trước thềm Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026, ông Vũ Hoài Nam, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam, cho rằng đây là cơ hội để các cơ quan báo chí đổi mới chính mình, nâng cao năng lực tạo giá trị và thực hiện tốt hơn sứ mệnh đối với xã hội.

Giải thưởng Human Act Prize 2026: Hợp lực nguồn lực xã hội, cùng kiến tạo tác động cộng đồng

Giải thưởng Human Act Prize 2026: Hợp lực nguồn lực xã hội, cùng kiến tạo tác động cộng đồng

(CLO) Sáng 21/9, tại Hà Nội, Báo Nhân Dân công bố Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize 2026 với chủ đề “Hợp lực cộng đồng”, đánh dấu mùa giải thứ tư và bước phát triển mới của giải thưởng: từ tìm kiếm, ghi nhận, tôn vinh các sáng kiến tiêu biểu sang kết nối con người, sáng kiến và các nguồn lực xã hội để cùng tạo ra những tác động lớn hơn.

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: “Không gian phát triển mới” của báo chí là một hệ sinh thái kiến tạo giá trị toàn diện

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: “Không gian phát triển mới” của báo chí là một hệ sinh thái kiến tạo giá trị toàn diện

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không đơn thuần là sự hiện diện trên những nền tảng số mới. Đó là một hệ sinh thái trong đó công nghệ, dữ liệu, hạ tầng, mô hình kinh tế, sản phẩm và quan hệ với công chúng cùng tạo nên những giá trị mới. Những góc nhìn trước thềm Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026, sẽ diễn ra ngày 25/9 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”, gợi mở nhiều vấn đề về cách báo chí nhận diện và làm chủ không gian phát triển này.

Báo Công lý phát động cuộc thi viết về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong ngành Tòa án

Báo Công lý phát động cuộc thi viết về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong ngành Tòa án

(CLO) Ngày 18/9, Báo Công lý phối hợp với Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế phát động Cuộc thi viết “Phòng, chống tác hại của thuốc lá trong ngành Tòa án năm 2026” nhằm nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá và thúc đẩy xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc.

Nhà báo Nguyễn Tri Thức

Tòa soạn cần một 'bộ lọc' đủ chặt trước cuộc đua tốc độ

(CLO) Trong cuộc đua tốc độ của báo chí hiện đại, những sai sót tưởng như rất nhỏ trong con số, chức danh, địa danh hay nguồn tin chưa được kiểm chứng có thể trở thành rủi ro lớn khi sản phẩm đã xuất bản. Vì vậy, xây dựng “bộ lọc” kiểm duyệt nội bộ với những điểm dừng và trách nhiệm rõ ràng là yêu cầu thiết yếu để mỗi tòa soạn chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ quy trình sản xuất nội dung.

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Cỡ chữ bài viết: