Phổ điểm Ngữ văn 2026 chứng minh đề thi mở không gây bất lợi vùng miền

(CLO) Theo PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc, đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ hoàn thành tốt mục tiêu xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách đánh giá người học: từ kiểm tra kiến thức ghi nhớ sang đo lường năng lực thực chất.

Qua phân tích phổ điểm và kết quả thi, PGS.TS Bùi Thanh Hoa cho rằng đề thi Ngữ văn năm nay đã thực hiện tốt hai nhiệm vụ quan trọng là đánh giá năng lực học sinh để xét tốt nghiệp THPT và cung cấp dữ liệu tin cậy cho các trường đại học sử dụng trong tuyển sinh.

clo_br_pgsts-bui-thanh-hoa.jpg
PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc.

Theo bà, đối với một đề thi hướng đến đánh giá năng lực, đặc biệt là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, đề thi năm 2026 đã đáp ứng được yêu cầu về độ phân hóa cũng như độ tin cậy.

Điểm nổi bật nhất của đề thi năm nay, theo PGS Hoa, là tiếp nối xu hướng đổi mới từ năm 2025, chính thức khép lại tình trạng học tủ, học thuộc, học vẹt vốn tồn tại nhiều năm.

"Đề thi không còn đo lường học sinh nhớ được gì hay biết được gì, mà tập trung đánh giá xem học sinh làm được gì; thể hiện kỹ năng ngôn ngữ, tư duy và cảm thụ văn học như thế nào", bà nhấn mạnh.

Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa cùng cách ra đề mở không chỉ thay đổi cách học mà còn góp phần khuyến khích văn hóa đọc trong trường phổ thông.

Phổ điểm chứng minh đề mở vẫn bảo đảm công bằng

Trước kỳ thi, không ít ý kiến băn khoăn khi đề Ngữ văn sử dụng ngữ liệu liên quan đến công nghệ, các phát minh hiện đại hay nhân vật nước ngoài, lo ngại có thể tạo bất lợi cho học sinh vùng khó khăn.

Tuy nhiên, PGS Hoa cho rằng kết quả thực tế đã cho thấy điều ngược lại.

"Lần đầu tiên tỉnh Lai Châu xuất hiện trong nhóm 10 địa phương có kết quả nổi bật. Điều đó cho thấy đề thi đã đo đúng năng lực của học sinh, thay vì phụ thuộc điều kiện vùng miền", bà phân tích.

Theo bà, khi đề thi được thiết kế dựa trên các năng lực phổ quát mà Chương trình giáo dục phổ thông 2018 quy định, mọi học sinh trên cả nước đều có cơ hội thể hiện năng lực của mình một cách bình đẳng.

"Đây là một đề thi hoàn toàn công bằng với mọi thí sinh", PGS Hoa khẳng định.

Rubric chấm thi giúp giảm phụ thuộc vào cảm tính

Một điểm đổi mới khác được chuyên gia đánh giá rất cao là việc áp dụng rubric (bảng tiêu chí chấm điểm) đối với phần thi viết.

Theo bà, trước đây môn Ngữ văn thường bị cho là phụ thuộc nhiều vào cảm nhận chủ quan của người chấm. Tuy nhiên, rubric với các tiêu chí và mức điểm được quy định rõ ràng đã góp phần giảm đáng kể sự chênh lệch giữa các giám khảo cũng như giữa các hội đồng chấm thi trên cả nước.

clo_br_img-5227.jpg
Điểm trung bình môn Văn thi tốt nghiệp của 1,2 triệu thí sinh là 6,5, giảm 0,5 so với năm ngoái, trong đó không ai được 10.

"Khi có một rubric đủ mạnh thì việc chấm thi không còn thuần túy là định tính nữa mà đã có cơ sở khoa học rõ ràng", bà nhận định.

Đáng chú ý, trong rubric năm nay, phần điểm dành cho tính sáng tạo, khả năng diễn đạt và sử dụng ngôn ngữ chiếm tỷ trọng đáng kể, tạo điều kiện ghi nhận những bài làm có dấu ấn cá nhân thay vì chỉ đánh giá khả năng ghi nhớ kiến thức.

Theo PGS Hoa, đây cũng là hướng mà các trường phổ thông cần tiếp tục áp dụng trong kiểm tra, đánh giá thường xuyên nhằm hình thành năng lực cho học sinh ngay từ quá trình học tập.

Kiên định đổi mới để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

PGS Hoa cũng chỉ rõ, việc đổi mới đề thi và phương pháp chấm thi không đơn thuần phục vụ một kỳ thi, mà còn góp phần định hướng lại toàn bộ quá trình dạy và học Ngữ văn trong nhà trường.

Bà cho rằng, giáo dục phổ thông đang đi đúng hướng khi lấy việc hình thành năng lực làm trung tâm và cần tiếp tục kiên trì với con đường này, dù trong giai đoạn đầu vẫn còn những bỡ ngỡ.

Theo chuyên gia, khi học sinh được đánh giá bằng những đề thi năng lực và được chấm theo các tiêu chí năng lực, các em sẽ từng bước hình thành những phẩm chất và kỹ năng cần thiết để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.

PGS Hoa nhấn mạnh, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng đến hai năng lực cốt lõi của môn Ngữ văn là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học. Trong đó, năng lực ngôn ngữ giúp học sinh biết nghe, nói, đọc, viết hiệu quả, còn năng lực văn học nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, tình yêu con người, quê hương và văn hóa.

"Khi những năng lực ấy được tích hợp trong một đề thi tốt và được đánh giá bằng một rubric tốt, chúng ta không chỉ tổ chức một kỳ thi công bằng mà còn góp phần hình thành một thế hệ công dân có năng lực, sáng tạo và giàu giá trị nhân văn", PGS Hoa khẳng định.

STT
Tỉnh
Điểm TB
Số TS
1
Ninh Bình
7.257
47,706
2
Tp. Hải Phòng
7.253
56,416
3
Nghệ An
7.027
41,300
4
Tp. Hà Nội
7.016
125,615
5
Thanh Hóa
7.003
42,144
6
Hà Tĩnh
6.979
18,318
7
Đồng Tháp
6.766
36,785
8
Phú Thọ
6.747
47,312
9
Thái Nguyên
6.636
22,311
10
Lai Châu
6.628
4,580

Xem thêm

Trường THPT Đồng Hỷ: 40 năm xây dựng và trưởng thành

Trường THPT Đồng Hỷ: 40 năm xây dựng và trưởng thành

(CLO) Tháng 9/1987, thầy trò Trường THPT Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên rời những lớp học nhờ để về cơ sở đầu tiên trên đồi Bà Cường. Bốn mươi năm sau ngày thành lập, hơn 25.000 học sinh đã trưởng thành từ mái trường này. Từ việc lo cho con em địa phương có chỗ học, các thế hệ thầy cô hôm nay tiếp tục chăm lo chất lượng từng giờ dạy và giúp học sinh tìm được hướng đi sau khi tốt nghiệp.

Tuyên Quang: Tìm thấy nạn nhân mất tích tại Hồ sinh thái Na Hang

Tuyên Quang: Tìm thấy nạn nhân mất tích tại Hồ sinh thái Na Hang

(CLO) Sau 4 ngày nỗ lực tìm kiếm, ngày 21/11, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) khu vực Hà Giang phối hợp với Công an xã Minh Ngọc đã tìm thấy thi thể anh Triệu Văn Nghè (sinh năm 1984), trú tại thôn Thượng Tân, xã Minh Ngọc, bị mất tích do đuối nước tại Hồ sinh thái Na Hang.

Sáp nhập Trường Trung cấp Y tế Hòa Bình vào Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ: hướng tới Đại học Kỹ thuật Y – Dược

Sáp nhập Trường Trung cấp Y tế Hòa Bình vào Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ: hướng tới Đại học Kỹ thuật Y – Dược

Nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định sáp nhập Trường Trung cấp Y tế Hòa Bình vào Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ. Sự kiện không chỉ đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong quá trình phát triển của nhà trường mà còn mở ra cơ hội hội tụ nguồn lực, nâng cao chất lượng đào tạo, hướng tới mục tiêu trở thành Trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược trong giai đoạn 2026–2030.

Gỡ điểm nghẽn vật liệu để tăng tốc thi công hạ tầng giao thông

Gỡ điểm nghẽn vật liệu để tăng tốc thi công hạ tầng giao thông

Nguồn cung vật liệu thiếu ổn định, chi phí đầu vào gia tăng và độ trễ trong cập nhật giá đang gây sức ép lên các dự án hạ tầng giao thông. Tháo gỡ đồng thời những vướng mắc này là yêu cầu cấp thiết để nhà thầu duy trì thi công, đáp ứng mục tiêu tiến độ và giải ngân.

Dự báo thời tiết ngày 21/11: Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi có mưa lớn

Dự báo thời tiết ngày 21/11: Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi có mưa lớn

(CLO) Ngày 21/11, khu vực TP. Huế, TP. Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi dự báo có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 40-90mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 150mm. Ngoài mưa lớn, do ảnh hưởng của không khí lạnh, khu vực Bắc Trung Bộ đồng thời chuyển rét với nhiệt độ thấp nhất 15–18 độ C, khu vực từ Quảng Trị đến TP. Huế trời lạnh.

Cỡ chữ bài viết: