Phổ điểm Ngữ văn 2026 chứng minh đề thi mở không gây bất lợi vùng miền

(CLO) Theo PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc, đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ hoàn thành tốt mục tiêu xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách đánh giá người học: từ kiểm tra kiến thức ghi nhớ sang đo lường năng lực thực chất.

Qua phân tích phổ điểm và kết quả thi, PGS.TS Bùi Thanh Hoa cho rằng đề thi Ngữ văn năm nay đã thực hiện tốt hai nhiệm vụ quan trọng là đánh giá năng lực học sinh để xét tốt nghiệp THPT và cung cấp dữ liệu tin cậy cho các trường đại học sử dụng trong tuyển sinh.

clo_br_pgsts-bui-thanh-hoa.jpg
PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc.

Theo bà, đối với một đề thi hướng đến đánh giá năng lực, đặc biệt là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, đề thi năm 2026 đã đáp ứng được yêu cầu về độ phân hóa cũng như độ tin cậy.

Điểm nổi bật nhất của đề thi năm nay, theo PGS Hoa, là tiếp nối xu hướng đổi mới từ năm 2025, chính thức khép lại tình trạng học tủ, học thuộc, học vẹt vốn tồn tại nhiều năm.

"Đề thi không còn đo lường học sinh nhớ được gì hay biết được gì, mà tập trung đánh giá xem học sinh làm được gì; thể hiện kỹ năng ngôn ngữ, tư duy và cảm thụ văn học như thế nào", bà nhấn mạnh.

Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa cùng cách ra đề mở không chỉ thay đổi cách học mà còn góp phần khuyến khích văn hóa đọc trong trường phổ thông.

Phổ điểm chứng minh đề mở vẫn bảo đảm công bằng

Trước kỳ thi, không ít ý kiến băn khoăn khi đề Ngữ văn sử dụng ngữ liệu liên quan đến công nghệ, các phát minh hiện đại hay nhân vật nước ngoài, lo ngại có thể tạo bất lợi cho học sinh vùng khó khăn.

Tuy nhiên, PGS Hoa cho rằng kết quả thực tế đã cho thấy điều ngược lại.

"Lần đầu tiên tỉnh Lai Châu xuất hiện trong nhóm 10 địa phương có kết quả nổi bật. Điều đó cho thấy đề thi đã đo đúng năng lực của học sinh, thay vì phụ thuộc điều kiện vùng miền", bà phân tích.

Theo bà, khi đề thi được thiết kế dựa trên các năng lực phổ quát mà Chương trình giáo dục phổ thông 2018 quy định, mọi học sinh trên cả nước đều có cơ hội thể hiện năng lực của mình một cách bình đẳng.

"Đây là một đề thi hoàn toàn công bằng với mọi thí sinh", PGS Hoa khẳng định.

Rubric chấm thi giúp giảm phụ thuộc vào cảm tính

Một điểm đổi mới khác được chuyên gia đánh giá rất cao là việc áp dụng rubric (bảng tiêu chí chấm điểm) đối với phần thi viết.

Theo bà, trước đây môn Ngữ văn thường bị cho là phụ thuộc nhiều vào cảm nhận chủ quan của người chấm. Tuy nhiên, rubric với các tiêu chí và mức điểm được quy định rõ ràng đã góp phần giảm đáng kể sự chênh lệch giữa các giám khảo cũng như giữa các hội đồng chấm thi trên cả nước.

clo_br_img-5227.jpg
Điểm trung bình môn Văn thi tốt nghiệp của 1,2 triệu thí sinh là 6,5, giảm 0,5 so với năm ngoái, trong đó không ai được 10.

"Khi có một rubric đủ mạnh thì việc chấm thi không còn thuần túy là định tính nữa mà đã có cơ sở khoa học rõ ràng", bà nhận định.

Đáng chú ý, trong rubric năm nay, phần điểm dành cho tính sáng tạo, khả năng diễn đạt và sử dụng ngôn ngữ chiếm tỷ trọng đáng kể, tạo điều kiện ghi nhận những bài làm có dấu ấn cá nhân thay vì chỉ đánh giá khả năng ghi nhớ kiến thức.

Theo PGS Hoa, đây cũng là hướng mà các trường phổ thông cần tiếp tục áp dụng trong kiểm tra, đánh giá thường xuyên nhằm hình thành năng lực cho học sinh ngay từ quá trình học tập.

Kiên định đổi mới để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

PGS Hoa cũng chỉ rõ, việc đổi mới đề thi và phương pháp chấm thi không đơn thuần phục vụ một kỳ thi, mà còn góp phần định hướng lại toàn bộ quá trình dạy và học Ngữ văn trong nhà trường.

Bà cho rằng, giáo dục phổ thông đang đi đúng hướng khi lấy việc hình thành năng lực làm trung tâm và cần tiếp tục kiên trì với con đường này, dù trong giai đoạn đầu vẫn còn những bỡ ngỡ.

Theo chuyên gia, khi học sinh được đánh giá bằng những đề thi năng lực và được chấm theo các tiêu chí năng lực, các em sẽ từng bước hình thành những phẩm chất và kỹ năng cần thiết để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.

PGS Hoa nhấn mạnh, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng đến hai năng lực cốt lõi của môn Ngữ văn là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học. Trong đó, năng lực ngôn ngữ giúp học sinh biết nghe, nói, đọc, viết hiệu quả, còn năng lực văn học nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, tình yêu con người, quê hương và văn hóa.

"Khi những năng lực ấy được tích hợp trong một đề thi tốt và được đánh giá bằng một rubric tốt, chúng ta không chỉ tổ chức một kỳ thi công bằng mà còn góp phần hình thành một thế hệ công dân có năng lực, sáng tạo và giàu giá trị nhân văn", PGS Hoa khẳng định.

STT
Tỉnh
Điểm TB
Số TS
1
Ninh Bình
7.257
47,706
2
Tp. Hải Phòng
7.253
56,416
3
Nghệ An
7.027
41,300
4
Tp. Hà Nội
7.016
125,615
5
Thanh Hóa
7.003
42,144
6
Hà Tĩnh
6.979
18,318
7
Đồng Tháp
6.766
36,785
8
Phú Thọ
6.747
47,312
9
Thái Nguyên
6.636
22,311
10
Lai Châu
6.628
4,580

Xem thêm

Bé gái 27 tháng tuổi suýt nguy hiểm tính mạng sau cú ngã đập đầu

Bé gái 27 tháng tuổi suýt nguy hiểm tính mạng sau cú ngã đập đầu

(CLO) Một cú trượt ngã khi đang vui chơi khiến bé gái 27 tháng tuổi bị tụ máu ngoài màng cứng. Dù ban đầu trẻ vẫn tỉnh táo và được cho về nhà theo dõi, một ngày sau, bé xuất hiện ngủ li bì, nôn nhiều, quấy khóc. Khi nhập viện tuyến trung ương, khối máu tụ đã lớn, kèm vỡ xương chẩm và phù não.

Cận năm học mới, phụ huynh 'đỏ mắt' tìm sách giáo khoa

Cận năm học mới, phụ huynh 'đỏ mắt' tìm sách giáo khoa

(CLO) Chỉ còn ít ngày nữa năm học mới bắt đầu, chị Lê Liên Hương (Hà Nội) vẫn chưa mua đủ sách giáo khoa cho con dù đã đi qua nhiều nhà sách. Có cuốn tìm được ngay, nhưng cũng có cuốn phải “săn” qua vài điểm bán mới thấy. Trong khi đó, Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cho biết lượng sách giáo khoa cung ứng năm nay tăng gần một nửa so với cùng kỳ năm trước.

Trường Cao đẳng Quốc tế Hà Nội (HIC): Chọn ngành hôm nay, trải nghiệm nghề nghiệp ngay từ giảng đường

Trường Cao đẳng Quốc tế Hà Nội (HIC): Chọn ngành hôm nay, trải nghiệm nghề nghiệp ngay từ giảng đường

Thay vì học lý thuyết thuần túy, sinh viên Trường Cao đẳng Quốc tế Hà Nội (HIC) được tiếp cận sớm với các công nghệ AI, XR, thực tập trực tiếp tại các tập đoàn lớn và giao lưu với chuyên gia quốc tế. Mô hình đào tạo giàu tính trải nghiệm này giúp người học tích lũy năng lực thực chiến và làm chủ lộ trình nghề nghiệp ngay từ năm nhất.

