Phổ điểm Ngữ văn 2026 chứng minh đề thi mở không gây bất lợi vùng miền

(CLO) Theo PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc, đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ hoàn thành tốt mục tiêu xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách đánh giá người học: từ kiểm tra kiến thức ghi nhớ sang đo lường năng lực thực chất.

Qua phân tích phổ điểm và kết quả thi, PGS.TS Bùi Thanh Hoa cho rằng đề thi Ngữ văn năm nay đã thực hiện tốt hai nhiệm vụ quan trọng là đánh giá năng lực học sinh để xét tốt nghiệp THPT và cung cấp dữ liệu tin cậy cho các trường đại học sử dụng trong tuyển sinh.

clo_br_pgsts-bui-thanh-hoa.jpg
PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc.

Theo bà, đối với một đề thi hướng đến đánh giá năng lực, đặc biệt là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, đề thi năm 2026 đã đáp ứng được yêu cầu về độ phân hóa cũng như độ tin cậy.

Điểm nổi bật nhất của đề thi năm nay, theo PGS Hoa, là tiếp nối xu hướng đổi mới từ năm 2025, chính thức khép lại tình trạng học tủ, học thuộc, học vẹt vốn tồn tại nhiều năm.

"Đề thi không còn đo lường học sinh nhớ được gì hay biết được gì, mà tập trung đánh giá xem học sinh làm được gì; thể hiện kỹ năng ngôn ngữ, tư duy và cảm thụ văn học như thế nào", bà nhấn mạnh.

Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa cùng cách ra đề mở không chỉ thay đổi cách học mà còn góp phần khuyến khích văn hóa đọc trong trường phổ thông.

Phổ điểm chứng minh đề mở vẫn bảo đảm công bằng

Trước kỳ thi, không ít ý kiến băn khoăn khi đề Ngữ văn sử dụng ngữ liệu liên quan đến công nghệ, các phát minh hiện đại hay nhân vật nước ngoài, lo ngại có thể tạo bất lợi cho học sinh vùng khó khăn.

Tuy nhiên, PGS Hoa cho rằng kết quả thực tế đã cho thấy điều ngược lại.

"Lần đầu tiên tỉnh Lai Châu xuất hiện trong nhóm 10 địa phương có kết quả nổi bật. Điều đó cho thấy đề thi đã đo đúng năng lực của học sinh, thay vì phụ thuộc điều kiện vùng miền", bà phân tích.

Theo bà, khi đề thi được thiết kế dựa trên các năng lực phổ quát mà Chương trình giáo dục phổ thông 2018 quy định, mọi học sinh trên cả nước đều có cơ hội thể hiện năng lực của mình một cách bình đẳng.

"Đây là một đề thi hoàn toàn công bằng với mọi thí sinh", PGS Hoa khẳng định.

Rubric chấm thi giúp giảm phụ thuộc vào cảm tính

Một điểm đổi mới khác được chuyên gia đánh giá rất cao là việc áp dụng rubric (bảng tiêu chí chấm điểm) đối với phần thi viết.

Theo bà, trước đây môn Ngữ văn thường bị cho là phụ thuộc nhiều vào cảm nhận chủ quan của người chấm. Tuy nhiên, rubric với các tiêu chí và mức điểm được quy định rõ ràng đã góp phần giảm đáng kể sự chênh lệch giữa các giám khảo cũng như giữa các hội đồng chấm thi trên cả nước.

clo_br_img-5227.jpg
Điểm trung bình môn Văn thi tốt nghiệp của 1,2 triệu thí sinh là 6,5, giảm 0,5 so với năm ngoái, trong đó không ai được 10.

"Khi có một rubric đủ mạnh thì việc chấm thi không còn thuần túy là định tính nữa mà đã có cơ sở khoa học rõ ràng", bà nhận định.

Đáng chú ý, trong rubric năm nay, phần điểm dành cho tính sáng tạo, khả năng diễn đạt và sử dụng ngôn ngữ chiếm tỷ trọng đáng kể, tạo điều kiện ghi nhận những bài làm có dấu ấn cá nhân thay vì chỉ đánh giá khả năng ghi nhớ kiến thức.

Theo PGS Hoa, đây cũng là hướng mà các trường phổ thông cần tiếp tục áp dụng trong kiểm tra, đánh giá thường xuyên nhằm hình thành năng lực cho học sinh ngay từ quá trình học tập.

Kiên định đổi mới để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

PGS Hoa cũng chỉ rõ, việc đổi mới đề thi và phương pháp chấm thi không đơn thuần phục vụ một kỳ thi, mà còn góp phần định hướng lại toàn bộ quá trình dạy và học Ngữ văn trong nhà trường.

Bà cho rằng, giáo dục phổ thông đang đi đúng hướng khi lấy việc hình thành năng lực làm trung tâm và cần tiếp tục kiên trì với con đường này, dù trong giai đoạn đầu vẫn còn những bỡ ngỡ.

Theo chuyên gia, khi học sinh được đánh giá bằng những đề thi năng lực và được chấm theo các tiêu chí năng lực, các em sẽ từng bước hình thành những phẩm chất và kỹ năng cần thiết để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.

PGS Hoa nhấn mạnh, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng đến hai năng lực cốt lõi của môn Ngữ văn là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học. Trong đó, năng lực ngôn ngữ giúp học sinh biết nghe, nói, đọc, viết hiệu quả, còn năng lực văn học nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, tình yêu con người, quê hương và văn hóa.

"Khi những năng lực ấy được tích hợp trong một đề thi tốt và được đánh giá bằng một rubric tốt, chúng ta không chỉ tổ chức một kỳ thi công bằng mà còn góp phần hình thành một thế hệ công dân có năng lực, sáng tạo và giàu giá trị nhân văn", PGS Hoa khẳng định.

STT
Tỉnh
Điểm TB
Số TS
1
Ninh Bình
7.257
47,706
2
Tp. Hải Phòng
7.253
56,416
3
Nghệ An
7.027
41,300
4
Tp. Hà Nội
7.016
125,615
5
Thanh Hóa
7.003
42,144
6
Hà Tĩnh
6.979
18,318
7
Đồng Tháp
6.766
36,785
8
Phú Thọ
6.747
47,312
9
Thái Nguyên
6.636
22,311
10
Lai Châu
6.628
4,580

Xem thêm

Tìm kiếm hai vợ chồng mất tích trên sông Lam

Tìm kiếm hai vợ chồng mất tích trên sông Lam

(CLO) Hai vợ chồng dùng thuyền nhỏ ra khu vực sông Lam để tìm kiếm phế liệu thì không may gặp nạn. Phát hiện sự việc, hàng chục chiếc thuyền đã được huy động để tìm kiếm tung tích hai nạn nhân.

Hội nghị quốc tế “Những xu hướng mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư vú: Điểm nhấn từ GBCC 2026”

Hội nghị quốc tế “Những xu hướng mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư vú: Điểm nhấn từ GBCC 2026”

Nhiều xu hướng mới đang thay đổi cách ung thư vú được chẩn đoán, phẫu thuật và điều trị phù hợp với đặc điểm riêng của từng người bệnh. Các chủ đề này được các chuyên gia Việt Nam và Hàn Quốc cập nhật trong Hội nghị “Những xu hướng mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư vú: Điểm nhấn từ GBCC 2026” diễn ra ngày 03/10/2026 tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Phúc Trường Minh. 

Trường THPT Quan Sơn (Quan Sơn - Thanh Hóa): Nỗ lực nâng cao chất lượng dạy và học

Trường THPT Quan Sơn (Quan Sơn - Thanh Hóa): Nỗ lực nâng cao chất lượng dạy và học

Trong những năm qua, với sự đoàn kết, nỗ lực cố gắng vượt qua mọi khó khăn, thách thức của tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh trường THPT Quan Sơn, cùng sự sáng tạo, linh hoạt trong các hoạt động giáo dục, chất lượng dạy và học của nhà trường không ngừng được nâng cao, từng bước khẳng định vị thế nhà trường trong hệ thống các trường THPT tỉnh nhà.

Chuyện tình son sắt của vợ chồng thương binh mù

Chuyện tình son sắt của vợ chồng thương binh mù

(CLO) Trong một lần về phép, người lính Nguyễn Văn Thiềng gặp cô thanh niên xung phong Hồ Thị Thắng. Tình yêu nảy nở, họ hẹn nhau sẽ về chung một nhà khi đất nước hòa bình. Nhưng ngày người lính trở về thì đôi mắt không còn, sức khỏe bị tổn hại đến 95%. Không muốn người mình thương khổ, Thiềng khuyên người yêu tìm hạnh phúc mới. Nhưng cô gái trẻ vẫn son sắt một lời thề với người lính mù.

Hơn 5.000 khán giả hòa mình vào đêm nhạc 'đánh thức giấc mơ'

Hơn 5.000 khán giả hòa mình vào đêm nhạc 'đánh thức giấc mơ'

(CLO) Tối 2/10, hơn 5.000 khán giả hòa mình vào đêm nhạc hội “Awaken – Đánh thức giấc mơ” tại Trường Đại học Thăng Long. Sân khấu trở nên sôi động với sự xuất hiện của những nghệ sĩ từng là sinh viên nhà trường, cùng các thế hệ sinh viên hiện tại.

Dự báo thời tiết ngày 3/10: Miền Bắc sắp đón không khí lạnh

Dự báo thời tiết ngày 3/10: Miền Bắc sắp đón không khí lạnh

(CLO) Ngày 3/10, miền Bắc tiếp tục duy trì trạng thái ngày nắng, có nơi nắng nóng với nhiệt độ cao nhất từ 32–35 độ C. Từ chiều tối và đêm 4/10, một đợt không khí lạnh sẽ tràn xuống Bắc Bộ và Thanh Hóa đến Huế, gây mưa dông diện rộng và khiến trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét từ 14–17 độ C.

14 giáo viên dân tộc thiểu số nổi bật được tuyên dương năm 2026

14 giáo viên dân tộc thiểu số nổi bật được tuyên dương năm 2026

(CLO) Chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026 nhận 190 hồ sơ giáo viên tiêu biểu đang công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hội đồng xét chọn 34 gương mặt xuất sắc để tuyên dương tại Hà Nội, 156 giáo viên còn lại được tuyên dương tại địa phương.

Cỡ chữ bài viết: