Quảng Trị: Thăm "Nghĩa Trủng đàn", nơi yên nghỉ của các chiến sỹ nghĩa quân Tây Sơn

(CLO) Ngoài các nghĩa trang liệt sỹ thời kháng chiến chống Mỹ, Quảng Trị còn được biết đến là nơi có nghĩa trang liệt sỹ đầu tiên của cả nước, nơi yên nghỉ các anh hùng áo vải nghĩa quân nhà Tây Sơn.

1.jpg
Nhà thờ tại “Nghĩa Trủng đàn" thuộc phường Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị - Ảnh: Viết Hảo

Đó chính là “Nghĩa Trủng đàn”, tọa lạc tại phường Quảng Trị, trên khu đất rộng hơn 3.000 m2. Nghĩa trang này được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh, đã tồn tại hơn 150 năm bất chấp sự tàn phá của chiến tranh.

Theo ghi chép, khu nghĩa trang này được lập vào năm 1872, dưới thời vua Tự Đức. Cụ thể, đại phu Hoàng Hữu Lợi khi thấy nhiều nấm mồ vô chủ nằm dọc sông Thạch Hãn, phần lớn là những lưu dân trong quá trình Nam tiến, đã bỏ tiền mua 7 sào đất ở làng Thạch Hãn để lập nghĩa trang vào năm 1872.

2.jpg
Tấm bia ghi chép về lịch sử hình thành "Nghĩa Trủng đàn" kể từ năm 1872 dưới thời vua Tự Đức - Ảnh: Viết Hảo

Sau này, con đại phu Hoàng Hữu Lợi là Hiệp biện Đại học sĩ Hoàng Hữu Xứng, trong thời gian làm Tuần phủ Hà Nội phát hiện nhiều di chỉ mộ hoang ở vùng quản hạt. Sau khi tìm hiểu, vị này xác định đây là di cốt của nghĩa quân Tây Sơn trong trận đại phá quân Thanh mùa xuân Kỷ Dậu năm 1789.

Sau đó, ông thu gom được khoảng 600 bộ hài cốt, thuê ghe đưa về an táng tại "Nghĩa Trủng đàn" tại quê nhà. Nhiều người trong số đó quê Thuận Hóa, tức vùng Quảng Bình (cũ), Quảng Trị, Huế.

4.jpg
Theo ghi chép, ngôi mộ này là nơi yên nghỉ của các anh hùng áo vải nghĩa quân nhà Tây Sơn - Ảnh: Viết Hảo

Hiện nay tại “Nghĩa Trủng đàn” có tấm bia ghi rõ về lịch sử hình thành khu nghĩa trang này do cố nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường thuộc dòng dõi họ Hoàng đời thứ 16 biên soạn. Với việc nghĩa trang là nơi chôn cất hơn 600 hài cốt nghĩa sỹ Tây Sơn, ông đã khẳng định “đây là nghĩa trang liệt sỹ đầu tiên của Việt Nam”.

Theo lệ, vào ngày 25 tháng Chạp hàng năm nơi đây tổ chức lễ tế trang trọng, tri ân các chiến sỹ vì nước vong thân. Đến đời vua Thành Thái, nghĩa trang này được đưa vào quy chế quốc gia, ban ruộng, miễn thuế sưu để người làng tận tâm chăm lo hương khói.

3.jpg
Phiến đá khắc 3 chữ “Nghĩa Trủng xứ” là hiện vật được khởi tạo từ khi có nghĩa trang này - Ảnh: Viết Hảo

Ông Lê Khắc Bảo Trị, nhân viên bảo vệ tại “Nghĩa Trủng đàn” cho biết, hiện nay tại khu vực nhà thờ còn lưu giữ phiến đá khắc 3 chữ “Nghĩa Trủng xứ” còn nguyên vẹn và được gìn giữ đến tận bây giờ.

Trong không gian nghĩa trang còn được bố trí một chuông đồng lớn, để phục vụ việc thỉnh chuông vào các dịp cúng tế, hoặc khi có khách đến ghé thăm. Khi tiếng chuông ngân lên nghĩa là báo hiệu có khách đến viếng thăm, như là sự tri ân, tưởng nhớ các nghĩa sỹ đã xả thân vì nước.

Hàng năm vào dịp lễ tết, hoặc các ngày lễ lớn, cán bộ và nhân dân thị xã Quảng Trị (cũ), nay là phường Quảng Trị đều đến dâng hương, dâng hoa tại nghĩa trang này. Địa điểm này cũng được phục vụ cho du khách ghé tham quan tìm hiểu văn hóa, lịch sử bên cạnh các di tích nổi tiếng lân cận nằm cách đó khoảng 2 km như: Thành Cổ Quảng Trị, Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn…

Xem thêm

Lào Cai chủ động ứng phó mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất

Lào Cai chủ động ứng phó mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất

(CLO) Ngày 7/6, UBND tỉnh Lào Cai ban hành Văn bản số 5767/UBND-NLN yêu cầu các sở, ngành, địa phương chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá và ngập lụt có khả năng xảy ra trên địa bàn tỉnh từ ngày 8 đến 9/6/2026.

Những “pháo đài nổi” giữa biển khơi: Mực lá mở lối làm giàu cho người dân xã đảo Nhơn Châu

Những “pháo đài nổi” giữa biển khơi: Mực lá mở lối làm giàu cho người dân xã đảo Nhơn Châu

(CLO) Từng là vùng biển mà sinh kế của người dân chủ yếu phụ thuộc vào những chuyến ra khơi đánh bắt thủy sản, xã đảo duy nhất của Gia Lai đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ sang phát triển kinh tế nuôi biển. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn đặt nền tảng cho một nền kinh tế biển xanh, bền vững, gắn kết với việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản tự nhiên.

Nhiều hoạt động ý nghĩa trong chương trình “Hành trình theo chân Bác” tại Nghệ An

Nhiều hoạt động ý nghĩa trong chương trình “Hành trình theo chân Bác” tại Nghệ An

(CLO) Hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, trong hai ngày 6 và 7/6, tại xã biên giới Mường Quàng, tỉnh Nghệ An đã diễn ra chương trình tình nguyện hè với chủ đề “Hành trình theo chân Bác”, thu hút sự tham gia của đông đảo đoàn viên, thanh niên, các em học sinh cùng nhiều đơn vị đồng hành.

Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình - Phẫu thuật Tạo hình Huế: Kỷ niệm 20 năm thành lập

Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình - Phẫu thuật Tạo hình Huế: Kỷ niệm 20 năm thành lập

(CLO) Ngày 6/6, Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình - Phẫu thuật Tạo hình Huế long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm xây dựng và phát triển (06/06/2006 - 06/06/2026), đánh dấu chặng đường hai thập kỷ không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, trở thành địa chỉ y tế uy tín của khu vực miền Trung.

Cỡ chữ bài viết: