Bánh chưng
Bánh chưng vuông tượng trưng cho trời đất, và công ơn sinh thành của cha mẹ. Ảnh: TL
Người miền Bắc từ thời xa xưa đã có tục lệ gói bánh chưng vào mỗi dịp xuân về, còn người miền Nam thì lại gói bánh tét đơn giản, dễ chịu như chính con người họ vậy. Những chiếc bánh chưng vuông vức được nấu từ nếp và đậu xanh, với đầy đủ nhân có cả thịt mỡ bên trong, mỗi nguyên liệu mang một ý nghĩa nhất định. Bánh chưng và bánh tét ăn có vị gần giống nhau.
Chỉ cần ăn khoảng một góc bánh chưng bạn sẽ cảm thấy no như ăn một bát cơm. Bánh được nấu từ gạo nếp nên ăn khá dẻo, kết hợp với nhân đỗ và thịt mỡ, được cắn một miếng thì còn gì tuyệt vời bằng.
Xôi gấc
Xôi gấc vừa là món ăn để thờ cúng gia tiên, vừa là món ăn của ngày đầu năm trong nhiều gia đình Việt. Theo quan niệm nhân gian: màu đỏ là màu của hạnh phúc, màu thắm của sắc xuân, là biểu tượng cho sự may mắn, tốt lành. Hơn nữa, màu đỏ của gấc là màu tự nhiên của đất trời mang đến nên sẽ tạo ra sự dung hòa, thuận lợi cho năm mới. Một số người quan niệm rằng rằng, màu đỏ của xôi gấc đó như biểu thị tình cảm gia đình.
Gà luộc
Trong 12 con giáp, gà là biểu tượng cho sự cương trực và mạnh mẽ. Ảnh: TL
Trong 12 con giáp, gà là biểu tượng cho sự cương trực và mạnh mẽ. Không những vậy, theo sách chiêm tinh, mỗi ngày trong 8 ngày đầu năm mới thuộc về một con giống.
Gà thuộc ngày mồng 1 Tết, vậy nên cỗ cúng không thể thiếu món gà luộc được. Người ta coi đêm giao thừa là thời điểm trời đất tối tăm nhất vì Mặt trời ẩn mình rất sâu.
Bởi vậy, nhà nhà bảo nhau cúng một con gà trống với hi vọng gà sẽ đánh thức Mặt trời cho đủ đầy ánh nắng cả năm.
Canh khổ qua nhồi thịt
Canh khổ qua là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ của người miền Nam
Đây là món ăn không thể thiếu trong ngày tết Việt Nam, đặc biệt là người miền Nam. Họ tin rằng, đầu năm ăn canh khổ qua thì bao nhiêu cái khổ của năm cũ sẽ qua đi và năm mới sẽ có nhiều điều may mắn.
Bên cạnh ý nghĩa đó, canh khổ qua cũng là món ăn rất tốt cho sức khỏe. Khổ qua tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc rất tốt. Có lẽ vì thế mà đây là món ăn khoái khẩu của nhiều người.
Tuy nhiên, đối với những ai không ăn được loại quả này thì đây sẽ là một món ăn khá khó ăn. Cách nấu canh khổ qua nhồi thịt cũng khá đơn giản. Nguyên liệu của món này cũng rất dễ tìm, bao gồm thịt xay, khổ qua, mộc nhĩ, hành lá là những nguyên liệu chính.
Chỉ cần băm nhỏ nguyên liệu, trộn đều với nhau rồi nhồi vào khổ qua, sau đó hầm chín là đã có món canh thơm ngon cho ngày Tết.
Thịt kho tàu
Nồi thịt kho hột vịt của người miền Nam thể hiện sự đoàn viên, sung túc và “màu mỡ” trong năm mới. Ảnh: TL
Trong danh sách những món ngon ngày Tết thì món thịt kho tàu là một món không thể thiếu trong mâm cơm gia đình được.
Vào mỗi dịp xuân về, mọi người thường nấu một nồi thịt kho béo ngậy, thơm phức để dành ăn cho tới ra Giêng.
Về nguyên liệu chuẩn bị thì khá đơn giản, gồm thịt ba chỉ, trứng, thêm một chút gia vị, nước mắm. Đòi hỏi sự tỉ mỉ trong quá trình chuẩn bị, nêm nếm sao cho nước dùng vừa miệng và có màu vàng nâu hấp dẫn.
Thịt kho tàu với thịt heo mỡ nạc đầy đủ kho cùng trứng vịt tròn trịa chính là món ăn đại diện cho sự sung túc, tròn đầy. Chỉ cần nghe hương thơm hấp dẫn, béo ngậy tỏa ra từ chén thịt kho tàu đặt cùng với chén cơm trắng nóng bốc hơi nghi ngút là thấy Tết kề bên.
Dưa hành
Trong mâm cơm của người Việt vào mỗi dịp năm mới, có các món ăn từ cao lương mĩ vị đến những món giản dị, tất cả đều mang một ý nghĩa khác nhau. Trong đó không thể không kể đến món dưa hành hay còn gọi là món hành muối chua.
Dưa hấu
Trong phong tục và quan niệm của người Việt Nam, ngày tết thường chưng dưa hấu trên bàn thờ không chỉ là trang trí tết cho đẹp mà còn có ý nghĩa về cầu tài lộc và sự may mắn thịnh vượng cho gia đình.
Màu đỏ của ruột dưa hấu tượng trưng cho tài lộc, may mắn, còn vỏ màu xanh là sự hi vọng ẩn chứa niềm vui từ bên trong.
Hạt dưa đỏ
Hạt dưa đỏ sẽ mang lại thật nhiều niềm vui và may mắn đến cho mọi người. Ảnh: TL
Đối với tín ngưỡng tâm linh của người dân Á Đông thì màu sắc đỏ tươi luôn kết nối với các hỉ sự và sự cát tường, thịnh vượng.
Chính vì thế ngoài màu vàng truyền thống, sắc đỏ là màu đại diện cho dịp Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Với ý nghĩa trên, hạt dưa đỏ luôn được ưu ái để hiện diện trong khay mứt của mỗi gia đình dịp Tết đến xuân về.
Hạt dưa là một loại hạt ưa chuộng, thường được sử dụng cho mọi người nhâm nhi ngày tết, trong những lúc đãi khách, khi ăn người ta sẽ dùng răng để cắn tách đôi vỏ, ăn phần bên trong của hạt và thường dùng kèm với trà, giúp câu chuyện ngày Tết thêm sinh động, không khí vui vẻ hơn.
Hạt dưa khi ăn có vị béo, ngậy, nguyên liệu để lấy hạt dưa đó chính là quả dưa hấu, một loại quả khác với dưa hấu thông thương, bên trong có rất nhiều hạt, khi dưa hấu già, họ sẽ thu hoạch bóc tách để lấy hạt dưa và đem đi rang, sấy thành thành phẩm, đóng gói để bán cho người tiêu dùng.
Người ta tin rằng, sắc đỏ thẫm của hạt dưa sẽ mang lại thật nhiều niềm vui và hạnh phúc đến với mọi người. Ngoài giá trị như một món ăn chơi ngày Tết thì hạt dưa còn được đánh giá là có chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho trí não và hệ thần kinh.
Bên cạnh đó, hạt dưa đỏ sẽ thu hút tài lộc và mang đến vận may về tiền bạc cho gia chủ trong dịp năm mới đến.