15 năm lưu giữ những ký ức không phai về thầy cô, mái trường

15 năm lưu giữ những ký ức không phai về thầy cô, mái trường

(CLO) Sau 15 năm, Cuộc thi viết “Những kỷ niệm sâu sắc về thầy cô và mái trường” đã nhận hàng trăm nghìn tác phẩm, ghi lại những câu chuyện bình dị nhưng có sức lay động về người thầy, người cô và những năm tháng học trò trên khắp mọi miền đất nước.

Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai, trường học sẽ được đánh giá theo 3 mức độ

Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai, trường học sẽ được đánh giá theo 3 mức độ

(CLO) Tại dự thảo Thông tư về tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá các cơ sở giáo dục trong triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định theo hướng không chạy đua thành tích, không xếp hạng trường mà tập trung vào quá trình xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh.

Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Ninh (cơ sở 2): Tăng tốc về đích, mở ra kỳ vọng mới cho y tế Quảng Trị

Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Ninh (cơ sở 2): Tăng tốc về đích, mở ra kỳ vọng mới cho y tế Quảng Trị

Giữa những ngày đầu tháng 8, trên vùng đất xã Ninh Châu, công trường Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Ninh (cơ sở 2) rộn ràng tiếng máy thi công, xe vận chuyển vật liệu nối nhau ra vào, hàng trăm kỹ sư, công nhân miệt mài hoàn thiện từng hạng mục cuối cùng. Không chỉ là một dự án đầu tư công, công trình đang mang theo kỳ vọng của hàng nghìn người dân khu vực phía Nam tỉnh Quảng Trị về một trung tâm y tế hiện đại, nơi người bệnh có thể tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh chất lượng cao ngay trên quê hương mình.

Chuyện về ngôi mộ chung của hai liệt sĩ

Chuyện về ngôi mộ chung của hai liệt sĩ

(CLO) Hai người lính không cùng quê, không có chung huyết thống, nhưng chiến tranh đã đưa họ gặp nhau, rồi cùng sát cánh chiến đấu. Cả hai cùng ngã xuống trong một trận đánh, rồi được chôn cất cạnh nhau. Gần 40 năm sau, khi phần mộ được tìm thấy, thời gian đã khiến hài cốt của 2 người lính hòa lẫn vào nhau...

Cầu Trần Hưng Đạo tìm phương án thi công linh hoạt trong mùa mưa lũ

Cầu Trần Hưng Đạo tìm phương án thi công linh hoạt trong mùa mưa lũ

(CLO) Để bảo đảm tiến độ hoàn thành Dự án thành phần 3 - Đầu tư xây dựng cầu Trần Hưng Đạo trước Hội nghị APEC 2027, UBND TP Hà Nội yêu cầu nghiên cứu phương án tổ chức thi công linh hoạt trong mùa mưa lũ, vừa tận dụng thời tiết thuận lợi, vừa bảo đảm an toàn đê điều và khả năng thoát lũ.

Dự báo thời tiết ngày 18/8: Hà Nội và TP.HCM đón mưa lớn diện rộng

Dự báo thời tiết ngày 18/8: Hà Nội và TP.HCM đón mưa lớn diện rộng

(CLO) Ngày mai 18/8, khu vực Hà Nội và Bắc Bộ chuyển nhiều mây, có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm, tập trung về chiều tối và đêm với nhiệt độ thấp nhất giảm còn 25-27 độ C. Trong khi đó, khu vực TP.HCM và Nam Bộ ngày có nắng gián đoạn, chiều và đêm đón mưa rào rải rác.

Cán bộ công đoàn là ‘cầu nối’ đưa chủ trương đến người lao động

Cán bộ công đoàn là ‘cầu nối’ đưa chủ trương đến người lao động

(CLO) Theo Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Xuân Hùng, mọi chủ trương của tổ chức công đoàn muốn đi vào cuộc sống đều phải thông qua đội ngũ cán bộ. Chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở vì thế phụ thuộc vào năng lực, bản lĩnh và tính chuyên nghiệp của cán bộ công đoàn.

Cỡ chữ bài viết: